เวทีเรียนรู้ทรงพลังแบบชาวบ้าน จากปัจเจกสู่เครือข่าย : เรียนรู้จากหมู่บ้าน

เครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชน เป็นเครือข่ายที่ทรงพลัง เป็นเครือข่ายที่เข้มแข็งมีเอกภาพ ดุลยภาพ ที่สำคัญขับเคลื่อนด้วยความรู้ พื้นฐานการรู้ตนเองของชุมชน และการศึกษาวิจัย

ไม่นานหลังจากงานสัมมนา KM เชียงใหม่ ผมก็มีงานใหญ่เป็นการเปิดเวที เครือข่ายชุมชนที่จัดการท่องเที่ยวโดยชุมชนภาคเหนือ งานนี้เป็นงานใหญ่ระดับภาค และกลุ่มเป้าหมายเป็นแกนนำชุมชนที่จัดการท่องเที่ยว ไม่ว่าเป็นพี่เก่า หรือน้องใหม่ที่เป็นชุมชนจัดการท่องเที่ยว เปิดเวทีพูดคุยกันสร้างบรรยากาศให้เกิดเป็น KM ธรรมชาติ "ม่วนงันประสาคนคอเดียวกัน"

ค่อนข้างหนักใจเหมือนกันเพราะสถานที่จัดงานอยู่บนดอย และการคมนาคมค่อนข้างไกลจากตัวเมืองเชียงใหม่ เกรงว่าจะมีคนหลงทางบ้าง ไม่รู้เส้นทางบ้าง เราจัดกันที่ บ้านแม่กำปอง กิ่ง อ.แม่ออน เลยจากนอร์ทเทิร์นเฮอริเธคขึ้นไปอีก หมู่บ้านแห่งนี้มีการจัดการท่องเที่ยวมานานกว่า 10 ปี และแน่นอนว่าประสบความสำเร็จอย่างสูงในการบริหารจัดการและนำการท่องเที่ยวเป็นเครื่องมือในการพัฒนาชุมชน ผมคิดในใจว่า หากนำแกนนำและกลุ่มเป้าหมายมาเปิดเวทีที่นี่เราก็จะได้เรียนรู้จากสถานที่เอง และเปิดเวทีอย่างเรียบง่ายภายใต้บรรยากาศชาวบ้าน

 

 

กลุ่มเป้าหมายเป็นแกนนำชุมชนที่จัดการท่องเที่ยวในชุมชน หน่วยงานภาครัฐ-เอกชน และสถาบันการศึกษาที่จัดการเรียนการสอน ด้านการท่องเที่ยว ทั้งสามกลุ่มใหญ่เป็นพื้นที่อยู่ในภาคเหนือทั้ง 17 จังหวัด ซึ่งก็น่าดีใจว่ามีผู้ตอบรับเข้าร่วมมากมายเกินที่คาดไว้ ส่วนสถาบันการศึกษาที่สนใจประเด็นดังกล่าวและจัดการเรียนการสอนในโปรแกรมอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว ได้แก่ มหาวิทยาลัยศิลปากร,มหาวิทยาลัยพายัพ,มหาวิทยาลัยราชภัฎพิบูลสงคราม,มหาวิทยาลัยราชภัฎกำแพงเพชร,มหาวิทยาลัยฟาร์อิสเทิร์น   นับได้ว่าเป็นสถาบันที่ท่านมองเห็นแนวโน้มการท่องเที่ยวทางเลือก ให้ความสำคัญกับการขับเคลื่อนงานพัฒนาที่สอดคล้องกับวิถีชุมชนและมีแนวโน้มที่ดีในอนาคต องค์กรที่เกี่ยวข้องที่มาร่วม เริ่มตั้งแต่ กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา,โครงการหลวง ,ธกส.,และ อปท. เรียกได้ว่ามาครบครัน ผมในฐานะพ่องานยิ้มแต้เลยทีเดียว

จะว่าไป ควันหลงงาน Km เชียงใหม่ยังไม่จาง หลังจาก AAR ที่ KM เชียงใหม่ ตรงนั้นเองผมก็รู้ทาง กระบวนการการเรียนรู้ที่ต้องออกแบบให้รัดกุม ทำให้ผมและทีมงานเดินเกมรุกในครั้งนี้อย่างชัดเจนมากขึ้น  

เราจัดให้ผู้เข้าร่วมเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ พักแบบโฮมสเตย์ ก่อน ก่อนที่จะลงทะเบียนในเช้าอีกวัน ครึ่งเช้าเพื่อเป็นการรอคอยผู้เข้าร่วมเวทีส่วนหนึ่ง ก็เป็นการพาเดินชมหมู่บ้านโดยมัคคุเทศก์ท้องถิ่น และดูกลไกบริหารของหมู่บ้าน นี่เป็นการเรียนรู้ Best practice อย่างหนึ่งที่จัดไว้ ก่อนที่จะลงทะเบียนให้เสร็จสิ้นก่อนเที่ยง พร้อมกันนั้นมีการกล่าวต้อนรับจากประธานการท่องเที่ยวของหมู่บ้าน รับประทานอาหารร่วมกัน เวลานี้ผู้เข้าร่วมเวทีฯก็มากันพร้อมหน้า

ประชุมกับทีมงานเจ้าภาพว่าเราต้องการการแลกเลี่ยนเรียนรู้แบบธรรมชาติ และมีประเด็นการพูดคุยที่ชัดเจน ได้แบ่งกลุ่มย่อยออกเป็น ๒ กลุ่ม

กลุ่มที่ ๑ เป็นกลุ่มชุมชนใหม่ + ชุมชนเก่า  แลกเปลี่ยนพูดคุยในประเด็น ประสบการณ์การจัดการท่องเที่ยวโดยชุมชน ประเด็นนี้เราได้ทำ Mapping พื้นที่ท่องเที่ยวไปด้วย และการพูดคุยแบบล้อมวงทำให้ ชุมชนแต่ละแห่งพูดคุยกันสนุกสนาน

กลุ่มที่ ๒ เป็นกลุ่มองค์กรที่เข้ามาร่วม แลกเปลี่ยนพูดคุยประเด็น รูปแบบการหนุนเสริมชุมชนท่องเที่ยว อย่างไร ?

ผมเดินไปเดินมาระหว่างสองกลุ่ม เห็นบรรยากาศการเรียนรู้แล้วก็สบายใจมาก เห็นรอยยิ้ม เห็นการนำเสนอที่เร้าใจ มีเอกลักษณ์ และวิทยากรกลุ่มก็ใช้ประสบการณ์ ความสามารถเต็มที่

ภาคกลางคืน มีการแสดง พิธีการต้อนรับแขกผู้มาเยือนหมู่บ้าน ผมอยากบอกว่า ที่นี่อลังการไม่แพ้ งาน KM เชียงใหม่ มีทั้งพิธีบายศรีสู่ขวัญ การรับประทานอาหารแบบขันโตก,การฟ้อนแบบล้านนาดั้งเดิมหลากชุด และชุดเครื่องบรรเลง สะล้อ ซอ ซึง ที่แสดงกันได้อย่างเป็นธรรมชาติเพราะเราทำกันด้วยใจ งานนี้เป็นของชุมชนด้วย บรรยากาศจึง กิ๋นหอม ต๋อมม่วน มีความสุขในวิมานกลางดอยห้วยแก้ว

วันรุ่งขึ้น-วันสุดท้ายของการสัมมนาฯครึ่งวัน เป็นเวทีการแลกเปลี่ยนเช่นเดียวกันแต่เป็นการรวมกลุ่มทั้งหมด คุยกันเรื่อง เครือข่าย ว่าทุกคนมีความคิดเห็นอย่างไรกับการขับเคลื่อนการพัฒนาแบบเครือข่าย รวมกันเราอยู่ แยกหมู่เราไม่ค่อยโต ประเด็นนี้พูดคุยกันอย่างเมามันในวิหารข้างลำน้ำแม่กำปอง เสียงหัวเราะครื้นเครง ...เป็นสัญญาณที่บ่งบอกถึงบรรยากาศเรียนรู้ที่เป็นมิตร

ผมเดินเลี่ยงออกจากกลุ่มเพื่อมาจิบกาแฟ ริมวิหารใกล้น้ำ อากาศที่แม่กำปองแม้ช่วงกลางวันยังเย็นสบาย และเสียงนกเสียงน้ำยังขับกล่อม ธรรมชาติที่นี่สมบูรณ์มาก ...คิดอะไรต่อมิอะไรมากมาย ความกังวลในช่วงเริ่มต้น-เตรียมการ เวทีหมดไป หากนับตามวัตถุประสงค์เราก็บรรลุเป้าหมาย แต่ก็เป็นการเริ่มต้นเดินทางเท่านั้นเอง

หากกระบวนการพัฒนาชุมชน โดยใช้ประเด็นการท่องเที่ยวเป็นฐาน มีการรวมกลุ่ม นับว่าเป็นนิมิตรหมายอันดี ในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เป็นการจัดการความรู้เพื่อสร้างเครือข่ายเข้มแข็ง และหลายๆท่านที่รู้จักผม บอกกับผมว่า เครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชน เป็นเครือข่ายที่ทรงพลัง เป็นเครือข่ายที่เข้มแข็งมีเอกภาพ ดุลยภาพ ที่สำคัญขับเคลื่อนด้วยความรู้ พื้นฐานการรู้ตนเองของชุมชน และการศึกษาวิจัย

ผมเพียงแต่เป็นคุณอำนวยช่วยประสาน จากจุดเริ่มต้นที่งดงาม ผมคิดว่าจุดหมายของเราในการพัฒนาชุมชนด้วยคนของชุมชนเอง เป็นเป้าหมายที่เรากำลังเดินไปข้างหน้าเรื่อยๆอย่างมีหวังและมีใจที่เกินร้อย

   

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน The ultimate leader

คำสำคัญ (Tags)#การท่องเที่ยวโดยชุมชน#cbt.#โฮมสเตย์#community based tourism#เครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชนภาคเหนือ

หมายเลขบันทึก: 123289, เขียน: 30 Aug 2007 @ 09:25 (), แก้ไข: 06 Sep 2013 @ 18:17 (), สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ความเห็น: 15, อ่าน: คลิก


ความเห็น (15)

ประเด็น การพัฒนาเครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชน ทำทั้งทั่วประเทศครับ

และวันที่ 6-7 ก.ย.50นี้ จะมีการรวมพลคนท่องเที่ยว ทั่วประเทศที่ บ้านผู้หว่าน จ.นครปฐม เปิดเวทีแลกเปลี่ยนเชิงประเด็น

ขอเชิญผู้สนใจร่วมแลกเปลี่ยนได้ครับ

มาเยี่ยม...คุณ
P
จตุพร วิศิษฏ์โชติอังกูร
ท่ามกลางสายฝนที่โปรยปรายลงมาทั่วท้องทะเลสาบสงขลาอยู่ขณะนี้  ขอชื่นชนคนทำงานดี  ..และเชียร์...
ฮา ๆ เอิก ๆ

สวัสดีครับ อาจารย์ ดร.ยูมิ

P

ฝนฟ้าโปรยปรายที่เหนือเช่นกันครับ อากาศแบบนี้เป็นอุปสรรคของหลายคน และอีกหลายคนก็ชอบ โดยเฉพาะเกษตรกรที่ทำการเกษตร

ชีวิตก็ยังคงเดินไปข้างหน้า ไม่ว่าจะฝนตก แดดออก ขอเพียงกำลังใจดีๆ เช่นอาจารย์มีให้ผมครับ

ขอบคุณครับ

มาชื่นชมน้องเอก พ่องานใหญ่ครับ

ประสบความสำเร็จอย่างยอดเยี่ยม

ที่จริงเมื่อวันที่ 17-18 สค. ผมก็ไปนอนที่บ้านรับรองของป่าไม้ที่หมู่บ้านแม่กำปองอยู่หนึ่งคืนและเคยไปหลายครั้งครับ สมัยผศ.ชูสิทธิ์ทำเรื่องโฮมสเตย์เมื่อ 4 ปีก่อน

เอาใจช่วยครับ หากมีอะไรที่ผมจะช่วยได้ อย่าลืมกริ๊งกร๊างมานะครับ

ขอบคุณมากครับ อ.พิชัย ที่เคารพ

P

กระผมก็ได้บทเรียนจากการทำงานที่ KM เชียงใหม่ ดังนั้น การทำงานครั้งต่อไปย่อมได้เรียนรู้มากขึ้น แก้ไขขุดอ่อน เสริมจุดดีให้ดียิ่งๆขึ้นไป

บรรยากาศในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ดีมากๆครับ ผมเห็นความตั้งใจของผู้เข้าร่วมผ่านการนำเสนอ การพูดคุย อย่างเป็นธรรมชาติ

การเรียนรู้แบบนี้ดีมาก ทำให้ กระบวนการจัดการความรู้ขับเคลื่อนไปได้ เป็นอย่างดี

ขอบคุณอาจารย์ครับ ที่ให้กำลังใจ ตอนนี้ยังไม่มีอะไรที่จะรบกวนอาจารย์ครับ และเช่นกันหากมีอะไรที่ผมพอที่ทำได้-ช่วยได้ บอกผมด้วยนะครับ

ความสุขประสาชาวบ้าน

dd_L
เขียนเมื่อ 

น้องเอกเจ้า

มาร่วมชื่นชมในผลงานอีกคน และขอบคุณที่แวะไปเยี่ยมที่  Life:dd_L  รูป ร.ร.ฝีมือน้องก็งามขนาด  มีเรี่ยวแรงขึ้นอีกเยอะเจ้า

วันก่อนลืมบอกว่า ที่ลำพูนมีพิพิธภัณฑ์ชุมชน ลำพูน   กลุ่มกวงแหวนร่วมกับเทศบาลเมือง ช่วยกันทำ  ถ้ายังไงลองดูที่ http://www.haripoonchai.com/ เน้อเจ้า 

พี่อึ่ง

แวะ ชม อ่าน ทักทาย

สุข สงบ เย็น

เดียวดาย ใน สายฝน

สวัสดีครับท่านผู้ทุ่มเท

P

มาตัดเอาข้อความบางตอนไปรวมครับ ขอบคุณมากครับ 

มาให้กำลังใจด้วยครับ

http://gotoknow.org/blog/mrschuai/117622#

สวัสดีครับ พี่อึ่ง

P

ประทับใจมากครับหลังจากที่ได้เข้าไปเยี่ยมโรงเรียนมงคลวิทยา

ความสุขของทั้งผู้เรียนและผู้สอน บ่งบอก สัมผัสได้ จากแววตาของทุกคน

หากการเรียนคือ ความสุข ผมคิดว่าไปถูกทาง บรรยากาศการเรียนรู้จึงเป็นเรื่องสำคัญที่นักจัดการเรียนรู้ต้องตระหนัก พี่อึ่งก็เป็นนักจัดการเรียนรู้ด้วย รวมถึงตำแหน่งทางการคือ ผอ.โรงเรียน

วิสัยทัศน์กับ สิ่งที่โรงเรียนทำอยู่สอดคล้องไปด้วยดี เป็นธรรมชาติ

วันนี้พี่อึ่งไปถูกทางแล้วครับ หากพี่อึ่งต้องการพันธมิตรที่จะให้ได้ร่วมด้วยช่วยกันประเด็นไหน แจ้งผมมาได้เลยครับ ไม่ต้องเกรงใจ - - -เพื่อเด็ก เพื่ออนาคตของเมืองไทยเราครับ

 ยินดีเสมอครับพี่อึ่ง

สวัสดีค่ะ...คุณเอก

  • เข้ามาอ่านบันทึกก่อนนอนอีกแล้วค่ะ..และขอร่วมมีความสุขกับคุณอำนวยด้วยอีกคน...
  • อ่านแล้วเห็นความจริง..ตามธรรมชาติ..การเรียนรู้ด้วยวิถีชีวิตบนความเป็นจริง...และสติปัญญาของคุณอำนวยที่จะหยิบจับแต่ละส่วนมาเพื่อความสอดคล้องและสมดุลสู่เป้าหมายของ KM นี้...สมแล้วที่คุณอำนวยจะเบิกบานและอิ่มเอมใจ เพราะทุกคนล้วนเบิกบานและอิ่มเอมเช่นกัน..ในธรรมชาติอันจริงแท้ที่งดงาม
  • ขอราตรีสวัสดิ์จากเครือข่ายกับบันทึกนี้เพื่อไปเติมกำลังจิตตามรู้ด้วยสมาธิจิตก่อนนอนนะคะ...
  • ขอบคุณกับการไปเยี่ยมเยือนค่ะ..

สวัสดีครับ

P

ขอบคุณที่มาแวะทักทายครับ กำลังใจที่ดีจากญาติมิตรเป็นยาใจที่ดีสำหรับผมครับ

ขอบคุณมากครับ

ขอบคุณครับพี่เหลียง

P

พี่เหลียงสบายดีนะครับ....ต้องขอบคุณมากที่มาเยี่ยมให้กำลังใจผม..

กระบวนการทำงานของเครือข่ายการท่องเที่ยวโดยชุมชนภาคเหนือเป็นไปตามธรรมชาติน่าสนใจมากครับ ผมคิดว่าวัฒนธรรมก็เป็นสิ่งเชื่อมประสานที่ดีครับ

คุณแหวว ครับ

P

ยินดี และดีใจครับที่มาเยี่ยมก่อนนอน

โดยความจริง ชาวบ้านมีศักยภาพที่ล้นเหลือ เพียงแต่คุณอำนวย(นักพัฒนา) จัด ช่อง จังหวะ โอกาส เราได้เรียนรู้ร่วมกันอีกมาก และเป็นธรรมชาติ ยั่งยืนครับ

คุณแหววดูแลสุขภาพด้วยครับ ผมจะนำเรื่องราวในชุมชนมาเล่าผ่านบันทึกผมบ่อยๆครับ

ขอบคุณมากครับ :)

 

 

มาร่วมชื่นชม

" พ่องานยิ้มแต้แก้มปริ"

สนุกกับทุกงานที่ทำเลยนะคะอ้ายเอก

---^.^---

ทำงานมาก ควรพักผ่อนให้เพียงพอด้วยเน้อเจ้า