วันที่ ๒๔ พ.ค. ๕๐  ผมไปประชุมสภาสถาบันอาศรมศิลป์   ได้เรียนรู้เรื่องการศึกษาแบบองค์รวม (Holistic Education)  เพราะสถาบันเสนอขออนุมัติหลักสูตรศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต  สาขาวิชาการศึกษาแบบองค์รวม  ไปยังสกอ.  แล้ว สกอ. ถามกลับมาว่า   "การศึกษาแบบองค์รวมนั้น เป็นองค์ความรู้ที่เป็นสาขาวิชา/สาขาวิชาย่อยทางศึกษาศาสตร์  หรือเป็นเพียงวิธีการ/กระบวนการหนึ่งในการจัดการเรียนการสอน"

          สถาบันอาศรมศิลป์  ได้ค้นคว้าอย่างมากมายเพื่อเป็นหลักฐานในการตอบคำถามดังกล่าว   ว่า "การศึกษาแบบองค์รวม"  เป็นสาขาวิชาในแนวความคิดใหม่  เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการเรียนรู้ภายในตน กับการเรียนรู้จากภายนอก   เน้นการเรียนรู้เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลง (transformative learning) รายละเอียดของข้อมูลเชิงวิชาการเกี่ยวกับการศึกษาแบบองค์รวมอ่านได้ที่นี่

วิจารณ์   พานิช
๒๔ พ.ค. ๕๐