ความรู้จิ๋ว (Micro Knowledge)
ผมสังเกตว่า อุปสรรคสำคัญอย่างหนึ่งในการดำเนินการ KM คือวิธีคิด หรือกระบวนทัศน์ เกี่ยวกับ “ความรู้”    คนที่ยึดติดความรู้เรื่องใหญ่ๆ   เป็นความรู้ก้อนโตๆ ชิ้นโตๆ ทีผมเรียกว่า Macro Knowledge มักจะทำเรื่อง KM ไม่ได้ดี     ไม่สามารถเล่าเรื่อง (storytelling) ได้อย่างลื่นไหลเป็นธรรมชาติ    ไม่สามารถชื่นชมยินดีต่อความสำเร็จเล็กๆ ได้     คนเหล่านี้มัก “สะดุดตอ” ความรู้     สะดุดวิธีคิดของตนเอง     จึงไม่สามารถเดินเรื่อง KM ได้อย่างเป็นธรรมชาติ   
“ความรู้” ที่เราเน้นในเรื่อง KM นั้น ๘๐ – ๙๐% เป็น “ความรู้จิ๋ว” (Micro Knowledge)    อยู่ในเรื่องราวความสำเร็จเล็กๆ ของกลุ่มเจ้าหน้าที่ระดับหน้างาน     หรืออยู่ในเรื่องราวของงานประจำวัน      ถ้าเราละเลย หรือมองข้าม หรือไม่ให้ความสำคัญ ก็จะพลาดโอกาสสร้างผลงานที่ยิ่งใหญ่ / ความรู้ที่ยิ่งใหญ่ / เจ้าหน้าที่ระดับปฏิบัติที่ยิ่งใหญ่ จาก “ความรู้จิ๋ว” หรือ “ความรู้จุลภาค” เหล่านั้น
กล่าวอย่างนี้ไม่ได้หมายความว่า “ความรู้มหภาค” (Macro Knowledge) ไม่สำคัญ     จริงๆ แล้ว ความรู้ก้อนโตๆ สำคัญมาก และต้องเอามาใช้ใน KM ด้วย     แต่ต้องระวังไม่ให้ “ความรู้ก้อนโต” กดทับความมั่นใจตนเอง / ความกล้าที่จะร่วมกันคิด & ทำ ในแนวทางหรือรูปแบบใหม่ๆ ของคนเล็กคนน้อย     คือต้องไม่ให้ “ความรู้ก้อนโต” หรือ “ความรู้ยักษ์ใหญ่” มาปิดทาง “ความรู้จิ๋ว”
ในการทำ KM ต้องรู้จักหมุนเกลียวความรู้     ให้ ความรู้ยักษ์ใหญ่ และ ความรู้จิ๋ว เกื้อกูลส่งเสริมซึ่งกันและกันผ่านการปฏิบัติ หรือการทำงาน     ให้เกิดการเสริมพลัง (synergy) ระหว่างความรู้ทั้งสองภพภูมิ (paradigm)
วิจารณ์ พานิช
๑๙ ธค. ๔๘