ทำแบบนี้ ชัดเจนขึ้นทุกวัน

ความไม่เหมาะสมของการตีพิมพ์ภาพในหน้า 1 ของหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ถูกเปิดเผยในช่วงที่ 2 ของรายการ “ยามเฝ้าแผ่นดิน” ออกอากาศทางเอเอสทีวี เมื่อคืนวันที่ 11 ก.ค.ที่ผ่านมา โดยนายคำนูณ สิทธิสมาน สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) นายปานเทพ พัวพงษ์พันธ์ นักวิชาการอิสระ และนางสโรชา พรอุดมศักดิ์ ผู้ร่วมดำเนินรายการ ได้นำภาพหน้า 1 ของหนังสือพิมพ์ เดลินิวส์ และไทยรัฐ ฉบับวันที่ 10 กรกฎาคม 2550 มาเปรียบเทียบกันให้เห็นถึงความแตกต่างของภาพเหตุการณ์ที่เยาวชนไทยจากสถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ ชนะเลิศการแข่งขันหุ่นยนต์กู้ภัยโลก ในงานเวิลด์โรโบคัพ 2007 ที่เมืองแอตแลนตา มลรัฐจอร์เจีย สหรัฐอเมริกา
       
       โดยหนังสือเดลินิวส์ ฉบับวันที่ 10 กรกฎาคม 2550 ได้ตีพิมพ์ภาพดังกล่าวไว้ด้านบนของหน้าแรก ในภาพมีเยาวชนไทยคนหนึ่งได้ถือพระบรมฉายาลักษณ์ไว้ที่หน้าอก และมีชายสวมแว่นตรงกลางภาพถือพระบรมฉายาลักษณ์ไว้ที่หน้าอกเช่นกัน ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของคนไทยที่ไปแข่งขันในต่างประเทศไม่ว่าจะเป็นกีฬาหรือวิชาการก็จะชูพระบรมฉายาลักษณ์ให้รู้ว่ามาจากประเทศไทย และทำเพื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์ที่น่าภาคภูมิใจของคนไทย
       
       ส่วน หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ฉบับวันเดียวกัน ได้วางตำแหน่งภาพเหตุการณ์เดียวกันไว้ที่ด้านล่างของหน้าแรก แต่ไม่มีภาพการถือพระบรมฉายาลักษณ์ ซึ่งคาดว่ามีการลบออกโดยใช้คอมพิวเตอร์ และที่หน้าอกของเยาวชนคนที่ถือพระบรมฉายาลักษณ์ตามที่ปรากฏในภาพของเดลินิวส์มีภาพป้ายชื่อปรากฏขึ้นมาแทน ขณะที่มือยังทำท่าถืออะไรบางอย่าง
       
       “เหมือนกับว่าเขาถืออะไรบางอย่างอยู่ซึ่งเป็นสีเหลือง และเหมือนเป็นเสื้อซึ่งดูแล้วก็ไม่น่า หรือลองเทียบครึ่งๆ ดูก็ได้ เราก็มีความรู้สึกสงสัยว่าภาพนี้จะถูกตัดต่อ ที่ว่านี้ ต้องมีฉบับใดฉบับหนึ่งผิดปกติไป ที่สังเกตเขาบอกว่าภาพในหนังสือพิมพ์ไทยรัฐลบพระบรมฉายาลักษณ์ออกไป แต่ว่าท่านผู้ชมอย่าเพิ่งตกใจหรือคิดว่าเกิดอะไรขึ้น เอาเป็นว่ามีนักหนังสือพิมพ์ด้วยกันเขาตั้งข้อสังเกตไว้และพูดอธิบายในเชิงเหตุผลอยู่” นายปานเทพกล่าว
       
       ด้าน นายคำนูณ กล่าวว่า โดยปกติคนทำหนังสือพิมพ์เวลาจัดหน้า ถ้าเป็นภาพพระบรมฉายาลักษณ์ล้วนๆ ก็จะไม่มีปัญหา จะเอาไว้บนสุดอยู่แล้ว แต่ภาพดังกล่าวเป็นภาพกิจกรรมอื่นที่ไม่เกี่ยวกับพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หรือพระบรมวงศานุวงศ์โดยตรง คนจัดหน้าสามารถตัดสินใจได้ว่าจะเอาไว้ที่ใด ซึ่งเดลินิวส์ตัดสินใจเอาไว้ด้านบน แต่ไทยรัฐอาจมองว่าข่าวนี้สำคัญน้อยกว่าข่าวอื่น เพราะมองว่าเป็นเพียงการแข่งขันของนักศึกษาจึงเอาไว้ด้านล่าง แต่กลัวว่าจะโดนตำหนิว่าเอาภาพพระบรมฉายาลักษณ์ไว้ด้านล่างจึงคิดแก้ปัญหาด้วยการลบออก
       
       อย่างไรก็ตาม เชื่อว่าผู้ใหญ่ในหนังสือพิมพ์ไทยรัฐไม่รู้เรื่อง เพราะเป็นที่ประจักษ์แล้วว่าเป็นผู้มีความจงรักภักดีทั้งสิ้น แต่ก็ไม่เข้าใจว่าในกระบวนการผลิตมีการปล่อยให้เด็กๆ ตัดสินใจเรื่องนี้ได้อย่างไร ทางหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ควรจะสนทนาพูดคุยหรือว่ามีการสืบสวนกันภายใน
       
       “ผมยังนึกว่าถ้าไม่ไปลบออก ลงไปอย่างนั้น ก็อาจจะไม่มีอะไร แต่ว่าพอไปลบออก หนึ่ง ไปลบพระบรมฉายาลักษณ์ อันนี้หลายคนก็อาจจะตีความเจตนารมณ์ไปได้ต่างๆ นานา สองก็คือ มันไปลบภาพข่าวที่เกิดขึ้นจริง”
       
       นายคำนูณ กล่าวต่อว่า นี่เป็นบทเรียนของคนทำหนังสือพิมพ์ คิดว่าหนังสือพิมพ์ส่วนใหญ่ 99 เปอร์เซ็นต์จะทำแบบเดลินิวส์ และโดยจรรยาบรรณแล้ว การลบภาพให้ผิดไปจากความเป็นจริง ถือว่าผิด ถามว่าพระบรมฉายาลักษณ์สำคัญไหม แม้ไม่ใช่แกนหลักของเรื่อง แต่โดยนัยนี่คือลักษณะพิเศษของคนไทย จึงอยากจะรู้ว่าถ้ามองวิจารณญาณของคนที่ลบภาพ เขาคิดอย่างไร อายุเขาเท่าไหร่ เขามีความเป็นมาอย่างไร เป็นตัวแทนของอะไรได้บ้าง
       
       อย่างไรก็ตาม ผู้ดำเนินรายการ กล่าวว่า คนจัดหน้าคงไม่คิดอะไร นอกจากมององค์ประกอบของหน้า และไม่อยากโดนต่อว่าที่นำภาพพระบรมฉายาลักษณ์มาไว้ด้านล่าง แต่ในเชิงวิชาการ การลบภาพของจริงแล้วตัดต่อใหม่ ถือว่าหมิ่นเหม่และไม่ควร โดยจรรยาบรรณ กรณีนี้เคยเกิดขึ้นด้วยในสื่อของไทย ซึ่งถือเป็นเรื่องใหญ่โต
       
       ”การปฏิเสธสิ่งที่เป็นความจริงอยู่ ต่อไปคนก็จะถามว่าถ้าคุณทำอย่างนี้ได้ แล้วผมจะรู้ได้อย่างไรในเนื้อข่าวที่คุณเขียนมา คุณวิพากษ์วิจารณ์มา คุณไม่ได้ไปลบบางสิ่งบางอย่างออก ผมคิดว่าด้วยความเคารพ เราจะไม่กล่าวหาหรืออะไรทั้งสิ้น แต่อยากให้ทางผู้ใหญ่ของไทยรัฐในทุกระดับลองตรวจสอบหนังสือพิมพ์ฉบับนี้เทียบกับหนังสือพิมพ์เดลินิวส์”นายคำนูณกล่าว
       
       ผู้สื่อข่าวรายงานว่า จากการตรวจสอบในเว็บไซต์ของหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ ซึ่งได้นำเสนอข่าว"ไทย-ชนะเลิศ หุ่นยนต์กู้ภัย" เมื่อเวลา 04.18 น. วันที่ 10 ก.ค. 2550 ปรากฏว่า ภาพประกอบข่าวเป็นภาพในมุมเดียวกันกับที่ตีพิมพ์ในหน้า 1 ของหนังสือพิมพ์ไทยรัฐฉบับวันที่ 10 ก.ค. 2550 ที่ต่างกันคือภาพในเว็บไซต์มีภาพพระบรมฉายาลักษณ์ปรากฏอยู่ในภาพ แต่ภาพในหนังสือพิมพ์ไม่มี ซึ่งแสดงว่าภาพที่ลงตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์นั้นมีการลบภาพพระบรมฉายาลักษณ์ออกไป