การที่เราจะตัดสินหรือประเมินบุคคลอื่นหรือสถานการณ์ต่าง ๆ ความลำเอียงหรืออคติในตัวเราย่อมมีผลต่อการตัดสินหรือการประเมินนั้น ๆ เสมอ...

                เมื่ออาทิตย์ที่ผ่านมามีเรื่องเกิดขึ้นที่ออฟฟิสเรื่องหนึ่งครับ เป็นเรื่องของพี่คนหนึ่งที่ปกติอาจจะเป็นคนที่ไม่ค่อยน่าเชื่อถือสักเท่าไหร่ เนื่องจากหลาย ๆ เหตุการณ์ที่ผ่านมาพี่เขาพูดไม่ค่อยตรงกับความจริง...

                แต่วันนั้นเรื่องราวที่เกิดขึ้นพี่เขาพูดความจริงเพราะผมอยู่ในเหตุการณ์นั้นด้วย แต่หลาย ๆ คนที่ออฟฟิสไม่เชื่อในสิ่งที่พี่เขาบอก โดยเฉพาะหัวหน้าครับ...

                พูดถึงเรื่องของความลำเอียงหรืออคติมักจะเกิดขึ้นเสมอเวลาเราต้องประเมินสถานการณ์ใด ๆ ก็ตาม ตัวของความลำเอียงหรืออคตินี้มักจะมีผลต่อการตัดสินใจของเราในสถานการณ์นั้น ๆ เสมอ...

                ในที่ทำงานหัวหน้ามักจะประเมินลูกน้องของตัวเอง โดยลืมที่จะขจัดตัวอคติในใจของตนออก ผลของการประเมินจึงมักจะออกมาไม่ตรงกับความเป็นจริง โดยเฉพาะเรื่องของการประเมินผลการปฏิบัติงานที่มีผลต่อการเลื่อนตำแหน่งและขึ้นเงินเดือน...

                วันนี้เลยนำความลำเอียงหรืออคติในรูปแบบต่าง ๆ ที่มักเกิดขึ้นในที่ทำงานมาฝากครับ...

                 Halo Effect เป็นการมองคุณลักษณะบางอย่างของคน ๆ นั้น แล้วสรุปว่าคน ๆ นั้นจะต้องมีคุณสมบัติด้านอื่นเป็นไปในแนวทางนั้นด้วย เช่น คนที่มาทำงานเร็วจะต้องทำงานเก่ง หรือคนที่แต่งกายไม่เรียบร้อยจะไม่มีความรับผิดชอบ เป็นต้น...

                 Stereotyping เป็นการเหมารวมว่าคนในกลุ่มนั้นกลุ่มนี้ต้องมีลักษณะต่าง ๆ เหมือนกันหมด เช่น คนที่จบจากสถาบันการศึกษานี้จะต้องเก่งทุกคน หรือคนที่เรียนจบจากเมืองนอกจะต้องเก่งกว่าคนที่เรียนจบในเมืองไทย เป็นต้น...

                 Selective Perception เรามักจะเลือกที่จะรับรู้แค่บางสิ่งบางอย่างหรือเลือกที่จะไม่รับรู้ในบางสิ่งบางอย่าง เนื่องจากความสามารถในการประเมินผลของคนเรามีจำกัด เรื่องนี้เห็นได้จากที่หัวหน้าไม่ได้ไปคลุกคลีกับการทำงานหน้างาน นั่งประเมินผลการทำงานที่โต๊ะ ผลการประเมินจึงอาจผิดพลาดจากความเป็นจริง...

                   Projection เป็นการเอาคุณสมบัติของตนเองไปประเมินเปรียบเทียบกับบุคคลอื่นและมักจะมองว่าถ้าเป็นเรา เราจะทำอย่างนี้แล้วทำไมคนอื่นไม่ทำอย่างเราบ้าง ทั้ง ๆ ที่แต่ละคนย่อมมีความแตกต่างกัน จะให้มาทำอะไรเหมือนเราทุกอย่างย่อมเป็นไปไม่ได้ เช่น หัวหน้ามักจะบอกกับลูกน้องว่า ถ้าผมเป็นคุณจะทำอย่างนี้ หรือถ้าผมเป็นคุณผมจะไม่ทำอย่างนั้น เป็นต้น...

                  Contrast Effect เป็นเรื่องของการตัดสินหรือประเมินบุคคลโดยตัวเราขาดอิสระในการประเมิน เรามักจะใช้บุคคลหรือสถานการณ์ที่เราคุ้นเคยหรือเพิ่งผ่านไป มาอิทธิพลในการประเมินเสมอ ๆ ความลำเอียงหรืออคติในลักษณะนี้เห็นได้ชัดในเรื่องของการสัมภาษณ์ เรามักจะเปรียบเทียบคนที่เรากำลังสัมภาษณ์อยู่กันคนที่เราเพิ่งสัมภาษณ์ผ่านไป...

                  ในเมื่อเรารู้ว่าการที่เราจะตัดสินหรือประเมินบุคคลอื่นหรือสถานการณ์ต่าง ๆ ความลำเอียงหรืออคติในตัวเราย่อมมีผลต่อการตัดสินหรือการประเมินนั้น ๆ เสมอ...

                  เราก็ควรจะขจัดตัวอคติหรือความลำเอียงนี้ออกจากใจเราก่อนที่จะตัดสินหรือประเมินบุคคลหรือสถานการณ์ต่าง ๆ ทุกครั้ง เพื่อให้ผลลัพธ์จากการตัดสินหรือการประเมินของเราออกมาตรงกับความเป็นจริงมากที่สุด...