บันทึกนี้ผู้เขียนยอมรับว่าลังเลใจมากในการเขียน แต่ก็รู้สึกเสียดายเหมือนกันถ้าไม่ได้ถ่ายทอดเรื่องราวเก็บไว้ เนื่องจากช่วงบ่ายวานนี้พี่วรรณีได้นำ VCD ที่ผู้ตรวจประเมิน 5 ส.จากสมาคมไทย-ญี่ปุ่น มาเปิดดูกัน ซึ่งจริง ๆ แล้วคุณเอื้อเราก็เคยได้เขียนได้อย่างตรงใจเอาไว้มากในบันทึก (ที่นี่) แต่ก็มีหลาย ๆ อย่างที่ผู้เขียนรู้สึกสะดุดใจในฐานะผู้ปฏิบัติงานเล็ก ๆ คนหนึ่ง...เพราะ...
<blockquote>
ช่วงหลังมานี้ พวกเราหลายคน “บ่น” กันค่ะ ว่า “หาอะไรกันไม่ค่อยเจอ” … หรือ “ใช้เวลาในการค้นหาแฟ้มกันเพิ่มขึ้น” ซึ่งก่อนหน้านี้หลายเดือนมาแล้วผู้เขียนก็เกือบได้กิน Pizza ฟรีไปแล้ว เพราะพี่ปนัดดา บนเอาไว้ว่าใครหาแผ่น Floppy disk สำหรับ Boot เครื่องวิเคราะห์อัตโนมัติเจอ จะเลี้ยง และแล้วผู้เขียนก็หาเจอ….(แต่ผู้เขียนเพิ่งทานจึงขอสละสิทธิ์) และสิ่งที่ได้ยินตามมามากกว่า 1 ครั้งคือ ตั้งแต่เราทำ 5 ส.มา เราหาของยากขึ้น หรือใช้เวลาหานานมากกว่าเดิม ซึ่งก็เป็นความจริงรึเปล่า???….
</blockquote>อันนี้ก็ไม่อยากจะตอบตามตรงเลยว่า…มีส่วนจริงอยู่บ้างเหมือนกัน!!!อาจเพราะในความเข้าใจผิดไปบ้างในบางประเด็นทำให้ เราหลงทางหรือเดินผิดทางไป ทำให้สิ่งที่เราเน้นหรือเราปฏิบัติไม่สอดคล้องกับสิ่งที่ควรจะเป็น เป็นต้นว่า…. <ol>
ส.สะสาง ซึ่งจริง ๆ แล้วจะต้อง "สำรวจ แยก ขจัดส่วนเกิน เพิ่มส่วนขาด" แต่ส่วนใหญ่นำของที่คิดว่าไม่ใช้แล้ว ออกไปวางไว้ที่อื่น ที่ไม่ใช่พื้นที่ความรับผิดชอบของเรา ส่วนใหญ่ก็ไม่ใช่ที่อื่นที่ไกล แต่เป็นห้องวิจัยของอาจารย์นั่นเอง หลัง ๆ พื้นที่นี้ก็ชักจะเต็มเข้าทุกที จนแทบจะไม่มีทางเดินให้เข้า อาจเป็นเพราะถ้าบอกว่าเป็นพื้นที่ของอาจารย์จะได้รับการยกเว้นเป็นกรณีพิเศษ ไม่ต้องตรวจนั่นเอง ซึ่งในหน่วยงานเราชาวเค็ม ค่อนข้างมีของที่ไม่ใช้ และของที่ไม่จำเป็นอยู่พอสมควร แต่เราก็ไม่ยอมจำหน่ายจ่ายออก เพราะเรามี "ส. เสียดาย" อยู่
ส.สะดวก กับคนที่รับผิดชอบพื้นที่ ซึ่งบางครั้งก็อาจไม่สะดวกคนใช้หรือคนทำงาน อีกทั้งช่วงหลังเรามีการเวียนแบ่ง Zone กันทำ จะว่าไปก็ดีเพราะเราไม่ต้องทำซ้ำซากที่จุดเดิม แต่ก็มีผลที่ตามมาเช่นกัน คือการย้ายที่เครื่องมือเครื่องใช้ ตามมาตรฐานความสะดวกของแต่ละคนที่รับผิดชอบพื้นที่ แต่พบว่าความสะดวกของแต่ละท่านไม่เหมือนกัน บางคนถนัดซ้าย บางคนถนัดขวา ซึ่งก็ทำให้ของเล็ก ๆ ที่พอจะย้ายได้เปลี่ยนที่อยู่เรื่อย ๆ แต่จะว่าไปก็ดีไปอย่างเพราะทำให้เราไม่ยึดติดกับความจำเจ
ส. สะอาด บวกด้วย ส. สวยงาม -- เอาเป็นว่า "อย่า" หรือ "ต้อง" ไม่ให้พื้นที่ของตัวเองมีฝุ่น มีหยากไย่ เลย ที่สำคัญต้องดูสวยงามสะอาดตา เป็นระเบียบเรียบร้อย โดยเฉพาะช่วงเทศกาลตรวจประเมิน เพราะบางอย่างเราสามารถกำหนดได้ว่าเราทำความสะอาด รายปี รายเดือน รายสัปดาห์ หรือรายวัน หรือระดับความสะอาดได้
ส.สร้างมาตรฐาน ห้องเรานับว่าโชคดีที่มีกรรมการตรวจประเมิน 5 ส.ถึง 2 ท่าน แต่น้อยครั้งเราก็พบว่าทั้งสองท่านมีความเข้าใจไม่ตรงกันบ้างซะเนี่ย เอาเป็นว่าใครน่าเชื่อถือกว่ากัน เราก็ยึดของคนนั้นแล้วกัน หรือบางครั้งเกือบจะกลายเป็น "ส.สร้างความร้าวฉาน" ให้เกิดขึ้นก่อนที่จะมีการประเมิน เพราะเมื่อมีอะไรที่ไม่สามารถแก้ไขได้ เราก็โทษ หน่วยงานนั้น หน่วยงานนี้ ไม่ยอมจัดการให้ เป็นงั้นไป !!!
ส. สร้างวินัย "ทุกคน ทุกที่ ทุกเวลา" ซึ่งจริง ๆ แล้วต้องเริ่มจากผู้นำก่อน (แต่ปรากฏว่าบางตำแหน่งกลับได้รับการยกเว้นหรือได้รับอภิสิทธิ์นั่นเอง)
</ol><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">"ย้ำอีกครั้ง" ค่ะว่านี่เป็นเพียงแค่มุมมองเล็ก ๆ ที่เกิดขึ้นของผู้เขียนเอง หลังจากได้ชม VCD ชุดนี้ แต่ผู้เขียนเชื่อว่าการที่ทุกคน ทุกท่านได้ดู รวมทั้งผู้เขียนได้ชม VCD นี้จะมีส่วนช่วยให้มีความเข้าใจที่ถูกต้องได้ดีมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะ “หัวใจ” ของ 5 ส. นั่นคือ "ส. สร้างมาตรฐานและ ส. สร้างวินัย" </p>
ก็ถือว่าผู้ที่ได้อ่านก็ได้ความรู้จาก 5 ส.นะ เพราะบางคนอาจจะคิดว่า โถรู้แล้วแหละแต่ถ้าพอถามรายละเอียดจริง ๆ ว่า จะต้องทำอะไรบ้างล่ะ ก็ตอบไม่ถูกเหมือนกัน จริงป่าว