ภูมิปัญญาชาวบ้าน : เครื่องมือ-เครื่องใช้

       ได้มีโอกาสลงพื้นที่ไปในอำเภอต่างๆ  เห็นการใช้ภูมิปัญญาในการประดิษฐ์เครื่องมือ-เครื่องใช้ ที่สร้างอุปกรณ์เครื่องใช้อย่างง่ายๆ   และจากวัสดุที่พอจะหาได้ในท้องถิ่น  หลากหลายรูปแบบ  เลยเก็บภาพมาฝากครับ

• เครื่องจับจั๊กจั่นทำจากขวดน้ำอัดลมพลาสติก

         วันก่อนได้เห็นเด็กๆ เพื่อนๆ ของน้องไผ่ ไล่จับตัวจักจั่น ทั้งปีนต้นไม้  ทั้งหาไม้ยาวๆ นำกาวติดด้านปลายไล่แหย่ กว่าจะจับได้ซักตัวก็เล่นเอาเหงื่อตก   วันต่อๆ มาเด็กๆ เหล่านั้น ได้มีการพัฒนาวิธีการโดยการประดิษฐ์เครื่องจับจักจั่นขึ้นมาเอง   โดยใช้ขวดน้ำอัดลมพลาสติกขนาดประมาณ 1.25 ลิตร 2 ใบ  นำมาตัดและประกอบมัดติดกับปลายไม้ไผ่  สามารถจับเจ้าจักจั่นที่อยู่บนยอดไม้ได้สำเร็จ

          อย่าไปคิดเรื่องบาปบุญเลยนะครับ  ผมนำมาบันทึกเพื่อที่จะนำวิธีคิดและวิธีการพัฒนาเครื่องมือของเด็กๆ มาแลกเปลี่ยนเท่านั้นเอง   

คราวนี้จับจักจั่นโดยไม่ต้องปีนต้นไม้ครับ

นี่ไงครับเครื่องมือจับจักจั่นของเด็กๆ

• ตระกร้อเก็บมะม่วงทำจากขวดน้ำอัดลม

          วันนี้ (25 มีนาคม  2551) ได้ไปเก็บข้อมูลเกษตรกรที่เข้าร่วมกิจกรรมการปรับเปลี่ยนการปลูกพืชตามศักยภาพดิน  ที่ตำบลคลองพิไกร  อำเภอพรานกระต่าย  เห็นเกษตรกรใช้เครื่องมือเก็บมะม่วงให้ชิม  มีรูปร่างหน้าตาแปลกๆ เลยเก็บภาพมาฝาก

          พบว่าใช้ตระกร้อเก็บมะม่วงทำจากขวดน้ำอัดลมที่ประดิษฐ์ขึ้นเอง  โดยใช้ขวดน้ำอัดลมขนาด  1.25 ลิตร เจาะตรงด้านข้าง ให้มีลักษณะคล้ายๆ ตระกร้อที่ทำจากหวาย นำมามัดติดกับปลายได้ไผ่ยาวๆ สามารถเก็บ-สอยมะม่วงที่อยู่สูงๆ ได้ครั้งละ 1 ลูก  เป็นอีกลักษณะหนึ่งของภูมิปัญฯชาวบ้านที่ประดิษฐ์เครื่องมือขึ้นใช้เอง  จากวัสดุเหลือใช้

• เกราะไม้ไผ่

       วันนี้ได้แวะไปเยี่ยมเยียนศูนย์ปราชญ์ชาวบ้านที่บ้านนาป่าแดง  ตำบลคุยบ้านโอง  อำเภอพรานกระต่าย  กำลังมีการอบรมอยู่พอดี  ได้เห็นอุปกรณ์อย่างหนึ่งที่ใช้ตีเพื่อส่งสัญญาณว่าถึงเวลานัดหมาย การเข้าอบรม  ถึงเวลารับประทานอาหารแล้ว... ของศูนย์ปราชญ์ชาวบ้าน  เป็นการนำเกราะไม้ไผ่ที่เคยใช้ตีบอกเหตุของคนไทยในชนบทในอดีต  นำมาประยุกต์ใช้อีกครั้งหนึ่ง  ก็เข้าท่าดีเหมือนกันนะครับ  ใช้ได้ดีเสียงดังฟังชัด แถมไม่ต้องซื้อหา

เกราะไม่ไผ่

          บันทึกนี้เป็นการนำตัวอย่าง  3  อุปกรณ์  ที่ผมได้มีโอกาสเห็นชาวบ้านสร้าง-ประดิษฐ์-นำกลับมาใช้ประโยชน์ในวิถีชีวิตประจำวัน  ซึ่งก็ใช้ได้ดีเหมาะสมกับสถานการณ์  จะเห็นได้ว่าแท้จริงแล้วชาวบ้านนั้นได้มีการคิดและพัฒนาเครื่องมือเครื่องใช้ให้เหมาะสมกับสภาพความเป็นอยู่กันอยู่แล้วตลอดเวลา   และน่าจะยังมีอีกมากนะครับในลักษณะของการประดิษฐ์เครื่องมือ-เครื่องใช้อย่างนี้ในบ้านเรา  และหากมีโอกาสได้พบเจอก็จะนำมาแบ่งปันกันต่อไปนะครับ

บันทึกมาเพื่อการ ลปรร. ครับ

สิงห์ป่าสัก  25  มีนาคม  2551