แทนที่จะได้ไปฉลองวันวาเลนไทน์เหมือนคนอื่น พวกเราก็มาจัดวาเลนทำ ทำๆๆ คิดๆๆ จนสมองแฉะ จะเห็นว่าคนนอกระบบ มีชีวิตแบบไม่เป็นทางการ เช่นนี้เอง ไหนๆก็ไหนๆแล้ว..

         ผมเป็นคนนอกระบบ ทำงานอิงระบบ ชีวิตจึงอยู่ระหว่างกึ่งทางการ ก็เห็นว่าการดำเนินชีวิตเช่นนี้เหมือนมีโชคอัพ ไม่เคร่งเครียดเอาเป็นเอาตายกับพิธีการ หรือสิ่งที่เรียกกว่าทางการ การติดต่อมาที่นี่จึงมีหลายรูปแบบ          

เมื่อวานนี้ คณะแรกเป็นเด็กนักเรียนระดับ ปวช. หญิง-ชาย จำนวนหนึ่ง มาคุยให้ฟังเรื่องการเปิดดำเนินการในโรงเรียนมัธยมต่อไป ท้าวความเดิม เรื่องนี้ก็ดำเนินการอยู่แล้ว ต่อมาผู้บริหารโรงเรียนต้องการลดจำนวนนักเรียนมัธยม ให้อยู่ในเกณฑ์1,500คน เพื่อเตรียมที่จะโอนไปสังกัดองค์กรบริหารส่วนจังหวัด จึงลอยเพการสอน ปวช. เด็กเดินขบวน ผู้ปกครองขอร้องเพราะไม่ต้องการให้ลูกที่อยู่วัยรุ่นต้องไปเรียนที่ห่างไกล นอกจากประหยัดแล้ว ลูกยังอยู่ใกล้พอที่จะดูแลช่วยเหลืองานบ้านได้ด้วย อนึ่ง.การเรียนการสอนก็เป็นที่ยอมรับ เด็กไปฝึกงานที่ไหนก็ได้รับคำชม นโยบายเองก็ประชุมกัน อยากจะส่งเสริมให้มีการเรียนอาชีวะ70% เรียนสายสามัญ30% แต่ในทางปฏิบัติมันคนละเรื่อง          

แต่วันนี้ ฝ่ายบริหารการศึกษาเองนี่แหละตัวปัญหา ตั้งแต่ข้างบนไล่ลงมาจนถึงเขตพื้นที่ แทนที่จะสนองเด็ก-ชุมชน-และความเป็นจริงในสังคม ก็พากันออกกฎบ้าๆบอๆมาให้ป่วน ทำให้นึกเลยเถิดไปว่า..มิน่าละช่วงนี้มันถึงเผากันวินาศสันตะโร ครูบาอาจารย์ต้องไปเข้าเวรนอนเฝ้ารักษาอาคารสถานที่ ก็ไม่แน่ใจว่านี่คือการรักชาติอย่างไม่เป็นทางการหรือเปล่า  

             

ก่อนเที่ยง มีโทรศัพท์เข้ามาว่าผมมาถึงแล้ว ขอแวะกินก้วยเตี๋ยวก่อน จึงจะเข้าไป โธ่! แล้วกับข้าวที่เราเตรียมไว้นี่ละ..ท่านเป็นพันธมิตรทางวิชาการที่น่ารักแต่ขี้เกรงใจที่สุดในโลก ที่เป็นเช่นนี้เพราะท่านเป็นบุคคลระดับโลก ดร.สวัสดิ์ ธรรมบุตร ถ้าเป็นงานด้านการปศุสัตว์โลก ไม่มีใครไม่รู้จักท่านนี้ ท่านทำเรื่องเด่นไว้เยอะ แต่วันนี้มาติดตามโครงการเลี้ยงไก่ไข่ ที่เราตกลงความร่วมมือศึกษาความเป็นไปได้ในการเลี้ยงไก่ไข่ในระดับชุมชน          

ท่านเป็นคนคิดผสมพันธุ์ไก่ไข่ขึ้นได้สำเร็จเป็นครั้งแรกในประเทศ แล้วเอาแม่ไก่ไข่พันธุ์ของไทยกระจายออกไปเลี้ยงเพื่อเป็นการเก็บข้อมูลทั่วประเทศ มาถึงท่านก็กางโน้ตบุก เอาข้อมูลทางวิชาการมาให้ดูแบบไม่เป็นทางการ ในขณะเดี่ยวกันก็สอบถามความคืบหน้าของการเลี้ยง ออกไข่ยังไง ได้วันละกี่ฟอง เอามาดูหน่อยสิ ท่านเอาไข่มาต่อยดูสี ของไข่แดง ไข่ขาว ดูความแข็งของเปลือก แล้วอธิบายประกอบ หลังจากนั้นก็ขอให้พาไปชมเล้าไก่ของสมาชิกในพื้นที่   

   

บ่าย2โมง คณะที่3แว๊บมาถึง ท่านเม๊กดำไปรับท่าน ดร.สินธุ์ สโรบล แห่งสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย(สกว.) จากสนามบินมามาส่ง ยังไม่วางกระเป๋า ก็มีรถตู้ 2คันชะแว๊บเข้าจอด เป็นคณะที่4 มาจากกระทรวงวัฒนธรรม ท่านจะมาจัดประชุมที่จังหวัดในวันพรุ่งนี้ จถือโอกาสพาคณะมาเยี่ยม มีหนังสือมาฝาก

สรุปว่า2คณะหลังนี้มาจากกรุงเทพในเครื่องบินเที่ยวเดียวกัน ไม่รู้จักกัน ต่างคนต่างมา แต่ก็มารู้จักกันที่จุดหมายปลาย นี่ก็เป็นปรากฏการณ์พบกันแบบไม่เป็นทางการ ด้วยเวลาจำกัด เจ้าสำนักได้บรรยายสรุปพอสังเขป ว่าเรามองวัฒนธรรมและเข้าใจสภาพวัฒนาธรรมชนบทอย่างไร                    

หลังจากคณะกระทรวงวัฒนธรรมกลับไป เราก็ขยับเก้าอี้เข้าล้อมท่านอาจารย์สิน วัชโรบล เพื่อหารือในการที่จะทำงานร่วมกันในส่วนของการฝึกอบรมนักวิจัย เพื่อสร้างนักวิจัยชุมชนมืออาชีพในสาขาต่างๆ ท่านได้กรุณาเล่ารายละเอียดของแผนงานให้ฟัง ว่าในศูนย์ต่างๆ4-5แห่งทั่วไประเทศที่ไหนเขาอบรมสาขาอะไร       

คุยกันกำลังจะหมดแรงข้าวต้ม ทีมแม่ครัวจัดอาหารเย็นพร้อมชิม จึงชวนกันเว้นวรรคไปบริหารกระเพาะ น้ำพริกปลาทู แกงส้มมะรุม ผัดคะน้า ตามด้วยผลไม้ แค่นี้ก็มีแรงที่จะคุยกันได้ค่อนครึ่งคืน 

ช่วงนี้นักศึกษาโข่งถือโอกาสมะรุมอาจารย์ให้ช่วยแนะนำในการทำวิทยานิพนธ์ อาจารย์สินก็เลยเป็นพระอาจารย์ที่ปรึกษางานวิทยานิพนธ์แบบไม่เป็นทางการอย่างสนุก กว่างานเลี้ยงความรู้ความคิดจะเลิกรา อาจารย์และเราแยกกันก่อนเที่ยงคืนเล็กน้อย พวกนักศึกษายังเอาศีรษะมาเปิดรับความคิดเห็นกันต่อ

จนกระทั่งเลยเที่ยงคืน แทนที่จะได้ไปฉลองวันวาเลนไทน์เหมือนคนอื่น พวกเราก็มาจัดวาเลนทำ ทำๆๆ คิดๆๆ จนสมองแฉะ จะเห็นว่าคนนอกระบบ มีชีวิตแบบไม่เป็นทางการ เช่นนี้เอง ไหนๆก็ไหนๆแล้ว.. 

ผมขอความรักอย่างไม่เป็นทางการได้ไหมละ

ใครอนุญาตยกมือขึ้น!