เรื่องเล่าจากสมศรี โพธิ์ไคร อุดรธานีในKMตลาดนัดความรู้กรมส่งเสริมการเกษตร
เมื่อวันที่ 17 กันยายน 2550 ผมได้มีโอกาสฟังเรื่องเล่าจากคุณสมศรี โพธิ์ไคร เป็นผู้แทนเกษตรกรที่ทำหน้าที่คณะกรรมการบริหารศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบล เป็นวิทยากรประจำฐานความรู้เรื่องการผลิตผักปลอดภัยจากสารพิษของอำเภอวังสามหมอ จังหวัดอุดรธานี ได้นำเสนอจากชุดนิทรรศการประกอบการเล่าควบคู่กันไป ฟังแล้วมีความเข้าใจผลการดำเนินงานการผลิตผักปลอดภัยจากสารพิษ โดยมีเนื้อหาในการเล่าดังนี้
เริ่มต้นเล่าว่า เดิมสภาพการผลิตทางการเกษตรของอำเภอวังสามหมอ มีการผลิตข้าวและพืชไร่ แต่ต่อมาก็มีเกษตรกรส่วนหนึ่งหันมาประกอบอาชีพในการปลูกผักไว้บริโภคในครัวเรือนและเพื่อการจำหน่าย ในการผลิตช่วงระยะแรกฯมีศัตรูพืชระบาด จึงทำให้เกษตรกรนำสารเคมีไปใช้ในทางการเกษตรมากเกินความจำเป็น เกษตรกรผู้ผลิตมีอาการแพ้สารเคมี และมีพิษตกค้างในผลผลิต
ส่งผลให้สุขภาพของเกษตรกรไม่ดี เจ็บป่วย ส่งผลกระทบให้คนที่อาศัยอยู่ในชุมชนและสิ่งแวดล้อมเสียหาย ซึ่งเป็นการยากที่จะแก้ไข
เมื่อเกิดปัญหาเกี่ยวกับการใช้สารเคมีในทางการเกษตรดังกล่าว เกษตรกรผู้ปลูกผักเกิดความตระหนักว่าจะต้องทำอย่างไรกันที่จะทำการลด ละ เลิก สารเคมีดังกล่าวได้ หากยังทำการเกษตรแบบใช้สารเคมีอยู่เหมือนเดิมก็จะทำให้สุขภาพย่ำแย่ลงไปอีก
จึงเกิดกระบวนการทำงานในพื้นที่ของอำเภอวังสามหมอขึ้นดังนี้
ขั้นที่ 1 การสร้างทีมงาน เริ่มแรกจากการรวมตัวของกลุ่มผู้ปลูกผัก ศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบล เกษตรอำเภอ สถานีวิทยุชุมชน มหาวิทยาลัยขอนแก่น ศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์
ขั้นที่ 2 การศึกษาดูงาน มีการนำกลุ่มผู้ปลูกผัก ไปศึกษาดูงานที่ประสบความสำเร็จ ซึ่งทางมหาวิทยาลัยขอนแก่นดำเนินการอยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงของอำเภอวังสามหมอ
ขั้นที่ 3 การวางแผนการทำงานร่วมกันระหว่างภาคี โดยมีการจัดประชุมเพื่อสร้างความเข้าใจของภาคีร่วมกัน และกำหนดแผนปฏิบัติงานร่วมกัน
ขั้นที่ 4 มีการจัดเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันของกลุ่มผู้ปลูกผัก ซึ่งทางศูนย์บริการและถ่ายทอดเทคโนโลยีการเกษตรประจำตำบลร่วมกับนักวิชาการส่งเสริมการเกษตร ไปผู้จัดเวทีให้เกิดการและเปลี่ยนเรียนรู้ วิทยากรได้รับการสนับสนุนจากศูนย์วิทยาการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุขมาสอนเรื่องการตรวจสอบสารพิษตกค้างในพืชผักโดยวิธีวิทยาศาสตร์ และผู้รู้ในท้องถิ่นที่มีการปฏิบัติมีทักษะในการใช้เครื่องมือตรวจวิเคราะห์ มาร่วมสอนและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน
ขั้นที่ 5 การติดตามประเมินผล โดยทางศูนย์วิทยาศาสตร์การแพทย์ จะทำการสุ่มตรวจตัวอย่างเพื่อวิเคราะห์การตกค้างของสารพิษเป็นระยะฯ และจะมีการประเมินจากเวทีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และมีการประเมินทางกายภาพควบคู่กับไปด้วย
ขั้นที่ 6 ประชาสัมพันธ์ มีการประสานงานกับสถานีวิทยุชุมชน ได้ประชาสัมพันธ์ข่าวสาร ด้านให้ความตระหนักถึงพิษภัยของสารเคมีตกค้าง และทำลายสุขภาพและสิ่งแวดล้อมเสียหาย
ขั้นที่ 7 การเสนอแผน เพื่อขอรับการสนับสนุนจากองค์ปกครองส่วนท้องถิ่นในการสนับสนุนด้านงบประมาณที่จะต้องดำเนินการอย่างต่อเนื่อง และขยายผลไปยังตำบลข้างเคียงต่อไป
แหล่งความรู้: (1)คุณสมศรี โพธิ์ไคร อำเภอวังสามหมอ จังหวัดอุดรธานี
(2) สำนักงานเกษตรอำเภอวังสามหมอ จังหวัดอุดรธานี
ขอบคุณมากครับ
สวัสดีครับอ.สิงห์ป่าสัก ขอบคุณมากที่มาแวะเยี่ยม