สิ่งสูงค่า จะไม่เกิดจากความทะเยอทะยาน หรือ การกระทำตามหน้าที่ แต่...เกิดจากความรักและอุทิศตัวเพื่องานและเพื่อนมนุษย์...วาทะของ Albert Einstein

เมื่อวันที่ 17-18 มีค.51 ที่ผ่านมา  คนไม่มีรากมีโอกาสไปพักและเรียนรู้ใน ไร่คุณมน แห่งชุมชนบ้านหนองกระทุ่ม อ.บ่อพลอย จ.กาญจนบุรี  เจ้าของไร่คือ มนรัตน์ สารภาพ ครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ 3 ด้านโภชนาการ ของสำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา

ย้อนไปเมื่อปี 2546 ครั้งแรกที่ต้องไปประเมิน มนรัตน์ สารภาพ เพื่อการคัดเลือกเป็นครูภูมิปัญญาไทย รุ่นที่ 3 ครั้งนั้นไปกับพี่สาวร่วมโครงการคือพี่กัลยานี 

พูดถึง "ครูภูมิปัญญาไทย" คนก็มักคิดถึง ผู้สูงวัย (สักหน่อย) ดูมีภุมิปัญญา ท่าทางสมถะง่าย ๆ แต่งตัวตามสบาย ติดจะเชย ๆ  เฉย ๆ  แต่พูดจาคมคาย มีปรัชญาแนวคิด บางคนเอะอะ อหังการ เพราะไม่เคยคิดจะพึ่งใคร นอกจากตัวเอง แถมยังเป็นที่พึ่งให้ผู้อื่น เลยติดจะปากจัดจ้าน ว่าใครก็ได้ อยากพูดอะไรก็พูด ไม่ตัองระวังเอาใจใคร...แต่...น้ำใจนั้นดีและกว้างขวางราวนทีมหาสมุทร...

ครั้งแรกที่เหลือบไปเห็น เจ้าของไร่คุณมน  โอย...ไม่ใช่แล้วนี่...มาผิดงาน (เสียแล้วสิเรา...) คงแอบทำหน้าผิดหวังออกมาละมัง  พี่กัลยานีเลยปลอบว่า  เอาน่า...ลองฟังดูก่อน  พยักหน้าไปตามแกน แต่ในใจเซ็งสุด...โธ่เอ๋ยนั่งรถมาตั้งเกือบ 2 ชั่วโมง ออกจากบ้านตั้งแต่ตีห้าครึ่งนะ  ต้องมาเจอ...อะไรดีล่ะ...อ้อ...สัมภาษณ์นักธุรกิจสาวสวยเจ้าของไร่... ก็มนรัตน์ สารภาพ ในวันนั้น หน้าขาว ปากแดง กระโปรงชุดสวย หอมไปทั้งเนื้อทั้งตัว แถมท่าทีคล่องแคล่ว พูดจาฉะฉานเสียปานนั้น

ลมเย็นดีหรอก ต้นไม้เยอะ ช่างปลูก ช่างสรรหามาปลูกดีจัง เหมือนรีสอร์ทสวย ๆ ที่กำลังสร้างให้คนไปพักผ่อน นั่งหลับ ๆ ตื่น ๆ ดื่มน้ำนมข้าวโพดเย็น...อร่อยแฮะ... เสียงถาม เสียงเล่าแจ้ว ๆ ลอยผ่านทะลุหูซ้ายไปหูขวา

เธอเล่าว่าเธอเป็น ประธานกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรชุมชนบ้านหนองกระทุ่ม ตำบลหนองกุ่ม อำเภอบ่อพลอย จังหวัดกาญจนบุรี, ประธานชมรมส่งเสริมการท่องเที่ยวเกษตรภาคกลางเขต ๑, ประธานกลุ่มแม่บ้านเกษตรกรระดับจังหวัดกาญจนบุรี, คณะทำงานสมาคมธุรกิจการท่องเที่ยวกาญจนบุรี, ที่ปรึกษากรมอาชีวศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ, เป็นผู้พิพากษาศาลสมทบเยาวชน จ.กาญจนบุรี ฯลฯ  แอบคิดร้าย ๆ อยู่ในใจ  ไม่เห็นแปลกเลย...คนมีเงิน อำนาจและพวกพ้องก็มาหา หน่วยงานรัฐก็พยายามส่งเสริมคนที่ดูมีศักยภาพในชุมชนขึ้นมาทำงานตามโครงการของตัวเองอยู่แล้วล่ะน่า...

น้ำนมข้าวโพดนี่เกิดจาก...ความรู้สึกต้องการทดแทนบุญคุณศาสนาซึ่งเป็นที่พึ่งยามทุกข์ใจ และต้องการตอบแทนชาวบ้านที่โอบอุ้มอาทรเธอยามที่ไม่มีใคร... เอ๊ะฟังดูเข้าท่าเข้าทางดี เป็นคนดี มีน้ำใจ กตัญญูรู้คุณคน  หลับ ๆ ตื่น ๆ ฟังต่อไป....พี่กัลยานีก็สะกิดคงเห็นว่าน้องนี่น่าเกลียดมานั่งชมนกชมไม้อยู่ได้ เสียมรรยาท  เลยพยักหน้าหงึกหงัก... ถามส่งเดชไปว่า...แล้วมาทำอย่างนี้ รายได้พอกับรายจ่ายหรือ... (ก็ไร่ออกจะหรูหราสวยงาม)

...ช่วงแรก ๆ ไม่พอหรอกค่ะ... แต่อยากทำก็ต้องทำต่อ ทิ้งชาวบ้านไม่ได้... อือ...เริ่มเข้าทางที่จะเป็นครูภูมิปัญญาไทย ได้เหมือนกันแฮะ...

ในฐานะของผู้ไปประเมิน คนไม่มีรากจะตั้งเกณฑ์ไว้เพียงเกณฑ์เดียวอยู่ในใจเสมอไป ไม่ว่าจะไปประเมินใคร  "ทุกคนต้องมีความดีอยู่ไม่มากก็น้อย  คนดีจริงไม่ค่อยอวดดี คนไม่ค่อยดีชอบอวดอ้างว่าตัวดี"

คนที่จะทำสิ่งดีงามต่อผู้คนในสังคมในโลกได้ ต้องเริ่มจากการคิดทำเพื่อผู้อื่นไม่ใช่ตนเอง ดังที่ Albert Einstein กล่าวไว้ว่า  "สิ่งสูงค่า จะไม่เกิดจากความทะเยอทะยาน หรือ การกระทำตามหน้าที่  แต่...เกิดจากความรักและอุทิศตัวเพื่องานและเพื่อนมนุษย์"