กระบวนการเคลื่อนเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาวะ

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และ สคส. มีแผนงานที่จะพัฒนากลไกและกระบวนการเพื่อดำเนินการจัดการทุนความรู้ด้านการสร้างเสริมสุขภาวะ โดยจะสนับสนุนไปยังหน่วยจัดการต่างๆ ที่มีกระจายอยู่ทั่วประเทศ เพื่อให้เกิดการประสานพลังขับเคลื่อนกระบวนการสร้างเสริมสุขภาวะให้เกิดขึ้นอย่างกว้างขวาง

สสส. และ สคส. จึงได้จัดให้มีการประชุมหารือเกี่ยวกับแนวทางในการพัฒนาหน่วยจัดการความรู้และการจัดเวทีตลาดนัดความสำเร็จงานสร้างเสริมสุขภาวะขึ้น วันที่ ๒๗ กันยายน ๒๕๕๐ เวลา ๐๙.๐๐-๑๒.๐๐ น. ณ ห้องเป็นสุข ชั้น ๓๕ สำนักงาน สสส.

ดิฉันพยายามบันทึกสาระหลักๆ จากการประชุมเพื่อทำความเข้าใจ แต่ก็เก็บรายละเอียดไม่ได้ทั้งหมด

การประชุมครั้งนี้มี ศ.นพ.วิจารณ์ พานิช เป็นผู้ดำเนินรายการ มีผู้ได้รับเชิญมาประชุม ๑๓ คน นับรวมกับทีมจาก สสส. และ สคส. แล้ว ผู้เข้าประชุมทั้งหมดก็ประมาณ ๒๐ กว่าคน

 

 ในห้องประชุมที่ชื่อว่า "ห้องเป็นสุข"

พอได้เวลา นพ.สุภกร บัวสาย ผจก.สสส.เปิดการประชุมและบอกให้รู้ว่า สสส.ต้องการจะทำอะไร เล่าว่า สสส.สำนัก ๓ ดูแลงาน “สุขภาวะชุมชน” เอาพื้นที่/ชุมชนเป็นตัวตั้ง คนในพื้นที่เป็นคนให้โจทย์ ไม่ได้เน้นวิจัย เน้นการพัฒนา เน้นความเป็นจริง เหมือนมวยวัด แม้ไม่ใช่วิจัยแต่ก็สร้างความรู้ได้ อยากให้ไปดูว่าที่ทำมาแล้วได้ผลดีๆ ทำอย่างไร เก็บศาสตร์และศิลป์ของการทำงานชุมชน

งานนี้เชื่อมืออาจารย์วิจารณ์ผู้ที่เคยทำให้งานวิจัยเปลี่ยนจากวิจัยขึ้นหิ้งมาเป็นงานวิจัยที่ใช้ประโยชน์ได้ และ KM ที่ต่างประเทศใช้เพื่อธุรกิจ มาเป็น KM เพื่อพัฒนาสังคม

อาจารย์วิจารณ์ขยายความให้ชัดขึ้นว่า สสส.อยากจะสนับสนุนการทำงานอีกแบบหนึ่งคือเวที SSS (Success Story Sharing) เรื่องการสร้างเสริมสุขภาวะ เวทีของการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ความสำเร็จของการสร้างเสริมสุขภาวะในพื้นที่ ถ้าทำแล้วดี อาจพัฒนาเป็น node ของ สสส. แต่อนาคตข้างหน้ายังไม่ชัด

เวที SSS อาจจัดสัก ๒-๓ จังหวัดในพื้นที่ โดยที่ Success Story (SS) ไม่จำเป็นต้องมาจาก grant ของ สสส. แต่ต้องเป็น SS ที่เห็นสุขภาวะของคน/ชุมชนที่ดีขึ้นหรือดีกว่าเดิม หรือมีตัวบ่งชี้ เช่น ลด risk factors บางอย่าง พฤติกรรมบางอย่างเปลี่ยน หรือทางจิตใจดีขึ้น แต่ละ node อาจตีความ SS ไม่เหมือนกัน

สำหรับการมีเวที เป้าหมายคือเมื่อเอาความสำเร็จมาแลกเปลี่ยนกันแล้ว เกิดแรงบันดาลใจแล้วเอาไปขยายต่อหรือปิ๊งไอเดียเอาไปทำเรื่องอื่นต่อ จะดูว่าจะก่อผลไปข้างหน้าอย่างไร เป็นกระบวนการเคลื่อนเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาวะ นำไปสู่ความสำเร็จที่ยิ่งใหญ่ คนที่ทำงานนี้จะมีความสัมพันธ์ระยะยาวไม่หลุดไปจาก สสส. ถ้า สสส.เห็นฝีมืออาจอยากให้ทำอย่างอื่นอีก (ฝัน)

คุณณัฐพงษ์ จารุวรรณพงศ์ ผอ.สำนัก ๓ นำเสนอร่างแนวความคิดว่าเวที SSS น่าจะเป็นอย่างไร ภาพฝันซึ่งใหญ่กว่าเรื่องการมีเวที ...................ในแต่ละพื้นที่มีหน่วยจัดการความรู้ที่ทำหน้าที่ค้นหา จุดประกาย หล่อลื่น และเข้าไปหนุนเสริม หน่วยจัดการความรู้ไม่ต้องเหมือนกัน มีพลวัตร และเหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ แต่ต้องช่วยกระตุ้นให้เกิดการเรียนรู้ร่วมกันผ่านการปฏิบัติ สุดท้ายทำให้เกิดการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพ

จากนั้นอาจารย์วิจารณ์ดำเนินรายการให้ผู้เข้าประชุมได้ผลัดกันเล่าเรื่องของตน ความคิดเห็นต่องาน SSS โดยให้พูดกันแบบ free style ทำให้ทุกคนได้รู้ถึงตัวอย่างการดำเนินการในรูปแบบต่างๆ และข้อคิดที่น่าสนใจหลายเรื่อง ซึ่งดิฉันถือว่าเป็นเรื่องที่ได้มากเกินความคาดหวังจริงๆ จะเอามาเล่าในตอนต่อไปนะคะ

วัลลา ตันตโยทัย วันที่ ๒๗ กันยายน ๒๕๕๐