ผลกระทบที่เกิดขึ้นในพื้นที่หลังจากการฝึกอบรมตามหลักสูตรการจัดการขยะมูลฝอยโดยชุมชน-CBM จากการลงสำรวจในพื้นที่ 8 แห่ง ที่คัดเลือกจาก 20 แห่ง ของคุณวไลทัศน์ วรกุล ได้ผลโดยสรุปดังนี้
<p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"> การดำเนินการหลังการฝึกอบรม ทุกแห่งมีการดำเนินการหลังการฝึกอบรม บางแห่งมีการจัดสรรงบประมาณเพิ่มเติมเพื่อให้กิจกรรมสามารถตอบสนองต่อความต้องการของครัวเรือนที่สนใจเข้าร่วมกิจกรรมได้มากขึ้น</p><p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal"></p><p> ลักษณะกิจกรรม มีความแตกต่างกันในแต่ละพื้นที่ กิจกรรมหลักที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการดำเนินงานในเกือบทุกพื้นที่ได้แก่</p><p> - การสร้างความเข้าใจเกียวกับแนวทางการจัดการขยะโดยชุมชนให้แก่ผู้แทนชุมชน ครัวเรือน โรงเรียน วัด และผู้ประกอบการรับซื้อของเก่าในท้องถิ่น</p><p> - การทำแผนปฏิบัติการและตัวชี้วัด</p><p> - การอบรมเรื่องการลดปริมาณขยะ การค้ดแยกขยะที่ต้นทาง การทำปุ๋ยหมัก การจัดการของขายได้ การดำเนินการถนนปลอดถังขยะ ให้กับครัวเรือนและโรงเรียนที่เข้าโครงการ</p><p> - การนิเทศติดตสมผลตามตัวชี้วัดและการแนะนำระหว่างการดำเนินงาน</p><p> ผลกระทบที่เกิดขึ้น การแก้ไขปัญหาขยะมูลฝอยในท้องถิ่นที่เน้นกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่น่าพอใจในทุกแห่ง ที่เห็นได้ชัดเจนได้แก่</p><p> - ด้านสิ่งแวดล้อม ทุกแห่งมีปริมาณขยะลดลง มลพิษที่เกิดจากการไม่ทิ้งขยะลงในภาชนะรองรับลดลงไปด้วย </p><p> - ด้านเศรษฐกิจ ครัวเรือน โรงเรียน และชุมชนมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการขายขยะรีไซเคิล ปุ๋ยหมัก และน้ำหมักชีวภาพ สามารถลดรายจ่ายจากการใช้ปุ๋ยหมักแทนปุ๋ยเคมี ท้องถิ่นสามารถประหยัดงบประมาณในการจัดเก็บและกำจัดขยะมูลฝอยจากชุมชนได่ค่อนข้างมาก เนื่องจากมีปริมาณขยะและความถึ่ในการจัดเก็บลดลง</p><p> - ด้านสังคม รูปแบบการจัดการขยะมูลฝอยโดยชุมชนเป็นเครื่องมือในการสร้างสำนึกทางสังคม ( social awareness ) ระหว่างคนในชุมชนและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ทำให้เกิดความตระหนักร่วมกันถึงผลกระทบของปัญหาขยะ ประชาชนจะไม่ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของภาครัฐแต่ฝ่ายเดียวในการแก้ไขปัญหา แต่จะมีสำนึกในหน้าที่ของตนในฐานะผู้ก่อให้เกิดมลภาวะที่จะต้องแก้ปัญหาร่วมกัน</p><p> ในระดับชุมชน ทำให้เกิดความร่วมมือระหว่างกลุ่มต่างๆใน ชุมชนมากชึ้น โดยเฉพาะกลุ่มเยาวชนและผู้สูงอายุ ทำให้มีความสามัคคีมากขึ้น</p><p> ปัจจัยความสำเร็จ ที่สำคัญได้แก่การที่องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีนโยบายที่ชัดเจนในการจัดการขยะมูลฝอย มีงบประมาณสนับสนุนที่เพียงพอ มีกลไกสนับสนุนการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพ ส่วนชุมชนก็มีผู้นำที่เข้มแข็ง จริงจังและเสียสละ มีทุนทางสังคมและความสามัคคีในชุมชน</p><p> ปัญหาอุปสรรค ผู้บริหารบางแห่งไม่ได้เข้ารับการฝึกอบรมด้วยตัวเอง ทำให้นโยบาย วิสัยทัศน์ไม่ชัดเจน ไม่เชื่อมั่นในการทำงานแบบประชาชนมีส่วนร่วม ไม่ฝฃให้การสนับสนุนอย่างจริงจังเพราะห่วงฐานเสียงทางการเมือง ต้องการเอาใจประชาชน</p><p> เจ้าหน้าที่มีน้อย ไม่สามารถออกติดตาม สนับสนุนการดำเนินงานของชุมชนได้</p><p> ประชาชนก็ต้องทำงานหาเลี้ยงครอบครัว ไม่ค่อยมีเวลาที่จะร่วมกิจกรรม</p><p> รูปแบบการจัดการขยะมูลฝอยโดยชุมชนมีข้อดีคือใช้งบประมาณค่อนข้างน้อย แต่เห็นผลเร็วด้วยการใช้โครงสร้างและทุนทางสังคมที่มีอยู่ในชุมชนเป็นพลังช่วยขับเคลื่อน สามารถขยายผลให้ครอบคลุมทั่วประเทศได้โดยอาศัยโครงสร้างขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ลักษณะของกิจกรรมไม่ซับซ้อน ปฏิบัติได้ง่าย และสามารถแก้ไขปัญหาชุมชนได้แบบบูรณาการ</p><p> นอกจากนี้ รูปแบบดังกล่าวยังมีศักยภาพที่จะเป็นจุดเริ่มต้น ( spring board ) ให้เกิดการจัดการกิจกรรมอื่นๆในลักษณะที่ใช้ชุมชนเป็นฐาน ( Community- based Approach ) ต่อไป</p><p> วันที่ 21 มีนาคม 2550 ได้มีการประชุมเชิงปฏิบัติการการจัดการขยะมูลฝอยโดยการมีส่วนร่วมของประชาชน ( CBM ) ณ ห้อง Grand Hall 2 โรงแรมรามาการ์เด้น กรุงเทพมหานคร ( อ่านผลการประชุมได้ที่นี่ )</p>
