GotoKnow
  • เข้าระบบ
  • สมัครสมาชิก
  • แผงจัดการ
  • ออกจากระบบ
GotoKnow

ชุดความรู้กับ KM

ชุดความรู้ หรือ ทิฐิ หรือกระบวนทัศน์
ชุดความรู้กับ KM
           การถกเถียงระหว่าง ทพ. ไพรัช  แห่ง รพ. บางมูลนาก จ. พิจิตร กับ ศ. นพ. เทพ หิมะทองคำ ผอ. รพ. เทพธารินทร์ เกี่ยวกับ KM เพื่อการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวาน ทำให้ผมฉุกคิด
           นี่คือเหตุการณ์ตอนบ่ายวันที่ ๖ กค. ๔๘ บนศาลาวัดยางสะพาย   ต. บึงบัว   อ. วชิรบารมี   จ. พิจิตร   ในรายการ KM สัญจร
           เราแบ่งกลุ่มย่อยเป็น ๒ กลุ่ม คือกลุ่มชาวนา กับกลุ่มหมอ  ถกกันเรื่อง KM เพื่อการทำเกษตรปลอดสารพิษในกลุ่มชาวนา   ส่วนกลุ่มหมอถกกันเรื่อง KM เพื่อคุณภาพของบริการสุขภาพ    ในกลุ่มหมอมีคุณหมอไพรัชเป็นวิทยากร เล่าว่าใน จ. พิจิตรทำ KM เพื่อคุณภาพของบริการสุขภาพกันอย่างไร    เล่าไปหน่อยก็โดน ศ. นพ. เทพ แย้งว่าชุดความรู้ที่กระทรวงสาธารณสุขใช้ในการป้องกันและดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวาน โดยเฉพาะการคัดกรองนั้นเป็นชุดความรู้เก่า ที่ล้าสมัยแล้ว    หมอไพรัชตอบว่าตนเคยฟัง อ. หมอเทพพูดในงาน HA Forum และติดใจมาก    ได้เอามาบอกกลุ่มหมอในจังหวัดพิจิตร   โดนว่าว่าหมอไพรัชเป็นหมอฟัน จะรู้เรื่องเบาหวานได้อย่างไร   ตนจึงไม่อยู่ในฐานะที่จะเปลี่ยนความเชื่อหรือชุดความรู้ด้านการป้องกันโรคและการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานได้    KM การดูแลผู้ป่วยเบาหวาน จ. พิจิตร (และคงจะทั่วประเทศ) จึงเป็น KM ภายใต้ชุดความรู้แนวเดิม   
           ชุดความรู้เรื่องโรคแผลในกระเพาะอาหาร เป็นอีกตัวอย่างหนึ่ง    ผู้เล่าคือ ศ. นพ. ประเวศ วะสี เกี่ยวกับอาการปวดท้องหลังอาหารของตัวท่านเอง   ก็ไม่คิดว่าเป็นเพราะแผลในกระเพาะอาหาร   เพราะชุดความรู้เดิมบอกว่าโรคกระเพาะเกิดจากความเครียด และท่านก็ไม่เครียด   แต่ต่อมามีผู้พิสูจน์ว่าแผลในกระเพาะอาหารเกิดจากเชื้อแบคทีเรียชื่อ เฮลิโคแบคเตอร์ ไพลอไร    ท่านจึงลองกินยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียดังกล่าว    อาการปวดท้องหายไปตั้งแต่บัดนั้น และไม่เคยกลับมาปวดอีกเลย
           ชุดความรู้ว่าด้วยสาเหตุของโรค แผลในกระเพาะอาหารเปลี่ยนจากความ เครียดเป็นการติดเชื้อแบคทีเรีย เอ็ช ไพลอไร
           การเปลี่ยนชุดความรู้ที่สำคัญเกี่ยวข้องกับการจัดการความรู้ของชาวนา    คือโรงเรียนชาวนาสุพรรณบุรีที่ดำเนินการโดยมูลนิธิข้าวขวัญ มีเป้าหมายเปลี่ยนชุดความรู้ของชาวนาในการทำนา   จากชุดความรู้ในการทำนาแบบเกษตรเคมี ไปเป็นเกษตรอินทรีย์ หรือเกษตรไร้สารพิษ    การเปลี่ยนชุดความรู้ หรือเปลี่ยนความเชื่อนี้ไม่ใช่เรื่องง่าย    ต้องการการปฏิบัติให้เห็นจริง    KM จึงเป็นเครื่องมือเปลี่ยนชุดความรู้ หรือเปลี่ยนกระบวนทัศน์ (paradign) เปลี่ยนทิฐิ  หรือความเชื่อ ของชาวนา    
          KM เกี่ยวกับชุดความรู้ใน ๒ สถาน
1.        ทำ KM เพื่อเป็นกลไก หรือเครื่องมือสำหรับเปลี่ยนชุดความรู้    อย่างกรณีโรงเรียนชาวนาสุพรรณบุรี
2.        ในการทำ KM ต้องรู้จักใช้ชุดความรู้ที่ถูกต้อง    ไม่ใช้ชุดความรู้ที่ล้าสมัย    อย่างกรณีโรคเบาหวาน

วิจารณ์ พานิช
๘ กค. ๔๘

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย 

คำสำคัญ (keywords): ความรู้
หมายเลขบันทึก: 983
เขียน:
แก้ไข:
อ่าน:
สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ

ความเห็น (0)