ครอบครัวเข้มแข็ง
เมื่อเสาร์อาทิตย์ (24-25 มี.ค.50) ที่ผ่านมาผมได้มีโอกาสไปเป็นวิทยากรกระบวนการร่วมกับทีมงาน คค.ขข. (ครอบครัวเข้มแข็ง) ในจัดกระบวนการเรียนรู้ให้กับครอบครัวบุคลากรโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชปัว ตามโครงการเลิกเพื่อลูก งานนี้มากันเป็นครอบครัว บ้างก็มีลูกอยู่วัยรุ่น บ้างก็อยู่วัยเยาว์ แต่ที่เหมือนกันคือความรักที่มีต่อลูก ต่อครอบครัว กระบวนการเรียนรู้เน้นให้พ่อแม่ลูกได้เปิดใจเข้าหากัน เปิดมุมมองความคิดที่บางครั้งเราไม่ได้บอกกัน แม้จะเป็นคนในครัวเดียวกัน แต่ความคิดความรู้สึกบางครั้งเหมือนมีม่านมาปิดกั้น แต่พอได้เปิดใจเรียนรู้กันและกัน ผ่านกระบวนการคิด เขียน วาดรูป เขียนจดหมาย เพื่อเปิดเผยความใน ทำให้เราเข้าใจกันมากขึ้น รักกันมากขึ้น และมองเห็นข้อบกพร่องของตนเอง (บางคนถึงกับกลั้นน้ำตาไว้ไม่อยู่) กระบวนการเรียนรู้เน้นการนำเอาประสบการณ์แต่ละครอบครัวมาถกคิด แลกเปลี่ยนกัน อย่างสนุกสนาน และได้เรียนรู้ไปด้วย กิจกรรมการเรียนรู้สำคัญๆ ได้แก่ เป้าหมายชีวิต เพื่อให้แต่ละครอบครัวได้ร่วมกันทบทวนเป้าหมายชีวิตของครอบครัวตนเอง สุข-ทุกข์ของครอบครัว เพื่อให้เราได้รู้ถึงความสุขที่เรามี และความทุกข์ที่เราเผชิญอยู่ ขอบคุณ-ขอโทษ เพื่อให้เราได้ทบทวนสิ่งดีดีที่คนในครอบครัวได้ทำให้เรา และสิ่งที่เราได้ทำให้คนในครอบครัวมีความทุกข์ใจ ท่าทางที่ไม่อยากเห็น-คำพูดที่ไม่อยากได้ยิน เพื่อให้ร่วมกันคิดถึงท่าทางของคนในครอบครัวที่เราไม่อยากเห็น และคำพูดของคนในครอบครัวที่เราไม่อยากได้ยิน สายสัมพันธ์ของครอบครัว เพื่อให้แต่ละครอบครัวได้ประเมินตนเองว่าเรามีความสัมพันธ์ที่ดีมากน้อยแค่ไหน โดยประเมินจากเวลาที่อยู่ด้วยกัน, การทำกิจกรรมร่วมกัน, ความมีประชาธิปไตย, การไม่ใช้ความรุนแรง, การห่วงหาอาทร, การร่วมทุกข์ร่วมสุขกันของครอบครัว การเขียนจดหมายถึงคนในครอบครัว แม้จะมาเรียนรู้ด้วยกัน แต่บางอย่างมันไม่กล้าเอ่ยปาก เลยให้เขียนผ่านจดหมายหรือการวาดรูปแทน หลังการอบรมทุกคนสัญญากันไว้ว่าต่อแต่นี้ครอบครัวเราจะคุยกัน ฟังกันให้มากขึ้น และหันหน้าเข้าหากัน ลดความเป็นตัวตนของตนเองลง จะคุยกันด้วยหัวใจที่เป็นมิตร และจะหากิจกรรมทำร่วมกันของคนใสนครอบครัวให้มากขึ้น เพราะครอบครัวคือการเรียนรู้บนพื้นฐานของความรักความผูกพันกัน

ผมเองได้เรียนรู้จากครอบครัวต่างๆ ที่เข้ามาร่วมกิจกรรม ทำให้ได้แง่คิดในการสร้างรากฐานของครอบครัวตัวเองอีกหลายกระบุง เพราะครอบครัวคือการเรียนรู้ และต้องเรียนรู้ทุกๆ วัน เป็นชีวิตที่เราต้องแลกเปลี่ยน เรียนรู้ซึ่งกันและกันตลอดเวลา มิใช่เพียงเพราะคำว่ารักเท่านั้น และมันมีมากกว่าคำว่ารักครับ