หัวใจของความสำเร็จ มองข้ามปัญหาไปซะบ้าง แล้วก็ทำงานต่อไป รู้ รัก สามัคคี รักคนไข้ รักองค์กร รักเพื่อนร่วมงาน ทำงานเป็นทีม มีความสุข ท้อได้บ้างแต่ไม่ถอยเปิดประตูหัวใจไปทำงานร่วมกับทีมงาน อย่างกัลยาณมิตร

การตรวจประเมินเบาหวานด้วยตนเอง         

  •  ความจริงที่ว่า โรคเบาหวานเป็นโรคเรื้อรังที่ต้องการการดูแลรักษาที่ยาวนานตลอดชีวิต "การพัฒนาผู้ป่วยเป้าหมายที่แท้จริง เพื่อให้สามารถควบคุม  ดูแล และปรับปรุงสุขภาพตนเองได้ มีความสำคัญมากที่สุด” จากความโชคดีที่ทำให้คนไข้เบาหวานส่วนหนึ่งจำนวน 45 ราย ที่เริ่มใช้ Insulin เป็นครั้งแรกได้เครื่องตรวจน้ำตาลไปตรวจประเมินเบาหวานด้วยตนเองที่บ้าน จนเกิดเป็นประสบการณ์การเรียนรู้การดูแลตนเอง ที่น่าประทับใจของคุณลุงคนหนึ่ง……
  • คุณลุงวิเชียร  อายุ 60 ปี เป็นเบาหวานมา 12 ปี วันที่ 28 พ.ย 49 จากระดับ FBS 256 mg% Hba1c 12.3 % แพทย์พิจารณาเริ่มใช้ Insulintard penfill 6 ยูนิต  คณลุง ได้เริ่มใช้ยาฉีด พร้อมกับ การมีเครื่องตรวจน้ำตาลไปตรวจประเมินเบาหวานด้วยตนเองที่บ้าน วันนั้นคุณลุงส่ายหน้า คอตก หน้าเปลี่ยนสภาพเป็นหมองคล่ำทันที เหมือนถูกศาลตัดสิน ชะตาชีวิตที่ตัวเองไม่ต้องการ......และบอกมันเป็นความโชคร้าย จริงๆ ที่ได้ฉีดยา  พรั่งพรูหลากหลายความรู้สึก   สับสน ไม่อยากฉีดยา หนีไม่พ้นจริงหรือ ขอเวลาอีกเดือนได้หรือเปล่า  เรารับฟังคุณลุง และให้ข้อมูลต่างๆ ทำให้คุณลุงรู้สึกดีขึ้น  เวลาเกือบ 30 นาที ที่ผ่านไป เราเห็นคุณลุงมีสีหน้าที่ดีขึ้น ความทุกข์น่าจะลดลง  และเราก็ได้ให้เครื่องตรวจน้ำตาล แนะนำวิธีการตรวจ การเรียนรู้ ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมจากการระดับน้ำตาล ให้ได้ตามเป้าหมายความรู้สึกของคุณลุง ที่ได้ใช้เครื่องตรวจ คุณลุงดีใจมากและเห็นสิ่งนี้เป็นของที่มีค่า เราไม่รอช้าที่บอกให้คุณลุง เรียนรู้ระดับน้ำตาลจากการใช้เครื่อง  ......เป็นไปตามความคาดหมาย คุณลุงเรียนรู้การปฏิบัติตัว ผ่านระดับน้ำตาลที่แสดงให้เห็นเป็นตัวเลข

  • 3 เดือนผ่านไป  อ๊ะ อ๊ะ คุณลุงเปลี๋ยน.นไป คุณลุงเป็นต้นแบบที่ดีของคนไข้ที่ไม่ได้ทำแต่เพียงที่เราบอก คุณลุงคิดเป็น โดยพัฒนารูปแบบสมุดบันทึกของคุณลุงเอง ที่คุณลุงบอกว่า  “ จดแบบนี้ จะได้เอาไว้ดู และให้คนที่บ้านช่วยดูด้วย ว่ากินแบบนี้น้ำตาลมันขึ้น กินแบบนี้ น้ำตาลมันไม่ขึ้น ลุงก็จะได้เอาไว้ดูเตือนใจตัวเอง ”  เราถามลุงว่าลุงรู้สึกชีวิตต้องอยู่แบบเคร่งเครียดเกินไปหรือ ไม่ ลุงตอบว่าไม่ และบอกว่า บางอย่างมันไปเป็นแบบที่ลุงคิด   บางครั้งคิดว่าคุมได้ดี มันอาจไม่ใช่ แต่การตรวจและดูด้วยตนเอง  มันเหมือนเรียนรู้จากชีวิตจริงที่ ไม่เหมือนใคร  .......ตลอดเวลา 4 เดือนที่ผ่านมา เราเห็นการเปลี่ยนแปลงของระดับน้ำตาลของคุณลุง คุณลุงสามารถจัดการกับการทานอาหาร การออกกำลังกาย จนคุณลุงสามารถคุมระดับน้ำตาลได้ตามเป้าหมาย และที่สำคัญคุณลุงมีความสุขกับการเป็นเบาหวาน มั่นใจในการดูแลตนเองมากยิ่งขึ้น  เราขอดูสมุดของคุณลุงทุกครั้งที่มาพบแพทย์  คุณลุงไม่อายที่จะจดลงไปในสมุดว่า น้ำตาล 166 ..ทดลองกินมะพร้าวกะทิ  น้ำตาล 145  เมือคืนไม่ได้ฉีดยา  คุณลุงเรียนรู้ทุกอย่างจากประสบการณ์ตรง และนำมาซึ่งการ ลด-ละ-เลิก พฤติกรรมที่ไม่ควรกระทำ โดยมีพยาบาลเป็นผู้ให้คำปรึกษาและคุณลุงไม่ได้เก็บสิ่งที่ได้เรียนรู้ไว้กับตัวเพียงคนเดียว แต่นำมาสรุปเป็นบทเรียนการดูแลตนเองที่ง่ายๆ ให้แก่เพื่อนๆเบาหวานฟัง พร้อมโชว์ผลเลือด เราเห็นการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นและไม่มองข้ามสิ่งดีๆจากการเรียนรู้ของคุณลุง จึงหาโอกาสให้คุณลุงมารู้จักชมรมเบาหวานของตำบลและได้มีโอกาสถ่ายทอดความรู้ออกมาเป็นคำพูด ด้วยสีหน้าและท่าทางอย่างมีความสุข เท่าที่จะมีเวลาและโอกาส............
  • ผลระดับน้ำตาลของคุณลุง ในเดือน มี.ค 50  FBS = 102 mg% Hba1c= 8.5   และที่สำคัญ ระดับ home FBG มี่บ้าน อยู่ระหว่าง 80-130 mg% มาตลอด ยังคงใช้ Insulintard penfill 6 ยูนิต  เท่าเดิม  คุณลุงมีความรู้ในการปรับลดหรือเพิ่มยาได้เองตามระดับน้ำตาล  แต่คุณลุงไม่ได้ใช้การปรับยาเอง คุณลุงให้ความสำคัญกับการควบคุมอาหาร ชนิดและประเภทอาหารที่ทาน มากกว่า          จากบทเรียนทำให้ทราบว่าพฤติกรรมสุขภาพต้องผ่านขั้นตอนยาว ตั้งแต่การได้รับความรู้ - เกิดทัศนคติ - เลือกปฏิบัติ (Knowledge - Attitude - Practice KAP) ซึ่งสร้างขึ้นมาจาก Participatory Learning PL 4 ขั้นตอน คือ การรับรู้ และประสพพบเห็นจริง มีการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นหลากหลาย จนเกิดความคิดรวบยอด conceptual thinking เลือกเชื่อ ไม่เชื่อ เป็นทัศนคติ (ความรู้สึกผสมกับความเชื่อ) จึงตัดสินใจเลือกปฏิบัติในสิ่งที่เห็นว่า ตนได้ประโยชน์) จนเป็นพฤติกรรม

 

  • หัวใจของความสำเร็จมองข้ามปัญหาไปซะบ้าง  แล้วก็ทำงานต่อไป รู้ รัก สามัคคี รักคนไข้ รักองค์กร รักเพื่อนร่วมงาน ทำงานเป็นทีม มีความสุข   ท้อได้บ้างแต่ไม่ถอย เปิดประตูหัวใจไปทำงานร่วมกับทีมงานอย่างกัลยาณมิตร 

  • ผู้เล่า   รัชดา พิพัฒน์ศาสตร์