(ต่อจากตอนที่แล้ว-โรงเรียนบ้านนายาง ตำบลนายาง อำเภอพิชัย จังหวัดอุตรดิตถ์)
![]() |
หลังจากทานข้าวเที่ยง และจัดการธุรกับตัวเองเรียบร้อย ด้วยความที่ไร้รูปแบบและกระบวนท่า beeman จึงพยายามมองหากลุ่ม "ครู" แต่หลายท่านเข้าไปอบรม Photoshop กับคณะศึกษาศาสตร์ แต่เรา (ผมกับกอล์ฟ) เห็นคุณครูสองคน คุยกันอย่างสนุกสนานนอกห้องเรียน เราก็เลยพยายามจะเข้าไปสนทนา เดินเลียบๆ เคียงๆ ไป ๒ รอบ ครูสองท่านก็ทักทายว่า "มาจากมน.หรือ"
พอเป็นพวกเดียวกันแล้ว (เพราะว่าลูกๆ ของคุณครูอย่างน้อย ๓ คน อยู่มน.) ผมก็ได้โอกาสไปนั่งคุยด้วย มอบให้คุณวิภา "ถ่ายภาพร่วมกัน" ก่อนที่เราจะได้สนทนากันต่อไป
บรรยายภาพ จากซ้าย beeman, คุณครู สุนันท์ สัญญา (โรงเรียนบ้านหลักร้อย-โรงเรียนประถมเดิม), คุณครู สุรีรัตน์ ปานสมบัติ (โรงเรียนบ้านนายาง-โรงเรียนขยายโอกาส)
เริ่มต้น เราก็ให้ทั้งสองท่านเล่าเรื่องชีวิตของลูกๆ ก่อน เพราะว่ามีเรื่องที่จะเชื่อมต่อกับมน. คือ ลูกของท่านทั้งสองเรียนอยู่ที่ มน. คนหนึ่งเรียนอยู่บัญชีปี ๑ (หญิง-ครูสุนันท์) และอีกคนหนึ่งเรียนอยู่ (คณะมนุษยศาสตร์ ปี ๑ สาขาวิชาภาษาอังกฤษ (คุณครูสุรีรัตน์)
ลูกคนหนึ่ง ของครูสุนันท์ เรียนอยู่ระดับประถม ที่พิชัย แล้วก็ส่งไปเรียนโรงเรียนกิน-นอน ที่โรงเรียนโรจนวิทย์มาลาเบี่ยง (พิษณุโลก- ไม่เรียนที่อุตรดิตถ์ เพราะต้องเทียวไป-กลับ วันละ 50 กิโลเมตร-ไม่ไหว) ในชั้นประถมศึกษาปีที่ ๔ จบแล้วให้ไปสอบเรียนต่อที่โรงเรียนจุฬาภรณ์ (กิน-นอน เหมือนกัน) ในชั้นม.๑ ถึง ม.๖ (ช่วงม.๑ เสียค่าแต่งตัวพร้อมค่าเทอมที่รวมทุกอย่างประมาณ ๓ หมื่นกว่า ส่วนปีอื่นๆ เสียประมาณ ๑๘,๐๐๐ บาท/เทอม พอ ม.๔ ก็เสียค่าแต่งตัวพร้อมค่าเทอมอีกประมาณ ๔๐,๐๐๐ บาท-ในสมัยนั้น) พอจบม.ปลาย สอบ โควต้ามน. ไม่ได้ ต้องเข้ามาระบบ Admission ได้สาขาบัญชี
ส่วนลูกสาว ของครูสุรีรัตน์ (อายุมากกว่าลกสาวครูสุนันท์ 2 ปี แต่อยู่ชั้นเดียวกัน) เรียนอยู่ที่พิชัย จนจบชั้นประถม แล้วไปเรียนต่อที่กรุงเทพฯ ไปอยู่กับญาติ (พ่อ-แม่ ต้องเทียวไปรับกลับมาที่พิชัย แทบทุกสัปดาห์) หลังจากจบชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายแล้ว สอบ Admission ได้คณะมนุษยศาสตร์ สาขาภาษาอังกฤษ ของ มน.
พอเล่าเรื่อง ลูกๆ จบแล้ว คราวนี้ เล่าเรื่องชีวิตของตัวเองบ้าง ทั้งสอง เล่าเรื่องชีวิตของตัวเองคล้ายๆ กัน ว่า มีพ่อ-แม่ เป็นครู ทำให้ความอยากจะเป็นครู ฝังเข้าไปในจิตใจ
สมัยนั้น เป็นนักเรียนบ้านนอก ก็ลำบากในการเดินทางหน่อย จนกระทั่งจบครูมา ก็มาบรรจุที่อื่นก่อน แล้วค่อยทำเรื่องย้ายกลับมาทำงานใกล้บ้าน และมาอยู่คนละโรงเรียน แต่เป็นเพื่อนกันมาตลอด
เป็นครูมาประมาณ 32 ปี รักอาชีพครูเป็นชีวิตจิตใจ แม้ว่างานจะหนักแต่ก็ยินดีเสียสละ เพื่อให้นักเรียนได้ดี
ครูสุนันท์ สอนชั้นประถม ถนัดด้านภาษาไทย แต่เนื่องจากครูมีน้อย จึงต้องสอนทั้ง ๘ สาระ คือ ดูแลห้องใครห้องมัน แล้วสอนครบ ๘ สาระ คิดดูเอาเถิดว่า เมื่อครูภาษาไทย ต้องไปสอนคณิตศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ ผลมันจะออกมาเป็นอย่างไร... ผมจินตนาการว่าถ้าผมเป็นลูกศิษย์ คงจะชอบภาษาไทย แต่คงไม่ชอบวิชาคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์แน่ๆ เลย เพราะเรียนแล้วคงไม่สนุกซะเท่าไร...
หลังจากคุยกันเรื่อง "ชีวิตของครู" กันแล้ว เราก็ค่อยๆ ขยับไปเรื่อง นักเรียนของ "บ้านนายาง" เรียนกันอย่างไร.... ที่นี่เป็นโรงเรียนขยายโอกาส มีถึงมัธยมต้น มีนักเรียนรวมกัน ประมาณ 900 กว่าๆ ครูสุรีรัตน์ สอนมัธยม ชั้นหนึ่งๆ มี ๒ ห้อง (นักเรียน 48 คนแบ่งเป็นสองห้อง) ห้องหนึ่งก็มีนักเรียนราวๆ ๒๐ กว่าคน น่าสนใจมาก... ถ้าเป็นผม ผมอยากเรียนในห้องที่มีนักเรียนน้อยๆ
มีเสียงบ่นๆ จากครูนิดหน่อยว่า นักเรียนเก่งๆ หรือพวกที่มีโอกาส พ่อ-แม่ ก็ส่งให้เรียนในเมือง ครูบ้านนอก ก็ต้องเคี่ยวเข็นนักเรียนไป แต่ทำด้วยใจรัก
มีนักเรียนที่เป็น LD = Learning Disabilities) หรือ เด็กที่มีความบกพร่องในการเรียนรู้ ในห้องเรียนของครูสุนันท์เหมือนกัน เรียนอยู่กับนักเรียนปกติ นักเรียนส่วนนี้ก็ต้องค่อยๆ สอน และค่อยๆ ให้เด็กเรียนรู้ไป และครูต้องเข้าใจเด็กด้วย (ไม่ยักมีห้องพิเศษให้เด็กพวกนี้เหมือนบางโรงเรียน)
ในตอนเย็น ครูประจำชั้น ก็ต้องมีหน้าที่สอนเสริมให้เด็กด้วย โดยเป็นการบริการฟรี ไม่สามารถคิดค่าใช้จ่ายได้เหมือนคุณครูในเมือง
มีเรื่องเล่าที่น่าสนใจ Tacit กำลังออกมา (เรื่องเล่าเร้าพลัง) ช่วงตอนบ่าย ๒ โมงครึ่งนี่เอง คือว่า โรงเรียนมีงบประมาณสนับสนุนเด็กคนละ 900 กว่าบาท ซึ่งไม่เพียงพอ ต้องจัดหาผ้าป่าการศึกษามาสนับสนุนเพิ่มเติม
พอดี คุณครูสุนันท์ แกมีญาติผู้พื่ ชื่อ "ดิเรก ก้อนกลีบ" สมัยหนึ่งก็เป็นรองผู้ว่าราชการจังหวัดพิษณุโลก และพี่งย้ายไปเป็นผู้ว่าราชการจังหวัดแม่ฮ่องสอน เมื่อต้นปีงบประมาณ ๒๕๕๐ นี่เอง (ถ้าจำไม่ผิด)
ผู้ว่าฯ ดิเรก เป็นคนพื้นเพคนพิชัย น้องก็ขอให้พี่ช่วยหาผ้าป่าการศึกษามาช่วยโรงเรียนแถบนี้ พี่ก็หามาให้อย่างต่อเนื่องหลายปี
คุณน้องสุนันท์ ก็ทำหน้าที่คุณอำนวย ไปคุยกับคุณเอื้อที่เป็น ผอ.โรงเรียน ให้เล่าเรื่องของคนชื่อ "ดิเรก" หน้าเสาธงตอนเช้า วันละนิด วันละหน่อยให้ค่อยๆ ซึมซับเข้าไปในใจของนักเรียน
พอ "ตัวจริง" เอาผ้าป่ามาทอดที่โรงเรียน ก็จะมีนักเรียนไปชื่นชมยินดีกับ รุ่นพี่ "ดิเรก" และ นักเรียนก็จะมีแบบอย่างที่ดี ให้ได้เลียนแบบ และเรียนแบบ
ผมคิดว่า "การหาแบบอย่าง" ที่ดี ให้นักเรียนได้เรียนแบบ นี่ก็เป็น "วิธีการสอนแบบไม่สอน" อย่างหนึ่ง ของนโยบาย คุณธรรม นำความรู้
ยังมีวิธีการอีกอย่างหนึ่ง ที่โรงเรียนนำมาใช้ คือ "การใช้ทรัพยากรบุคคล อย่างคุ้มค่า"
คือที่นี่มีครู ที่มีความรู้ความสามารถหลายท่าน พอเกษียณไป ก็กลายเป็นคน "ไม่มีคุณค่า" อยู่ที่บ้าน
วิธีการ คือ ไปเชิญชวน "ครูเกษียณ-ปูชนียบุคล" เหล่านี้ มาช่วยสอนที่โรงเรียน เช่น มีคุณครู (นายประจวบ นพศิริ) ท่านหนึ่ง เก่งดนตรีไทย ได้มาช่วยสอนวิชานี้ที่โรงเรียน ตั้งแต่อายุ 60 จนถึงปัจจุบัน อายุ 80 ปีแล้ว และที่นี่ ก็จะมีคุณครูประจำการท่านหนึ่ง คอยประกบ (บริการ) คุณครูที่เกษียณ เหล่านี้ เพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ที่ฝังลึกอยู่ในตัวของ "ครูเกษียณ" เหล่านี้....
"หลักสูตรท้องถิ่น"... เป็นเรื่องที่ผมไม่เข้าใจ สำหรับที่นี่ ก็จะมีอัตราส่วน 30 : 70 เขาออกแบบหลักสูตรท้องถิ่น โดยนำเรื่องของ "พระยาพิชัยดาบหัก" เข้า ไปแทรกอยู่ในหลายสาระวิชา เช่น ภาษาไทย และ ประวัติศาสตร์ (และอื่นๆ แล้วแต่จะบูรณาการ) ในสัดส่วนที่เป็นชั่วโมง การเรียน-การสอน ร้อยละ 30
กำลังคุยกันมันๆ ถึงตอนนี้ (ผมเป็นคนสัมภาษณ์-กอล์ฟ เป็นคุณลิขิต) คุณวิภา ก็มาตามให้กลับ... เพราะขณะนี้เป็นเวลาบ่ายสามโมงของวันเสาร์ที่ 21 กรกฎาคม แล้ว .... จบ
![]() |
มนุษย์ผึ้งมหัศจรรย์ |



สวัสดีค่ะ อาจารย์ beeman
สวัสดีครับ
เห็นบรรยากาศชัดเจนครับ และภาพสะท้อนจากจุดเล็กๆที่นำเสนอ คงทำให้ประมาณได้ไม่ยากว่า จะมีอีกเท่าไรทั่วแผ่นดินไทย ที่การจัดการเรื่องการศึกษายัง ไม่ทันกับปัญหา และไม่สามารถสนองตอบความต้องการของผู้เรียน ตลอดจนต้องจมอยู่ในภาวะ กลืนไม่เข้า คายไม่ออก กันทั่วไป
งบการศึกษาของประเทศเราสูงมากครับ แต่ขอฟันธงวิจารณ์ว่า .. นำไปใช้อย่างไม่ฉลาด และไม่คุ้มค่าอยู่เป็นอันมาก
ยังเขียนบัน่ทึกไม่จบครับ
ผมจบมาจากโรงเรียนบ้านนายางคับ
ตอนผมเรียนอยู่ ป1-ป.4 อาจารย์ประจำชั้น
จะเป็นอ.คนเดียวสอนทุกวิชาคับ
ป.5-ป.6 จึงมีการแยกเป็นอาจารย์ต่อวิชา
บางอ.ก้อต้องเอานักเรียนมาสอนห้องเดียวกับคับ
แต่ อ.ทุกคนรักเด็กๆๆๆมากเลยนะคับ
ผมจบจาก รร.บ้านนายาง ปี41 คับ
ตอนนี้รับราชการทหาร(อากาศ)ที่ลพบุรีคับ
ขอบคุณ อ.รร.บ้านนายาง ที่สอนให้ซื่อสัตย์
ผมมีโครงการที่จะให้ทุนแก่เด็ก นร.บ้านนายางอะคับ
เพราะรู้ปัญหาต่างๆคับ เช่น ขาดอุปกรณ์การสอนอะคับ
ดิฉันดีใจที่ได้เรียนที่โรงเรียนบ้านนายางนะคะ
อาจารย์ทุกท่านให้การฝึกสอนและอบรมพวกเราเป็นอย่างดีเลย
ดิฉันขอให้อาจารย์ทุกท่านมีสุขภาพที่แข็งแรง
และเป็นร่มโพธ์ร่มไทรของนักเรียนทุกคน
ต่อไปนะคะ
ขอขอบคุณ คุณสมฤทัย รักชู
คุณครูใครเนี้ย....น่ารักจังค่ะ คิดถึงมากๆ สิริรัตน์ แผ้วเกษม
เคยเรียนที่โรงเรียนนายาง และยังจำอาจารย์สุนันท์ อาจารย์สุรีรัตน์ (น้าหน่อย) ได้ดีใจจัง ดูอาจารย์สุรีรัตน์ ผอมไปหรือเปล่า
และอาจารย์ท่านอื่น ๆ เป็นอย่างไรบ้าง เช่นอาจารย์สำรวย (พี่น้อย) อาจารย์จมาพร อาจารย์วันทนา (พี่อ๋อย) และอีกหลายท่าน
คงสบายดี
จากเด็กนายาง ถ้าบอกชื่อคงจำได้ ไอ้ซิวงัย สวัสดีค่ะ........
ผมก็เป็นอีกคนที่เรียนโรงเรียนบ้านนายางตั้งแต่ (อนุบาล-ม.3) คิดถึงคุณครูทุกท่านมากครับ นึกถึงภาพบรรยากาศในห้องเรียนเก่าๆ
คุณครูทุกคนดูแล เอาใจใส่นักเรียนทุกคนเป็นอย่างดี ไม่ว่าเรื่องการเรียน หรือกีฬา ความเป็นเลิศทางวิชาการ โรงเรียนก็ได้เข้าร่วมสนับสนุนอยู่เสมอ หลังจากได้ศึกษาต่อ ก็ได้มีโอกาสกลับมารับใช้คุณครูที่โรงเรียน(ฝึกงาน) คุณครูให้การต้อนรับเป็นอย่างดี รู้สึกว่าโรงเรียนเปลี่ยนไปในทางที่ดีมากครับ สิ่งที่ยังคงเหลือเหมือนเดิมคือ ความรัก ความเอาใจใส่นักเรียน ถึงกับมาฝึกงานแล้วไม่อยากกลับวิทยาลัยเลยละครับ ปัจจุบันทำงานที่ จ.ชลบุรี และพอใจกับตำแหน่งงานที่ได้รับ เลยนึกถึงสิ่งที่คุณครูทุกท่านที่สอนมาและยังจำได้เสมอไม่เคยลืม และในเดือนนี้ 12-19 ก.พ. 55 มีโอกาสกลับบ้านนายางแล้ว จะกลับไปเยี่ยมเยือนคุณครูทุกท่านด้วยความเคารพและคิดถึง
สุดท้ายนี้...ขอให้คุณครูทุกท่านมีสุขภาพร่างกายแข็งแรง อยู่เป็นร่มโพธิ์ ร่มไทร ให้เด็กรุ่นใหม่ได้พึ่งใบบุญทางการศึกษาของคุณครูทุกท่านต่อไปครับ
รักและคิดถึง....ชาญชัย เหล็กรัตน์
(สมฤทัย รักชู เพื่อนร่วมชั้นเรียนผมเอง)
ผลงาน และความดี สมศักดิ์ศรี รางวัลพระราชทาน
โรงเรียนบ้านนายาง ต.นายาง อ.พิชัย จ.อุตรดิตถ์