การจัดการความรู้ต้องมีอิสระทางความคิด ต้องมีความพึงพอใจที่จะทำด้วยตนเอง เพราะความรู้อยู่ในตัวคน

  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">        ในระยะ 2-3 ปีที่ผ่านมา ผมมีโอกาสได้รู้จักกับคำว่า “การจัดการความรู้” ทั้งๆที่ผมและทุกท่านก็จัดการความรู้อยู่แล้วโดยไม่รู้จักคำนี้ และการจัดการความรู้ก็มีหลายระดับ อย่างที่ทราบกันดีอยู่แล้ว เช่น </p><ul>

  • การจัดการความรู้ระดับโมเลกุล ระดับ DNA
  • ระดับจิตวิญญาณ
  • ระดับธรรมชาติ
  • ระดับปัจเจก
  • ระดับครัวเรือน
  • ระดับชุมชน และ
  • ระดับองค์กร

    • </ul>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">จนกระทั่งมาถึงการจัดการความรู้แบบผิดธรรมชาติ ที่บางคนก็ยังคิดทำกันอยู่ เช่น </p><ul>

  • การจัดการความรู้ตามใบสั่ง
  • ตามคำขอหรือตามคำขู่
  • การจัดการความรู้แบบติดกรอบ หรือ
  • จัดการความรู้ตามแฟชั่น

    • </ul><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ซึ่งไม่มีอิสระในความคิดแต่อย่างใด </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ทำให้การจัดการความรู้แบบหลังๆ นี้ เป็นหลุมดำของ KM ไม่ค่อยมีประโยชน์ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">นอกเหนือการทำไปเพื่อถือว่าทำแล้ว คนอื่นจะได้ไม่ดูถูก หรือเพื่อผ่านการประเมิน เท่านั้น</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">        ทำไมการจัดการความรู้ประเภทตามใบสั่ง หรือตามแฟชั่น จึงไม่ค่อยเกิดผลในทางปฏิบัติ ผมพยายามมานั่งคิดดูว่า สาเหตุที่แท้จริงคืออะไร </p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมคิดว่า การจัดการความรู้ดังกล่าว</p><ul>

  • ไม่มีช่องว่างให้ผู้ทำงานได้ใช้ความคิดของตนเองเลยครับ ทุกอย่างต้องทำตามกรอบที่วางไว้
  • มีหลักการ พร้อมกำหนดขั้นตอน
  • ให้ทำตามวิธีการ ทำตามหลักการ ทำตามกรอบที่มีคนวางไว้ให้

    • </ul><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แล้วมันจะเกิดเป็นความรู้ได้อย่างไรครับ </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ก็ทำงานเหมือนหุ่นยนต์ไขลานอย่างนั้น ไม่ไขลาน หรือหมดลานก็ไม่เดิน</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">        ในความเข้าใจของผม การจัดการความรู้ต้องมีอิสระทางความคิด ต้องมีความพึงพอใจที่จะทำด้วยตนเอง เพราะความรู้อยู่ในตัวคนเท่านั้น ดังที่หลายๆ ท่านชอบสื่อความหมายว่า </p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center">ระเบิดจากข้างใน ไม่ใช่บีบจากภายนอก</p>          ข้อแตกต่าง 2 ประเด็นนี้ชัดเจนมาก การระเบิดจากภายใน แสดงว่ามีช่องว่างอยู่ข้างนอก ให้ระเบิดได้ เพราะถ้าไม่มีช่องว่าง ก็คงระเบิดไม่ได้ และการบีบจากภายนอกก็แสดงว่า บีบจนไม่มีช่องว่างให้เหลือที่จะคิด เพราะถูกบีบจนชนแกนในหมดแล้ว ที่ไม่ทราบว่าจะมีช่องว่างให้จัดการความรู้ได้อย่างไร          ประสบการณ์ตรงของผมก็คือ    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center">ทุกครั้งที่ผมสบายใจ สะดวกใจ ผมจะสามารถสร้างความรู้จากประสบการณ์ สังคม และธรรมชาติรอบตัวได้มากมาย ในเวลาเพียง 1 วัน </p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt; text-align: center" class="MsoNormal" align="center">แต่วันไหนมีเรื่องที่ต้องทำวุ่นไปหมด ผมแทบจะไม่ได้ความรู้ใหม่เลย มีแต่ว่าต้องทำสิ่งที่อยู่ข้างหน้าให้เสร็จเสียก่อน</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">        นี่คือ ประเด็นที่ผมคิดว่า การจัดการความรู้ต้องมีช่องว่างทางความคิด เหมือนกับการเพาะต้นไม้ จากเมล็ด ต้องมีช่องว่างให้กล้าเจริญ ต้นไม้จึงจะงอกได้ ถ้ามีช่องเหลือเฉพาะเมล็ดอย่างเดียว ไม่ทราบว่าเมล็ดจะงอกได้อย่างไร </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">     จริงไหมครับ…</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">        ฉะนั้น คุณอำนวย คุณเอื้อ ทั้งหลายครับ </p><ul>

  • ปล่อยให้ทุกคน และโดยเฉพาะคุณกิจมีช่องว่างหายใจสักนิดหนึ่งได้ไหมครับ
  • เพื่อเขาจะได้จัดการความรู้อย่างมีชีวิต มีประโยชน์
  • ไม่ใช่เดินตามที่ท่านชี้ให้เดิน

    • </ul>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">        ผมจึงไม่ค่อยเข้าใจว่า คนที่ไม่เคยเป็นคุณกิจ แต่ถูกใบสั่ง หรือตามตำแหน่งให้เป็นคุณอำนวย จะเดินไปยังไงครับ  คุณกิจ ก็ยังไม่เคยทำ ยังต้องมาเป็นพี่เลี้ยงเขาอีก แล้วใครจะเลี้ยงใครครับ หรือว่า ผมเข้าใจอะไรผิดไปครับ</p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">        แต่อย่างไรก็ตาม ผมคิดว่าน่าจะพยายามทำแบบสายกลาง มีช่องว่างพอสมควร (น้อยไปก็อึดอัด มากไปก็ขี้เกียจ) เพื่อให้คุณกิจ มีโอกาสระเบิดจากข้างในครับ แล้วเราจะได้มีระบบการจัดการความรู้ที่มีประโยชน์ และใกล้เคียงกับ KM ธรรมชาติมากที่สุด </p>           ขอบคุณมากครับ