สวัสดีทุกท่านนะคะ ถ้าเผื่อจะมีใครหลงมาอ่าน blog นี้สักคน จริงๆ ชอบเขียน dialy มานานแล้วค่ะ ตั้งแต่เด็กเล่มที่เก็บไว้ มีหลายเล่ม บางเล่มก็โดนแมลงกัดขาดแหว่งวิ่นไปบ้างแล้ว แต่ส่วนใหญ่จะเป็นบันทึกส่วนตัวที่ไร้สาระบ้าง มีสาระบ้าง เป็นกวี บทกลอนบ้าง ตามอารมณ์แหละค่ะ แต่คราวนี้ ตัดสินใจจะบันทึกลง bolg นี้แล้วค่ะ ก่อนหน้านี้ก็เคยเขียนบันทึกลงใน my space ของ msn และเคยสมัครเวบ blog ของ Gotoknow หลายครั้งค่ะ แต่ไม่ได้เขียนบันทึกอะไรลงไป เนื่องจากรู้สึกว่าวิชาการมากไปหน่อย กลัวเครียดน่ะค่ะ สงสัยแก่ขึ้นนิดหน่อยเลยขอออกวิชาการมากขึ้นนิดหนึ่ง สิ่งที่จะเล่าก็คงเป็นเรื่องที่ต่อยอดมาจากการไปอบรม "โครงการการพัฒนาบทบาทสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดตากในการสร้างเสริมสุขภาพระดับจังหวัดแนวใหม่ โดยใช้กระบวนการจัดการความรู้ (การพัฒนาวิทยากรสร้างเสริมสุขภาพเพื่อการนำกระบวนการจัดการความรู้ไปใช้ (Training of the Trainer)) เมื่อวันที่ 16-17 กรกฎาคม 2550 ที่ผ่านมา ณ ห้องประชุมวัฒนาวิลเลจ รีสอร์ท อำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ซึ่งถือเป็นโอกาสที่ดีมากๆที่ได้ไปร่วมอบรม เนื่องจากได้ศึกษาทฤษฎีเกี่ยวกับเรื่อง KM และ KS มาแล้วจากการทำวิทยานิพนธ์ในระดับปริญญาโท คราวนี้ได้ไปฝึกปฏิบัติจริงเห็นของจริง ได้มีบทบาทในส่วนของทีมการจัดการความรู้ ซึ่งสนุก และคิดว่านำไปใช้จริงได้ และก็ได้ความคิดที่จะเริ่มต้นจากจุดเล็กๆก่อน เนื่องจาก หลังจากกลับมาเริ่มปฏิบัติงานหลังจากลาศึกษาต่อมา 3 ปี เมื่อ เดือนมิถุนายน ที่ผ่านมานี้ ได้รับมอบหมายให้ปฏิบัติงานที่ แผนกผู้ป่วยนอกชั่วคราว ได้มีโอกาส contract กับพยาบาลที่แผนกผู้ป่วยนอกและผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่มีจำนวนมากมายอย่างไม่น่าเชื่อ คิดว่าเป็นโอกาสที่จะเริ่มให้ผู้ป่วยโรคเรื้อรังได้มีโอกาสเข้าสู่กระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน จึงได้ปรึกษากับพยาบาลในแผนกและประชุมย่อยเฉพาะกลุ่มพยาบาลแผนกผู้ป่วยนอกจำนวน 5 คน คือ พี่หนิง พี่แหม่ม ปี้ ขวัญ นุ่ม ได้ให้ความรู้คร่าวๆในเรื่อง KM,KS วิธีการทำกลุ่ม dialog เรื่องการสร้าง Key factor success และเครื่องมือธารปัญญา บทบาทของคุณกิจ คุณอำนวย คุณลิขิต ซึ่งทุกคนค่อนข้างเข้าใจ และให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี ในไม่ช้าเราคงจะจัดกลุ่ม KS ของผู้ป่วยเบาหวานของเราได้แล้ว วางแผนไว้ว่าจะเขียนแผนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ กลุ่มแรกของโรงพยาบาลและคาดหวังว่าจะพัฒนาไปสู่ CoPs หลายๆ CoPs ในโรงพยาบาลอุ้มผาง ฝากทุกท่านเอาใจช่วยด้วยนะคะ
****จากจุดเริ่มต้นบนดอยสูง****
ความเห็น
บทความในวันเดียวกัน
KPN AC jack · 19 ก.ค. 2550
สิบสอง · 19 ก.ค. 2550
นาย นายไพรัช ไม่มี ขำวารี · 19 ก.ค. 2550
กลุ่มเด็กหลังห้อง · 19 ก.ค. 2550
iceman · 19 ก.ค. 2550
ไม่ได้มา update เสียนาน มาคราวนี้ มีเรื่องมาเล่าต่อนิดหน่อย เรื่องที่เป็นประสบการณ์เกี่ยวกับการทำกลุ่มแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในผู้ปกครองนักเรียนที่มาเข้าประชุม เกี่ยวกับการเลี้ยงลูกอย่างไร ให้ เก่ง ดี มีความสุข ซึ่งถือเป็นโอกาสที่ดี ที่คุณครูในโรงเรียนชุมชน ของ อุ้มผาง ได้มาเชิญพยาบาลให้ไปช่วยเป็นวิทยากร พี่พยาบาลเขาเลยโทรมาชวนให้ไปช่วย จึงปรึกษากันว่าจะเอารูปแบบของ กลุ่มการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ไปใช้ ซึ่งได้เตรียม facilitators กับคุณลิขิต แค่เวลาไม่กี่นาที เพราะ ได้รับการบอกกล่าวล่วงหน้าแค่ข้ามคืน และมีเวรอีกทั้งคืน แต่ก็เตรียมพี่ๆน้องๆพยาบาลไปช่วยเป็น คุณอำนวยกับคุณกิจได้ รวมเป็น 7 คน เมื่อไปถึงโรงเรียนชุมชน ผู้ปกครองนักเรียน เหลืออยู่ประมาณ 30 กว่าคน เนื่องจากมีการประชุมและให้ฟังบรรยายวิชาการ จากวิทยากรหลายท่านตั้งแต่เช้า บางคนนั่งเหงา ง่วงนอน ก็มี ซึ่งช่วงแรก ก็ได้นั่งฟังวิทยากรสอนและแอบสังเกตอยู่ด้านหลังด้วย เวลาที่มีจำกัด ใกล้เที่ยง วิทยากรมีเรื่องสอนมากมาย ซึ่งการจัดให้ทำกลุ่ม แลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน กว่าจะได้เข้ากลุ่มก็เหลือเวลา ประมาณ 10 นาทีจะเที่ยง ตอนแรกก็กลัวว่าความสนใจของผุ้ปกครองจะไปอยู่ที่มื้อเที่ยงกันหมด เนื่องจากคนเหลือน้อย ลุกกลับไปบ้างแล้ว จึงแบ่งได้ 3 กลุ่ม กลุ่มละ 9-10 คน แล้วก็ลงมือกันเลย ผู้เขียนทำหน้าที่เป็นคุณอำนวยในกลุ่มหนึ่ง ผิดคาด พอให้คุยกันถึงเรื่องลูกๆ ผู้ปกครองให้ความสนใจและร่วมแสดงความคิดเห็นกันเป็นอย่างดี คุณลิขิต มือใหม่จดเรื่องเล่าแทบไม่ทัน คุณอำนวยและคุณลิขิตในอีก 2 กลุ่ม ซึ่งถือว่าต่างคนต่างใหม่ในการได้ลงมือทำกลุ่มกันเอง บางคนยังไม่เคยรู้ว่าคืออะไร ทำไปทำไมด้วยซ้ำ เนื่องจากเวลาเตรียมตัวน้อยมาก เกินกว่าจะอธิบายให้เข้าใจได้หมด แต่ทุกคนรู้สึกว่าสนุกไปกับการทำกลุ่ม และยังเกิดความคิดว่าจะช่วยกันทำกลุ่มในลักษณะเดียวกันในนี้ในกลุ่มผู้ป่วย หรือกลุ่มอื่นๆอีก ที่มีโอกาส เกร็ดความรู้เล็กๆน้อยๆที่ได้จากเรื่องเล่า เช่น ลูกแพ้นมถั่วเหลืองหรือนมวัว ได้ให้ลูกกินนมเปรี้ยวที่มีแลคโตรบาซีลัสแทน ได้ยกให้คุณครู นำไปสรุปประเด็นและจัดทำเป็นคู่มือแจกให้ผู้ปกครองอ่านทั้งหมด วันนี้รู้สึกดีอย่างบอกไม่ถูกที่ได้โอกาสเริ่มต้นทำจริงๆซักที แต่คงเป็นแค่เรียกน้ำย่อย ยังไม่ได้เต็มรูปแบบ เพราะโครงการจัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผู้ป่วยเบาหวานพึ่งได้รับอนุมัติและยังไม่ได้ลงมือทำ แต่ก็คงไม่เกินเดือนหน้า น่าสนุก เพราะคาดว่าจะได้คุณอำนวย ที่เป็นพยาบาล ประจำอำเภอเราอีกหลายคน เสียดายที่เพลินกับการทำกลุ่มจนไม่ทันได้เก็บรูปมาให้ดูใน blog แต่กำลังพยายามขอ copy จากคุณครู ถ้าได้คงเอามาลงให้ดูทีหลังนะคะ
แผนดำเนินการจัดชุมชนแลกเปลี่ยนเรียนรู้ผู้ป่วยเบาหวานอำเภออุ้มผาง จังหวัดตาก หลักการและเหตุผล การจัดการความรู้ เป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพ ที่ให้คุณค่าและความสำคัญกับความรู้ที่มาจากประสบการณ์และความชำนาญของผู้ปฏิบัติ ซึ่งจะเกิดประโยชน์เมื่อมีการถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนจากผู้ปฏิบัติสู่ผู้ปฏิบัติโดยตรง การจัดการให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ จึงเป็นหัวใจสำคัญของการจัดการความรู้ และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เป็นส่วนที่จะทำให้ความรู้ได้รับการต่อยอดนำไปสู่การปฏิบัติได้อย่างกว้างขวางขึ้น การทำกลุ่มสุนทรียสนทนา (dialogue) เป็นกิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างหนึ่งที่จะช่วยให้เกิดการถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนความรู้อย่างได้ผล และควรให้ความสำคัญ ปัจจุบันมีการนำเทคนิควิธีการจัดการความรู้ในรูปแบบต่างๆไปประยุกต์ใช้ในงานของแต่ละภาคส่วน ทั้งในบริษัท เอกชนและหน่วยงานราชการ แม้กระทั่งในชุมชน รวมทั้งในการแก้ไขปัญหาทางด้านสาธารณสุขด้วย ในเขตอำเภออุ้มผาง ที่อยู่ห่างไกล พบผู้ป่วยเป็นโรคเบาหวาน ประมาณ 150 ราย (สถิติรพ.อุ้มผาง ปี 2550) เป็นเพียงจำนวนที่มารับการรักษาและรับยาที่โรงพยาบาลอุ้มผาง และพบรายใหม่เพิ่มขึ้นเสมอในแต่ละปี ในระยะ 2 ปีที่ผ่านมา อำเภออุ้มผาง มีจำนวนผู้ป่วยเบาหวานมากเป็นอับดับที่ 3 ของจังหวัดรองจาก อำเภอเมืองและอำเภอแม่สอด เมื่อเปรียบเทียบในระดับอำเภอ (นพ.สันติ วงศ์ฝั้น, 2550) นอกจากนี้ส่วนหนึ่งมักจะพบผู้ป่วยที่มารับการรักษาด้วยภาวะแทรกซ้อนจากเบาหวาน เช่น มีแผลที่เท้า ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำ แสดงถึงภาวะการดูแลสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานในพื้นที่ บางส่วนขาดความเข้าใจและขาดความรู้ในเรื่องต่างๆที่เกี่ยวกับการปฏิบัติตนที่ถูกต้อง เช่น พฤติกรรมการรับประทานอาหาร การออกกำลังกาย การดูแลสุขภาพตนเอง แต่มีผู้ป่วยบางส่วนที่มีการมารับการรักษาอย่างต่อเนื่อง รับยาสม่ำเสมอ มีการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดี การจัดให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในผู้ป่วยเบาหวาน จะช่วยให้ผู้ป่วยได้มีการถ่ายทอดและแลกเปลี่ยนวิธีการปฏิบัติตนเกี่ยวกับเบาหวานร่วมกัน ซึ่งถือว่าเป็นประโยชน์อย่างมาก ต่อผู้ป่วยเบาหวานในเขตอำเภออุ้มผาง ซึ่งถือเป็นเป้าหมายหลักหน่วยงานที่ให้บริการทางด้านสุขภาพโดยตรง คณะกรรมการดำเนินงานคุณอำนวย (วิทยากรกลุ่ม)1. นางสาวรวงผึ้ง ทาช้าง พยาบาลวิชาชีพ ฝ่ายการพยาบาลผู้ป่วยใน2. นางสงกรานต์ อินทรเกษม พยาบาลวิชาชีพ ฝ่ายพัฒนาคุณภาพ3. นางจันทร พันสร พยาบาลวิชาชีพ ฝ่ายส่งเสริมสุขภาพ4. นางวิไลวรรณ จินะ พยาบาลวิชาชีพ ฝ่ายการพยาบาลผู้ป่วยนอกและฉุกเฉิน5. นางสาวจันทิรา จันทร์ลอย พยาบาลวิชาชีพ ฝ่ายการพยาบาลผู้ป่วยนอกและฉุกเฉิน คุณลิขิต1. นางวาสนา เวียงดาว พยาบาลวิชาชีพ ฝ่ายการพยาบาลผู้ป่วยนอกและฉุกเฉิน 2. นางสาวเสาวภา ทะนันชัย พยาบาลวิชาชีพ ฝ่ายการพยาบาลผู้ป่วยนอกและฉุกเฉิน 3. นางกรรณิการ์ สั้นป้อม พยาบาลวิชาชีพ ฝ่ายส่งเสริมสุขภาพ4. นางสาวสร้อยสน ทรัพย์พาลี พยาบาลวิชาชีพ ฝ่ายการพยาบาลผู้ป่วยใน5. นางธัญวรัตม์ จีสะอาด พยาบาลวิชาชีพ ฝ่ายการพยาบาลผู้ป่วยนอกและฉุกเฉิน คุณกิจผู้ป่วยเบาหวานในเขต อำเภออุ้มผาง จำนวน 50 คน การดำเนินงานขั้นเตรียมการ1. ประชุมคณะกรรมการดำเนินงาน เพื่อให้ความรู้เรื่องการจัดการ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ บทบาทของคุณอำนวยหรือวิทยากรกลุ่ม บทบาทคุณลิขิต และแบ่งงานตามหน้าที่รับผิดชอบ ดังนี้a. บรรยายและแจกเอกสารเรื่อง การจัดการความรู้และการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (รวงผึ้ง ทาช้าง)b. แบ่งงาน ดังนี้§ สถานที่ ชมรมผู้สูงอายุ ม.6 อุ้มผาง (รวงผึ้ง ติดต่อคุณเอกราช)§ วันที่,เวลา วันที่ 20 ตุลาคม 2550 เวลา 9.00-13.00 น.§ ป้ายผ้า - ชุมชนนักปฏิบัติชาวเบาหวาน + ยืมโปรเจคส์เตอร์ สสอ.(คุณกรรณิการ์ ติดต่อ)§ ป้ายชื่อ ,ป้ายสี (คุณจันทิรา)§ บอร์ด,โบว์ชัวร์,สมุดคู่มือ (คุณวิไลวรรณ) *ถ้ามีหรือจัดทำทัน§ การนัดผู้ป่วย จำนวน 50 คน พยายามนัดใน ม. 1 ก่อน ถ้าไม่ครบจึงให้สอ.ตามจากนอกเขต วิธีการ คือ ฝากคุณเอกราช ประชาสัมพันธ์ ในการประชุมของคณะกรรมการผู้สูงอายุ ,ประชาสัมพันธ์เสียงตามสาย, ประชาสัมพันธ์ในการประชุมอสม. (คุณจันทร) § อาหาร – น้ำพริกกะปิ ผักต้ม, ต้มจืด สำหรับ 70 คน (คุณสงกรานต์)§ เครื่องดื่ม – น้ำกะทกรก น้ำมะนาว สำหรับ 70 คน (รวงผึ้ง ติดต่อพี่ตาล)§ น้ำแข็ง,น้ำเปล่า และภาชนะบรรจุ (คุณวาสนา)§ อุปกรณ์ อื่น กล้องถ่ายรูป โน๊ตบุคส์ (รวงผึ้ง ยืมวิชาการ)§ รถรับ-ส่ง (รวงผึ้ง ติดต่อคุณมณฑา)§ งบประมาณ – สสจ. จำนวน 8,350 บาท (รวงผึ้ง) 2. จัดทำกำหนดการและดำเนินการตามแผน9.00 – 9.30 ลงทะะเบียน9.30 – 10.00 การปฏิบัติตนให้รู้ทันเบาหวาน โดย คุณจันทร พันสร พยาบาลวิชาชีพ แผนกส่งเสริมสุขภาพ 10.00 - 10.30 ชมการสาธิตการรำไท้เก๊กและทำท่าตาม โดย ทีมไท้เก๊กลูกหลานชาวอุ้มผาง 10.30 – 10.45 พักเบรค10.45 – 12.00 แบ่งทำกลุ่ม ตามสี 5 กลุ่ม กลุ่มละ 10 คน ขั้นตอนการดำเนินการกลุ่ม - คุณอำนวยและคุณลิขิตแนะนำตัว - ให้คุณกิจแนะนำตัวทีละคน - กำหนดข้อตกลงหรือกติกากลุ่มร่วมกัน - กำหนด วิสัยทัศน์หรือเป้าหมายของกลุ่มร่วมกัน- เริ่มให้เล่าเรื่องที่ประทับใจ สิ่งที่ดีหรือ success story เกี่ยวกับการดูแลสุขภาพของตนเอง (คุณอำนวยหรือคุณลิขิตอาจเล่านำ) - คุณลิขิต จดเรื่องเล่า - คุณอำนวยและคุณลิขิต ช่วยกันสรุป เป็นประเด็นหรือด้าน แล้วทวนซ้ำให้คุณกิจฟังอีกครั้ง - ทำ ARR และจบการทำกลุ่ม 12.00 – 13.00 นัดครั้งต่อไป (ยังไม่ได้กำหนดวันเวลา)สรุปและรับประทานอาหารกลางวันร่วมกัน 3. คณะกรรมการประชุม สรุป วางแผนจัดแลกเปลี่ยนเรียนรู้ครั้งต่อไป อีก 1 ครั้ง และจัดทำคลังความรู้ ได้แก่ คู่มือที่มีเรื่องเล่าเกี่ยวกับเบาหวานของกลุ่มชุมชนนักปฏิบัติเบาหวานอุ้มผาง และแจกให้สมาชิกคุณกิจทุกคน (ยังไม่ได้กำหนดเวลา) รวงผึ้ง ทาช้าง ผู้รับผิดชอบแผน