ข้าพเจ้าประยุกต์ทฤษฎีอย่างนักตำรา...ไม่ได้นำความเป็นจริงในประเทศของข้าพเจ้ามาคำนึงด้วย...ไม่ได้เอาสาระสำคัญของมนุษย์มาคำนึงด้วยให้มาก

     ว่างจากการทำโน่น นั่น นี่ แล้ว ในแต่ละวัน ก็ตั้งใจว่าจะเก็บเกี่ยวเรื่องราวต่าง ๆ ที่รักที่ชอบบ้างสักวันละ 1-2 ชม. โดยเฉพาะการอ่านตามที่ใจอยากอ่าน ไม่เฉพาะงานที่ต้องทำหรือต้องค้นคว้าเพื่อต่อยอดงานเดิม วันนี้ก็เช่นกันเมื่อเข้าไปที่หน้าแรก วิกิพีเดีย login เข้าระบบ เพื่อจะค้นเรื่อง ประวัติศาสตร์การรัฐประหาร ในประเทศไทย อ่านไปเรื่อย ๆ ก็ต้องสะดุดกับ คำวิจารณ์ตัวเองของ อาจารย์ปรีดี พนมยงค์ ลองอ่านจากที่คัดมาดูก่อน

     ศ.ดร.ปรีดี พนมยงค์ ได้ให้สัมภาษณ์นิตยสาร เอเชียวีก ฉบับวันที่ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2523 ก่อนถึงอสัญกรรมไม่ถึง 3 ปี ไว้ว่า "….ในปี ค.ศ. 1925 (พ.ศ. 2468) เมื่อเราเริ่มจัดตั้งกลุ่มแกนของพรรคอภิวัฒน์ในปารีส ข้าพเจ้ามีอายุเพียง 25 ปีเท่านั้น หนุ่มมาก หนุ่มทีเดียว ขาดความจัดเจน แม้ว่าข้าพเจ้าได้รับปริญญาแล้ว และได้คะแนนสูงสุด แต่ก็ไม่มีอะไรมากไปกว่าทางทฤษฎี ข้าพเจ้าไม่มีความจัดเจน และโดยปราศจากความจัดเจน บางครั้งข้าพเจ้าประยุกต์ทฤษฎีอย่างนักตำรา ข้าพเจ้าไม่ได้นำความเป็นจริงในประเทศของข้าพเจ้ามาคำนึงด้วย ข้าพเจ้าติดต่อกับประชาชนไม่พอ ความรู้ทั้งหมดของข้าพเจ้าเป็นความรู้ตามหนังสือ ข้าพเจ้าไม่ได้เอาสาระสำคัญของมนุษย์มาคำนึงด้วยให้มากเท่าที่ข้าพเจ้าควรจะมี… ในปี ค.ศ. 1932 (พ.ศ. 2475) ข้าพเจ้าอายุ 32 ปี พวกเราได้ทำการอภิวัฒน์ แต่ข้าพเจ้าก็ขาดความจัดเจน... และครั้นข้าพเจ้ามีความจัดเจนมากขึ้น (พ.ศ. 2489 - 90) ข้าพเจ้าก็ไม่มีอำนาจ”

     สำหรับผมแล้วสะดุดมากเลยในประเด็นต่าง ๆ ที่ท่านกล่าวถึงตัวเองไว้ และสามารถเชื่อมโยงกับความเป็นปัจจุบันได้ดี เป็นบทเรียนที่ดีที่ทำให้เราต้องคิดย้อนไป คิดกลับไปกลับมา ทบทวน และคิดการจัดการ "ชีวิต" ครับ