ติดต่อ

บายศรีคือข้าวขวัญ

  ข้าวขวัญเป็นคำไทยแท้ซึ่งหมายถึงบายศรี  
เมื่อวันที่ 18-21 ธันวาคม 48 ผมได้รับการคัดเลือกให้ไปประชุมเชิงปฏิบัติการ KM ที่โรงแรม2000บุรี  จ.สุพรรณบุรี  ได้มีโอกาสพบกับประธานมูลนิธิข้าวขวัญ  ท่านได้มาบรรยายถึงกิจกรรมของมูลนิธิข้าวขวัญว่าทางมูลนิธิกำลังทำอะไรอยู่  ในช่วงแรกของการบรรยายท่านได้อธิบายเกี่ยวกับชื่อของมูลนิธิว่าทำไมจึงใช้คำว่า"ข้าวขวัญ"  ท่านบอกว่าใหม่ๆมีคนแก้ชื่อมูลนิธิของท่านเป็น"ขวัญข้าว" เพราะนึกว่าเขียนผิด  แต่จริงๆแล้วท่านบอกว่าท่านเขียนไม่ผิดเพราะคำว่า "ข้าวขวัญ" เป็นคำไทยแท้ซึ่งหมายถึงบายศรี  ท่านยังเล่าให้ฟังถึงที่มาของคำว่า "ข้าวขวัญ" ว่าเมื่อก่อนท่านเคยเดินทางไปดูงานที่ประเทศเวียดนามและได้มีโอกาสเจอกับคนไทดำที่นั่น  คนไทดำที่เวียดนามมีวิถีชีวิตประจำวันเกี่ยวข้องกับพิธีบายศรีสู่ขวัญเป็นอย่างมาก  เพราะเมื่อมีคนเจ็บป่วยคนไทดำจะมีความเชื่อว่าในตัวคนเรานั้นมีสิ่งที่อยู่กับตัวอยู่ 2 สิ่ง  คือ "มิ่ง" กับ "ขวัญ" ซึ่งทั้งสองสิ่งนี้จะแยกกันคนละตัว(คนไทยส่วนใหญ่คิดว่าเป็นตัวเดียวกันหรือเปล่าไม่ทราบนะครับ) มิ่งนั้นไม่สามารถออกไปเที่ยวที่ไหนได้แต่ขวัญนั้นสามารถออกจากตัวคนไปเที่ยวในที่ต่างๆได้  ดังนั้นเมื่อขวัญออกไปเที่ยว(หมายถึงไม่อยู่ในตัวคนเรา)จึงทำให้คนป่วย  จึงจำเป็นต้องทำพิธีเรียกขวัญกลับเข้าตัว  แต่คนธรรมดาไม่สามารถเรียกขวัญกลับมาได้จึงต้องทำ"พิธีติดสินบนพระยาแถน" ให้ช่วยเรียกขวัญกลับมาให้ที  โดยการทำบายศรีและนำข้าวที่ดีที่สุดใส่ในบายศรีเพื่อติดสินบนพระยาแถนซึ่งข้าวที่ใส่นั้นชาวไทดำเรียกว่า "ข้าวขวัญ" นั่นเอง 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

หมายเลขบันทึก: 10612, เขียน: , แก้ไข, , สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ความเห็น: 1, อ่าน: คลิก

คำสำคัญ (keywords) #uncategorized

บันทึกล่าสุด 

ความเห็น (1)

แขก_PR
IP: xxx.155.1.246
เขียนเมื่อ 

โอ้โห...อาจารย์เอกสิทธิ์ จับประเด็นนี้ได้ละเอียดครบถ้วนจริงๆครับ ยอมรับ ผมเองก็ได้เข้าร่วมงานนี้กับอาจารย์ด้วยเหมือนกัน แต่ได้ฟังคุณเดชา ก็เพลินจนลืมจดบันทึกเอาไว้ สงสัยว่าอาจารย์จะสนใจประเด็นนี้ป็นพิเศษนะครับ น่าจะบันทึกไว้อย่างละเอียดทีเดียว ไม่อย่างนั้นก็ความจำดีมากๆครับ

ผมในฐานะผู้สังเกตการร์ของ สคส. ทราบว่าวันนั้นที่อบรม ที่สุพรรณบุรี อาจารย์เป็นคนแรกในกลุ่มอาจารย์อาชีวะ ที่สมัครบล็อกด้วย เข้ามาเขียนบ่อยๆนะครับ

มีประสบการณ์อะไรดีๆในการสอนนักศึกษา หรือการทำงานในพื้นที่ของอาจารย์ก็เขียนมาเล่าสู่กันฟังได้ครับ

จะคอยติดตามครับ

                                            อาทิตย์ ลมูลปลั่ง

                                               ปชส. สคส.