ปัญหา “สมบัติเจ้าคุณปู่” ที่มีอยู่ในจังหวัดชุมพร คงจะไม่เข้มขลัง สะท้อนออกมาเป็นพลังรุนแรงในสังคม จุดไม่ติดแม้แต่จะเป็นเพียงกระแสผ่านสื่อมวลชนเหมือนละครเรื่อง “ปู่โสมเฝ้าทรัพย์” แต่ก็ไม่ควรวางใจ ชะล่าใจ เพราะอะไร ๆ ก็เปลี่ยนแปลงได้ในสังคมไทยยุคปัจจุบัน

ได้อ่านบทความเรื่อง สู่ “สงครามชวนเชื่อ” จากหนังสือพิมพ์มติชน ฉบับวันอาทิตย์ที่ 22 เมษายน 2550 ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับเนื้อหาและบทโทรทัศน์ในละครเรื่อง “ปู่โสมเฝ้าทรัพย์” ซึ่งออกอากาศทางช่อง 7 สี ศุกร์ เสาร์ อาทิตย์ หลังข่าวภาคค่ำ เขาเขียนไว้อย่างนี้ครับ

“...แล้วจะรู้ว่าเป็นละครที่อินกับสภาพการเมืองไทย แบบดูแล้วหัวเราะได้ไม่หยุดทั้งที่เป็นหนังผี ด่าคนโลภ คนโกง คนที่คิดหาประโยชน์ส่วนตัว ทำให้ส่วนรวมเสียหายได้ถึงใจพระเดชพระคุณ

หยิบเอาปัญหาสังคมปัจจุบันมาถล่มด้วยจิตสำนึกรักชาติอนุรักษ์นิยมของคนไทยโบราณ ด้วยท่าทีเอาตาย ถีบหน้า กระอักเลือด ฆ่ากันเป็นว่าเล่น

สนุกครับ บางตอนเป็นการต่อสู้ระหว่างจิตสำนึกชาตินิยมกับจิตสำนึกเสรีนิยม แบบเอาให้ตายกันไปข้างหนึ่ง

ดูอย่างไรก็อดคิดไม่ได้ว่านี่คือละครการเมืองที่ตรงไปตรงมาที่สุด โดยนำเสนอในฟอร์มของละครวิญญาณอาฆาต หวงแหนทรัพย์ของแผ่นดิน...”

ได้อ่านแล้วจึงนำไปเล่าสู่กันฟังในกลุ่มเพื่อนนักธุรกิจที่หอการค้าฯ วงสนทนากลับต่อความยาวไปถึง “สมบัติเจ้าคุณปู่” ที่มีอยู่หลายต่อหลายแห่งในจังหวัดชุมพรบ้านเรา...แบบว่ากลอนมันพาไป

คำว่า “สมบัติเจ้าคุณปู่”เป็นคำพูดที่อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดชุมพรท่านหนึ่งกล่าวถึง อาคารสถานที่, สิ่งก่อสร้าง ฯลฯ ที่เกิดขึ้นมาด้วยสารพัดเหตุผลความจำเป็น แต่ในที่สุดก็ไม่ได้มีการใช้ประโยชน์อย่างเต็มที่ เมื่อเวลาล่วงเลยไป “สมบัติเจ้าคุณปู่” ก็ชำรุดทรุดโทรม เป็นที่น่าอเนจอนาถใจทุกครั้งที่ผ่านไปมา ละอายใจ และอึดอัดใจ ที่จะต้องตอบคำถามเวลาที่มีผู้มาเยือน

เมื่อมีการซักถามจากผู้มีอำนาจหน้าที่ (ด้วยความเกรงใจ) คำตอบที่ได้รับมีทั้ง การวิพากษ์วิจารณ์ถึงเหตุผลและวิธีปฏิบัติที่ไม่เข้าท่า (ถ้าเป็นการก่อสร้างในวาระของคนอื่น) ตัวบทกฎหมายที่กลายมาเป็นข้อจำกัดในการแก้ปัญหา เหตุปัจจัยที่ขาดหายไม่สามารถเอื้ออำนวยให้พัฒนาต่อไปได้ ฯลฯ

วงสนทนาของเราพยายามมองปัญหาเหล่านี้ในทางสร้างสรรค์ หาเหตุผลเพื่อใช้ในการแก้ปัญหา (ไม่ใช่แก้ตัว) ด้วยความรอบรู้เพียงน้อยนิดของพวกเรา สรุปออกมาเป็น เหตุปัจจัยแห่งความไม่สำเร็จ ดังนี้ครับ

  1. โครงการเหล่านี้มักจะเป็นโครงการเร่งด่วนรีบเสนอเพื่อให้ทันต่อการได้มาซึ่งงบประมาณ
  2. วิธีคิดแบบ “ก่อสร้างนิยม” ทำให้มีแนวโน้มที่จะผลิตโครงการขนาดใหญ่ โดยเน้นหนักการก่อสร้างมากกว่าอย่างอื่น
  3. สถานที่ตั้งและทำเลไม่เหมาะสม อยู่ห่างไกลจากชุมชนและการใช้ประโยชน์ที่แท้จริง
  4. ขาดการวางพื้นฐานในสิ่งที่จำเป็นต่อการบริหารงาน อาทิ การกำหนดภารกิจร่วมกันในกลุ่มผู้มีส่วนได้เสียโดยตรงและภาคส่วนอื่น ๆ ในสังคม การออกแบบระบบงานที่เหมาะสม การสร้างและพัฒนาบุคลากรให้สามารถทำงานตามรูปแบบที่กำหนดไว้ได้ การวางแผนทางการเงินครอบคลุมทั้งรายรับ รายจ่าย งบประมาณ ฯลฯ
  5. การมีส่วนร่วมของประชาชนจำกัดอยู่ในรูปแบบที่ด้อยประสิทธิภาพ เป็นการสร้างภาพมากกว่าการรับฟังความคิดเห็นในเชิงคุณค่า และเต็มไปด้วยความจริงใจในการนำไปปฏิบัติ

ฯลฯ

ปัญหา “สมบัติเจ้าคุณปู่” ที่มีอยู่ในจังหวัดชุมพร คงจะไม่เข้มขลัง สะท้อนออกมาเป็นพลังรุนแรงในสังคม จุดไม่ติดแม้แต่จะเป็นเพียงกระแสผ่านสื่อมวลชนเหมือนละครเรื่อง “ปู่โสมเฝ้าทรัพย์” แต่ก็ไม่ควรวางใจ ชะล่าใจ เพราะอะไร ๆ ก็เปลี่ยนแปลงได้ในสังคมไทยยุคปัจจุบัน.