วันที่ 27 เมษายน 2550 ผมได้ไปร่วมสังเกตและเรียนรู้การจัดกระบวนการเพื่อทำวิจัย PAR โดยทีมงานของ ผศ.บำเพ็ญ เขียวหวาน จาก มสธ. และทีมงาน เกี่ยวกับการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาสวัสดิการชุมชน ของ พม. ที่อำเภอคลองลาน จังหวัดกำแพงเพชรไปถึงเห็นการจัดเก้าอี้เพื่อทำการแบ่งกลุ่มระดมความคิดเห็น และได้เห็นเทคนิคของการแบ่งกลุ่มในวันนั้น ซึ่งน่าจะเป็นประโยชน์กับคุณอำนวยทุกๆ ท่าน
วันนี้เลยขอบันทึกเทคนิควิธีการแบ่งกลุ่มเท่าที่ได้เคยพบเห็น และหรือได้ใช้ประโยชน์มาแล้ว จากการปฏิบัติ เพื่อ ลปรร. กับทุกๆ ท่าน ไม่ว่าจะเป็นคุณอำนวยมือเก่าหรือว่ามือใหม่หากท่านใดจะเพิ่มเติมก็ขอเชิญตามสบายเลยนะครับ
การแบ่งแบบไม่มีเป้าหมาย/วัตถุประสงค์ของผลฯ (ขอให้แบ่งให้ได้จำนวนคนในแต่ละกลุ่มใกล้เคียงกันเป็นใช้ได้)
-
แบ่งโดยการนับจำนวนเรียงลำดับตามจำนวนกลุ่มที่ต้องการ วิธีนี้พบเห็นกันบ่อยมากครับ
-
แบ่งโดยการจับฉลาก โดยเขียนชื่อกลุ่มเท่ากับจำนวนคน แล้วให้ทุกคนมาร่วมกันจับฉลาก
-
ใช้เกมส์เป็นตัวแบ่งกลุ่ม อาจจะโดยการนับหรือให้สัญญาณ แล้วให้จับกลุ่มกันตามจำนวนที่ต้องการ
-
แบ่งโดยการที่ผู้ดำเนินกระบวนการกำหนดเอง เช่น โดยการแบ่งตามการนั่ง (ด้านหน้า-ด้านหลัง/ฟากซ้าย-ฟากขวา ของห้องประชุม)
-
ฯลฯ
การแบ่งแบบมีเป้าหมาย/วัตถุประสงค์ของผลฯ ที่กลุ่มจะร่วมกันปฏิบัติฯลฯ
- แบ่งตามเพศ
- แบ่งตามช่วงอายุ
- แบ่งตามชั้นเรียน/ห้องเรียน
- แบ่งตามประเภทของอาชีพ
- แบ่งตามประเภทของหน่วยงาน
- แบ่งโดยใช้ขอบเขตของพื้นที่ (หมู่บ้าน,ตำบล,อำเภอ,จังหวัด ฯลฯ)
- แบ่งโดยความสมัครใจ ตามความถนัดตามประเด็น/หัวข้อ/เนื้อหา
- แบ่งตามชนเผ่า/ภาษา
- ฯลฯ
ขอให้ผู้รู้ช่วยต่อเติมด้วยนะครับ แต่การจะแบ่งอย่างไรก็แล้วแต่ ต้องคำนึงถึงการบรรลุวัตถุประสงค์ของการดำเนินกระบวนการ/กิจกรรม และความเหมาะสมทั้งเนื้อหา,เวลา,กลุ่มคน ฯลฯ เป็นสำคัญก็แล้วกันนะครับ
หากกระบวนการไม่ลื่นไหล อันเป็นเหตุมาจากการแบ่งกลุ่ม ก็ไม่ต้องกังวลครับเพราะทุกสิ่งล้วนปรับเปลี่ยนได้เสมอ และที่สำคัญนั่นคือการเรียนรู้ครับ
บันทึกมาเพื่อการ ลปรร. ครับ
วีรยุทธ สมป่าสัก 02 / 05 / 50
เรียน คุณหมอนนทลี