มีเพียงไม่กี่องค์กรเท่านั้นที่หยัดยืนและสานต่อลมหายใจแห่งการอนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรมไทย

ผมมักได้ยินนิสิตพูดเสมอว่าชมรมของตนเองเป็น “ทางเลือกใหม่”  ของการทำกิจกรรม   แต่เมื่อดูเนื้อในแห่งการทำงานแล้วก็ดูเหมือนย่ำรอยอยู่บนประวัติศาสตร์เดิม ๆ ทั้งนั้น   โดยเฉพาะส่วนใหญ่ก็มักเป็นองค์กรที่มุ่งทิศทางไปในด้านอาสาพัฒนา  หรือบำเพ็ญประโยชน์แทบทั้งสิ้น  

  <div style="text-align: center"></div>  <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">แต่เมื่อมองย้อนกลับไปพินิจพิเคราะห์ถึงชมรมด้านศิลปวัฒนธรรม  กลับกลายพบว่ามีเพียงไม่กี่องค์กรเท่านั้นที่หยัดยืนและสานต่อลมหายใจแห่งการอนุรักษ์และสืบสานวัฒนธรรมไทย   สิ่งเหล่านี้กำลังบอกอะไรกับเราสักอย่างหรือเปล่า  ?   มันคือปรากฏการณ์ของคนหนุ่มสาวในยุคบริโภคนิยมที่กำลังเพิกเฉย  ละเลย หรือแม้แต่หลงลืมความเป็น “วิถีแห่งวัฒนธรรม”  ของตนเองแล้วหรือไม่  ?  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">คำถามเหล่านี้ก่อตัวขึ้นในห้วงความคิดของผมมายาวนานแล้ว   และเมื่อแรกที่กลับมาในตำแหน่งนี้   ผมก็ตั้งใจแน่แน่วว่าจะลั่นกลองรบผลักดันให้กิจกรรมด้านนี้กลับมาคึกคักและเป็นทางเลือกที่  “ต้องเลือก”   กันอีกสักหน</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"><div style="text-align: center"></div></p>   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">และครั้งนั้น,  โชคดีผมได้มีโอกาสพบเจอกับชมรมรักษ์ทางไทยเข้าอย่างจัง   น้องนิสิตเข้ามาติดต่อเพื่อขออนุมัติจัดกิจกรรมในช่วงเดือนมีนาคมที่ผ่านมา   และผมก็ถือโอกาสกระโดดเข้าไปร่วมคิดในกิจกรรมนั้นบ้าง  พร้อมกับเอ่ยเจตนารมณ์ให้พวกเขาได้ฟังสั้น ๆ  ว่า  “ต้องการให้ชมรมนี้เป็นชมรมทางเลือกใหม่ในทางกิจกรรม”</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p>    <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมพยายามชักแม่น้ำอันหลากหลายทั่วภาคอีสานมาโน้มน้าวให้เขาเห็นคล้อยกับกิจกรรมต่าง ๆ ที่ควรเพิ่มเติมในโครงการ   เช่น  เชิญปราชญ์ชาวบ้านมาร่วมเป็นวิทยากร  การนิทรรศการหนังสือหรือวรรณกรรมเกี่ยวกับท้องถิ่น  ทั้งในรูป  กลอนลำ   คำกลอน  ผญา นิทานพื้นบ้าน  หรืออื่น ๆ นานาประการ   รวมถึงการเน้นย้ำว่าชมรมของพวกเขาเป็นองค์กรที่มีความแปลกใหม่ในด้านการเรียนรู้  ฉีกไปจากระบบกิจกรรมทั่วไปที่มุ่งเน้นด้านการสร้างวัตถุสถาน,  หรือแม้แต่การฟังเทศน์ฟังธรรม  แต่กิจกรรมของพวกเขากลับมุ่งเป้าประสงค์ที่ชัดเจนในการเรียนรู้วัฒนธรรมท้องถิ่น  เป็นการเรียนรู้ด้านภูมิปัญญาชาวบ้านบนวิถีแห่งชุมชนนั้น ๆ  โดยตรง</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p></p><p>ผมไม่ได้โกหกมดเท็จอันใด   เพราะสภาพการณ์จริงในทางกิจกรรมนิสิตในมหาวิทยาลัยก็เป็นเช่นนั้นอย่างแจ่มแจ้ง   จะให้ผลักดันเหล่าชมรมดนตรีสากล  หรือแม้แต่ดนตรีไทยให้หันเหลงพื้นที่เพื่อจัดกิจกรรมในทำนองเดียวกันนี้ก็คงเป็นไปได้ยาก   ด้วยเหตุนี้ผมจึงหวังที่จะปลุกปั้นและสร้างเวทีให้พวกเขาได้ขึ้นไปยืนตระหง่านอย่างมีตัวตนในเส้นทางของ “คนทำกิจกรรม”     </p><p></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">และกิจกรรมครั้งนั้นก็เกิดขึ้นภายใต้ชื่อโครงการ  “เรียนรู้การทำงาน สานฝันวัฒนธรรม”  ระหว่างวันที่  16 – 18  มีนาคม  2550  ณ  โรงเรียนบ้านดงบังวิทยา  อ.ยางตลาด  จ.กาฬสินธุ์  โดยการนำเอานักเรียนในระดับมัธยมทั้งโรงเรียนมาเข้าค่ายร่วมกับพี่นิสิต   มีการบรรยายให้ความรู้ในเชิงวัฒนธรรมพื้นถิ่นผ่านมิติของศิลปะแขนงต่าง ๆ   รวมถึงการแบ่งเป็นฐานการเรียนรู้อันหลากหลาย  เช่น  เพลงพื้นบ้าน  ผญา   กลอนลำ   นิทาน   เป็นต้น  รวมถึงการให้นักเรียนได้ร่วมกับพี่ ๆ  จัดการแสดงนำเสนอผลการเรียนรู้ด้วยการนำเอานิทานพื้นบ้านมาแสดงในรูปแบบต่างๆ  เช่น  หมอลำ  หรือแม้แต่ละครสั้นก็มี</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p> </p><p>   </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมไม่กังขาเลยแม้แต่น้อยว่า   กิจกรรมที่พวกเขาจัดขึ้นนั้น   จะก่อเกิดเป็นแรงบันดาลใจให้น้องนักเรียนหันมาเรียนรู้มรดกทางวัฒนธรรมของชุมชนตนเอง   หรือแม้แต่นิสิตบางคนก็อาจจะพร้อมเสมอสำหรับการ “ต่อยอด”  ทางความคิดในการรังสรรค์กิจกรรมทำนองนี้สืบต่อไป  </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p></p><p>ทันทีที่ค่ายปิดตัวลง  หัวเรือใหญ่ของพวกเขาก็กลับมาหาผมอีกครั้ง    การกลับมาครั้งนี้,  พวกเขาได้นำซีดีภาพกิจกรรมของพวกเขามามอบให้ผมเก็บไว้ 1 ชุด  รวมทั้งเรื่องเล่าที่ทรงคุณค่าอีกหลายเรื่องที่ถ่ายทอดให้ผมได้รับรู้และรับฟังอย่างน่าประทับใจ  …      </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ผมมีโอกาสได้เจอพวกเขาในภาพของ “ทีมงาน” ชุดใหญ่ในซุ้ม “ลมหายใจปัญญาชนคนชาวค่าย”  หลายคนนั่งพับเพียบบนพื้นหญ้าเรียวงามขับร้องสรภัญญะอย่างไพเราะ   ภายในซุ้มตกแต่งด้วยบรรยากาศของท้องถิ่นอีสาน   ขณะที่กลุ่มหนึ่งก็สัญจรเซิ้งขอรับบริจาคเงินเพื่อทำกิจกรรมอย่างไม่รู้เหนื่อย –</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>ผมยังไม่มีโอกาสได้คุยกับพวกเขาอย่างชัดเจนเกี่ยวกับกิจกรรมที่จะไปจัด “ห้องเรียนชุมชน :  คนรักษ์ท้องถิ่น” ณ  ชุมชนบ้านเม็กดำ   ซึ่งเกี่ยวกับการอนุรักษ์ใบลานและการอนุรักษ์ธรรมาสน์เสาเดียว  และผมก็ตั้งใจจะขับเคลื่อนกิจกรรมนั้นในช่วงเดือนสิงหาคมที่จะถึงนี้     </p><p></p><p>ผมเชื่อว่าพวกเขาทำได้และจะทำได้ดีอย่างไม่ต้องสงสัย  ..และพวกเขาจะกลายเป็นองค์กรแห่งทางเลือกของการทำกิจกรรมในด้านศิลปวัฒนธรรมอีกแขนงหนึ่งของนิสิต  หลังจากที่ชาววงแคน,  ชมรมพุทธศาสน์ หรือแม้แต่ชมรมเทิดคุณธรรม   จับมือกันปักธงขับเคลื่อนกิจกรรมด้านนี้มาอย่างเดียวดาย  </p><p></p><p>    </p><p> </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">ในโอกาสนี้   ผมจึงเลือกที่จะให้เรื่องราวของชมรม “รักษ์ทางไทย”  เป็นบันทึกหน้าสุดท้ายของการรวมพลคนชาวค่ายเมื่อค่ำคืนของวันที่  4  กรกฎาคม … </p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p>และถือโอกาสเรียนเชิญทุกท่านได้ติดตามวิถีแห่งพวกเขาว่าจะกลายเป็นทางเลือกใหม่ของการจัดกิจกรรมด้านศิลปวัฒนธรรมได้หรือไม่ ?      </p><p> </p><p>แต่สำหรับผมแล้ว,  ยืนยันอีกครั้งว่า  หากยังคงนั่งอยู่ในจุดนี้เช่นเดิม   ผมจะไม่ลังเลในการเป็นส่วนหนึ่งของการก้าวเดินไปกับพวกเขาอย่างแน่นอน    </p><p> </p><p> </p>