ไม่ว่าเด็กหรือผู้ใหญ่ ความมั่นใจในตนเองเป็นส่วนหนึ่งของความสุขในชีวิต

ความมั่นใจในตนเอง  แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์  และ KM


ผมอ่านบทความเรื่อง Ambition : Why Some People Are Most Likely to Succeed ในนิตยสารไทม์ ฉบับวันที่ ๙ มค. ๔๙ ด้วยความสนใจยิ่ง     เพราะว่าผมสนใจวิธีการส่งเสริมให้มนุษย์รู้จักดึงศักยภาพของตนเองออกมาทำประโยชน์แก่ตัวเองและแก่สังคม    บทความนี้ยกผลงานวิจัยเกี่ยวกับ “ความทะเยอทะยาน” ในหลากหลายด้าน     ผมจะไม่สรุปมาทั้งหมด    จะยกมาบันทึกเฉพาะส่วนที่ผมสนใจเท่านั้น

  • ผมอยากใช้คำว่า “แรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์” มากกว่าคำว่า “ความทะเยอทะยาน”      บทความบอกว่ามีผลการวิจัยแสดงว่าแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์เกี่ยวข้องกับการทำงานของสมอง     ที่ทำให้คนมีความมุ่งมั่น ที่ฝรั่งเรียกว่า persistence คือมีความสามารถในการพุ่งความสนใจในงานใดงานหนึ่งอย่างไม่ละลด ไม่ท้อถอย จนงานสำเร็จ     เขาทดลองให้ นศ. ทำงานอย่างหนึ่ง ซึ่งจะทำให้วัดระดับความมุ่งมั่นของแต่ละคนได้     และในเวลาเดียวกันนั้นก็วัดการทำงานของสมองด้วยเครื่อง MRI    พบว่าคนที่มีระดับความมุ่งมั่นสูง มีการทำงานของสมองบริเวณ limbic สูง     โดยมีระดับความสัมพันธ์ที่ 0.8 ซึ่งนับว่าสูงมาก 
  • นอกจากความฉลาด (IQ) แล้ว    คุณสมบัติด้านความอดทน    ต่อสู้กับอุปสรรคอย่างไม่ท้อถอย  เป็นเรื่องสำคัญยิ่งต่อความสำเร็จในชีวิต    เขายกตัวอย่าง Franklin D. Roosevelt ได้เรียนรู้คุณสมบัติด้านความอดทน และต่อสู้กับอุปสรรคอย่างไม่ท้อถอย จากการเป็นโปลิโอ    จึงได้เป็นประธานาธิบดีที่ได้ชื่อว่าเก่งมาก ของสหรัฐอเมริกา     เขาคิดว่าถ้าไม่เป็นโปลิโอ รูสเวลท์ จะไม่เก่งขนาดนี้   
  • วิธีเลี้ยงลูกให้เป็นคนเก่ง และมีชีวิตที่ประสบความสำเร็จในอนาคตนั้น ไม่มีสูตรสำเร็จตายตัว    แต่นักจิตวิทยาเห็นพ้องกันว่า    การที่พ่อแม่ตั้งเป้าไว้สูงแต่สมเหตุสมผล    คอยชื่นชมความสำเร็จ และไม่ตำหนิเมื่อล้มเหลว  จะช่วยให้เด็กมีความมั่นใจในตนเอง  
  • ธรรมชาติของเด็กจะมีแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์สูงมาตั้งแต่เกิด     แต่จะมีแนวโน้มลดลงได้ง่ายในช่วงเริ่มวัยหนุ่มสาว     กลายเป็นคนไม่มีพลังกระตุ้น    นำไปสู่ชีวิตที่ไม่ประสบความสำเร็จ    นักจิตวิทยาบอกว่าพ่อแม่และครูจะช่วยได้โดยอย่าไปเน้นพูดถึงความฉลาดเฉลียว หรือความสำเร็จ ของเด็กมากนัก   แต่ให้ชื่นชมความมานะพยายามของเด็กมากกว่า     เด็กควรได้รับคำแนะนำอยู่เสมอว่าความผิดพลาดเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ 

      บทความนี้เน้นที่เด็ก    เน้นการเรียนรู้ของเด็ก สำหรับเตรียมตัวเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่ประสบความสำเร็จในชีวิต ที่ฝรั่งเรียกว่าเป็น high achievers     แต่ผมกลับมองว่าหลักการเดียวกันนี้ใช้ได้กับผู้ใหญ่    และหลักการและกิจกรรม KM คือรูปธรรมของการดำเนินการตามแนวคิดนี้

วิจารณ์ พานิช
๙ มค. ๔๙
บนรถบัสเดินทางไป จ. พิจิตร