สรุปผลการวิจัยส้มที่ยางสูง

                     สรุปผลการวิจัยส้มที่ยางสูง   จากการที่ผมได้นำเสนอในศาสตร์และศิลป์ในงานส่งเสริมการเกษตร(ตอนที่1-7) เกี่ยวกับการนำการวิจัยไปประยุกต์ใช้ในงานประจำคืองานส่งเสริมการเกษตรในระดับปฏิบัติการ โดยได้กล่าวถึงวิธีดำเนินการวิจัย ซึ่งมีการนำหลักการของPAR   ไปเป็นเครื่องมืออยู่ด้วย ในขณะเดียวกันก็มีการนำหลักการของโรงเรียนเกษตรกรส้ม(FFS.) รวมทั้งการนำเครื่องมือ การสนทนากลุ่ม ( Focus Group )  และการสัมภาษณ์  การสังเกต  ซึ่งนักส่งเสริมการเกษตรมืออาชีพ จะต้องทำการวิจัยในงานประจำเป็น    ซึ่งจะเป็นการยกระดับองค์ความรู้ที่เกษตรกรและชุมชนมีอยู่   หากเราจะพูดง่ายฯฯก็คือนี่ก็เป็นการจัดการความรู้(KM)อย่างหนึ่งครับ  

                      ผลการวิจัยพบว่า       สภาพการปลูกส้มของเกษตรกรผู้ปลูกส้มรายย่อย ตำบลยางสูง อำเภอขาณุวรลักษบุรี  จังหวัดกำแพงเพชร    มีการใช้พันธุ์ส้มที่ปลูกมากที่สุด  คือพันธุ์เขียวหวาน  รองลงมาคือพันธุ์โชกุน(สายน้ำผึ้ง)    ส่วนใหญ่ปลูกด้วยกิ่งตอนที่นำมาจากอำเภอบางกรวย จังหวัดนนทบุรี และจังหวัดปทุมธานี

 

                     พื้นที่การปลูกส้มมี 2 ลักษณะ คือการปลูกส้มในพื้นที่ดอน มีการยกรอนลูกฟูกและปลูกส้มในพื้นที่ลุ่ม  มีการยกร่องน้ำ ทำคันดินปลูกส้ม  โดยการทำคันดินกั้นโอบล้อมแปลงปลูกส้มเป็นคันกั้นน้ำ   ก่อนปลูกส้มมีการยกโขดดินปลูก  พื้นที่ปลูกส้มส่วนใหญ่อยู่ในเขตพื้นที่รับน้ำจากโครงการชลประทานหนองขวัญ 

 

                       การให้น้ำแก่ส้มในพื้นที่ดอน เกษตรกรจะวางระบบท่อ  ติดหัวฉีดพ่นน้ำ  และในพื้นที่ลุ่มเกษตรกร ใช้เรือพ่นน้ำแก่ต้นส้ม     การใส่ปุ๋ยเคมีและปุ๋ยอินทรีย์ทางดินและการใส่ปุ๋ยเคมีทางใบ(ปุ๋ยเกร็ดและฮอร์โมน )

 

                        การตัดแต่งกิ่งส้ม  เกษตรกรจะเริ่มตัดแต่งกิ่งส้มตั้งแต่ต้นส้มอายุ 6  เดือนถึง 2 ปี        มีการตัดแต่งกิ่งออกในปริมาณน้อยมาก   และมีการตัดแต่งกิ่งออกในปริมาณมาก      พร้อมกับแต่งทรงพุ่มต้นส้มไปพร้อมกัน เมื่อเก็บผลส้ม รุ่นที่1 ไปแล้ว

 

                         การกำจัดวัชพืช   ส่วนใหญ่เกษตรกรจะใช้เครื่องตัดหญ้าแบบสะพายไหล่   จะมีการใช้สารเคมีกำจัดวัชพืชในช่วงที่วัชพืชขึ้นหนาแน่น

 

                         การป้องกันกำจัดศัตรูส้ม  มีทั้งโรคและแมลง มีโรคที่พบได้แก่  โรคกรินนิ่ง และโรคโคนเน่ารากเน่า  แมลงศัตรูที่พบได้แก่หนอนชอนใบ  เพลี้ยไฟ เพลี้ยไก่แจ้  ไรแดง  ไรสนิม

 การป้องกันกำจัดส่วนใหญ่เกษตรกรใช้สารเคมีฉีดพ่น

 

                           การเก็บเกี่ยวผลผลิตส้มของเกษตรกรจะมีการนับอายุหลังจากดอกบาน อายุประมาณ 8.5-10 เดือน และจะสังเกตผิวของเปลือกส้มออกสีเหลืองอ่อน  เมื่อสัมผัสดูจะนิ่มมือ  เกษตรกรนิยมใช้มือปลิดผลส้ม

 

                          จากข้อค้นพบดังกล่าวข้างต้น เป็นข้อสรุปของสภาพการปลูกส้ม  ในตำบลยางสูง ตั้งแต่ พันธุ์ส้ม    พื้นที่ปลูกส้ม   ถึงการเก็บเกี่ยวผลส้ม ( ตอนต่อไปจะพูดถึงปัญหาของเทคโนโลยีการปลูกส้มที่ค้นพบจากการวิจัย)

การเตรียมพันธุ์ส้มที่พ่อค้าส่งมาให้เกษตรกร

เกษตรกรเตรียมแปลงปลูกส้ม