การใช้คำสั่ง Multiple Response ใน SPSS เพื่อวิเคราะห์ข้อมูลประเภทตอบได้มากกว่า 1 ข้อ ซึ่งมีการวิเคราะห์ในคำสั่งนี้ได้ 2 ลักษณะ คือ Frequencies และ Multiple Response Crosstabs โดยคำสั่งจะเรียกใช้ตามลำดับดังนี้ 1.) Analyze -- > Multiple Respons -- > Define Sets…(Multiple Respons) ขั้นตอนนี้จะเป็นการสร้างชุดตัวแปรที่เป็นข้อคำถามประเภทตอบได้มากกว่า 1 ข้อ ไว้เป็นชุด ๆ และ 2.) Analyze -- > Multiple Respons -- > เลือก Frequencies หรือ Multiple Response Crosstabs ตามความต้องการใช้ ก็จะเป็นการวิเคราะห์ชุดของตัวแปรที่รวมเป็นชุด ๆ ไว้

     เคล็ดลับการใช้คำสั่งนี้สร้างตัวแปรใหม่ที่กล่าวถึง หากปิดไฟล์ข้อมูล หรือปิดโปรแกรมแล้ว ต้องเริ่มใหม่ตั้งแต่ต้น จึงแนะนำให้ใช้การสร้างชุดคำสั่งไว้เป็น Syntax แล้ว Save ไฟล์ไว้ เมื่อจะใช้ใหม่ก็สั่งRun เอา หรือจะแก้ไขก่อนRun ก็จะสะดวกรวดเร็วกว่า

     จากที่พบเห็นมาก็ได้แนะนำไปบ้างแล้วทุกรายที่ผ่านตาก่อน ส่วนที่เห็นเป็นรายงานออกมาเพื่อนำเสนอเลยก็มีอยู่มากเช่นกัน ดังที่ได้ไปพบและจะเล่าเป็นกรณีตัวอย่างดังนี้ (ข้อมูลจริงผมไม่ได้เอามาด้วย หลังจากแนะนำให้วิเคราะห์ใหม่แล้ว ฉะนั้นข้อมูลต่อไปนี้สมมติขึ้นนะครับ) คือ

     เมื่อวันที่ 8 ธ.ค.2548 ผมได้ไปเพื่อสรุปผลการดำเนินงานที่อำเภอเขาชัยสนโดยการ ถอดบทเรียน "การจัดงานมหกรรมคนพิการฯ" งานนี้ทีมงานที่ประเมินผลการจัดงานได้เก็บข้อมูลไว้ว่าบูธกิจกรรมต่าง ๆ นั้น ผู้เข้าร่วมพอใจบูธไหนบ้าง โดยให้ทำเครื่องหมายเลือกที่ตนพอใจจากทั้งหมด 6 บูธ ดังนี้
          1. สนง.พัฒนาฝีมือแรงงาน
          2. สนง.จัดหางาน
          3. การศึกษานอกโรงเรียน
          4. การศีกษาพิเศษ
          5. ตรวจสุขภาพและขึ้นทะเบียน
          5. นวดแผนไทย

     ขั้นตอนการ Coding ข้อมูลก็เรียบร้อยดีครับ คือ สร้างตัวแปรขึ้น 6 ตัว Lab, Job, Out, Spe, Hea และ Mas ตามลำดับ จากนั้นหากผู้ตอบแบบสอบถามเลือกข้อใดก็ให้ค่า “1” หากไม่เลือกก็ให้ค่า “0” ในโปรแกรม SPSS นะครับ กลุ่มตัวอย่างที่ตอบทั้งหมด 166 คน

     ประเด็นที่ทำให้การแปรผลผิดอยู่ตรงนี้ครับ เพราะไปใช้คำสั่ง
                                 FREQUENCIES
                                   VARIABLES=lab job out spe hea mas
                                   /ORDER= ANALYSIS .
     ได้ผลออกมาดังรูป

     ซึ่งที่ถูกควรจะใช้คำสั่ง Multiple Response ดังนี้

                                 MULT RESPONSE
                                   GROUPS=$set_v (lab job out spe hea mas (1))
                                   /FREQUENCIES=$set_v .

     ก็จะได้ผลใหม่ออกมาดังรูป

     ซึ่งเวลาแปรผลและจะเปรียบเทียบว่าบูธไหนคนพอใจที่สุด เรียงตามลำดับกันก็ดูที่ค่าร้อยละของ Pct of Responses ครับ