ใคร

  Who

   เป็นนักเรียนคือเป็นผู้ถูกตีกรอบความคิด
ตีกรอบว่าต้องรู้อย่างนั้น
ตีกรอบว่าต้องสนใจอย่างนี้
ตีกรอบว่าต้องทำข้อสอบให้ผ่าน
ตีกรอบว่าต้องเลื่อนชั้นขึ้นไป
นี่จัดเป็นกับดักความคิดอย่างหนึ่ง

การไม่เป็นนักเรียนคือผู้ปราศจากแนวคิด
ปราศจากทิศทางว่าควรคิดไปทางไหน
ปราศจากขั้นตอนว่าจะคิดเป็นระบบได้อย่างไร
ปราศจากมาตรวัดว่าคิดได้ก้าวหน้ากว่าเดิมหรือไม่
ปราศจากจุดหมายว่าจะคิดไปเพื่อสิ่งใด
นี่ก็จัดเป็นกับดักความคิดอีกอย่างหนึ่ง

เวลาทำข้อสอบในห้องเรียนจะมีตัวเลือก
นักเรียนถูกบังคับให้เลือกคำตอบที่ถูกข้อเดียว
คำตอบอื่นผิดหมด
นี่ก็จัดเป็นกับดักความคิดอีกอย่างหนึ่ง

เวลาทำข้อสอบชีวิตก็มีตัวเลือก
คนเราถูกบังคับให้เลือก
โดยที่หลายครั้งเหมือนทุกตัวเลือกถูกหมดจนน่างง
และกระทั่งสงสัยว่าตกลงไม่มีตัวเลือกที่ผิดเอาเลย
นี่ก็จัดเป็นกับดักความคิดอีกอย่างหนึ่ง

ความเป็นเราในนาทีปัจจุบันนี้
คือผลสุดท้ายอันเกิดจากการผ่านกับดักความคิดมานับไม่ถ้วน
และเราจะไม่เห็นความจำเป็นต้องออกจากกับดักความคิด
ตราบเท่าที่ยังรู้สึกสบายกายสบายใจ
สำราญในแบบที่เราคิดว่าสำราญ
ต่อเมื่อเกิดปัญหาทางใจแล้วหาทางออกไม่เจอ
มองรอบด้านแล้วเหมือนมืดแปดทิศ
เวลานั้นเราจึงค่อยรู้ตัวว่าติดกับและอยากแสวงหาทางออก

การเป็นอิสระจากกับดักไม่ใช่เรื่องง่าย
เพราะเราถูกสอนให้มองตามกันมาแต่เกิด
ไม่ได้ถูกสอนให้มองตามจริงเฉพาะหน้า
คุณสมบัติของจิตใจคนธรรมดามีไม่พอ
ที่จะรู้สึกอย่างแท้จริงว่าทุกสัมผัสเป็นแค่ปรากฏการณ์ชั่วคราว
นั่นเพราะเราติดกับความคิด
ถูกหลอกให้มองออกข้างนอก
และมองเห็นสิ่งต่างๆเหมือนจับต้องได้และจะอยู่ทน

หากเปลี่ยนมุมมองเสียใหม่
แทนการมองว่าโต๊ะ ตู้ เตียง แข็งแรงคงรูปนาน
หันมาพิจารณาว่าตัว 'การเห็น' ไม่เที่ยงเดี๋ยวต้องหันไปทางอื่น
ความสุขความสบายตาอันเกิดจากการเห็นก็ไม่เที่ยงเดี๋ยวต้องจางลง
ความชอบใจอันเกิดจากการเห็นก็ไม่เที่ยงเดี๋ยวต้องเบื่อเข้าสักวัน
นั่นเองกับดักความคิดที่สำคัญจะเริ่มถูกถอดถอน
โลกทั้งใบจะปรากฏเสมือนเครื่องล่อตา
ไม่ควรยึดมั่นเอาเป็นเอาตายกับอะไร

และเพียงเราไม่ไปติดกับ
ใจก็จะเป็นอิสระอยู่ท่ามกลางกับดักนานาได้
ตัวเลือกที่ถูกและผิดทั้งหลายจะหายไป
เหลือเพียงเหตุผลที่ปรากฏอย่างแจ่มกระจ่าง
ว่าเพราะสิ่งนี้มี อีกสิ่งหนึ่งจึงมี
และเพราะสิ่งนี้เป็นคุณจึงควรเลือก อีกสิ่งเป็นโทษจึงควรทิ้ง
ใจอันเป็นกุศลสว่างเท่านั้นเป็นสิ่งที่ควรไว้ใจ
หาใช่แก้วหูและแก้วตา
อันปราศจากความสามารถตัดสินผิดชอบชั่วดีแต่อย่างใด