เลือกรูปแบบให้เหมาะกับองค์กรของเรา

       ช่วงนี้ผมได้รับโทรศัพท์เบอร์แปลกบ่อยมากครับ บางทีที่ไม่ได้รับก็ต้องขออภัย เพราะไม่รู้ว่าเป็นใคร..ส่วนใหญ่จะโทรมาสอบถามแนวทางการจัดการความรู้ในองค์กร ..บางคนก็ขอ File บางคนก็จะขอรูปแบบของโครงการ ..ยืนยันได้ครับว่าไม่หวง  เพราะความรู้ยิ่งให้ก็ยิ่งขยายผลไปเรื่อยๆ แต่ที่ผมจะเจอบ่อยๆ ก็คือคำถาม ที่ย้อนกลับมาหลังจากที่เล่าให้ฟังแล้ว นั่นก็คือคำถามที่ว่า "ทำได้จริงหรือ" หรือไม่ก็ "ไม่น่าเป็นไปได้" ...

        ไม่ผิดครับที่จะมีคำถามเหล่านั้น .แต่ที่ผมอยากจะแลกเปลี่ยนก็คือว่า "การจัดการความรู้ ของแต่ละองค์กร นั้น เราต้องรู้จักความต้องการขององค์กรเราก่อนครับว่าต้องการจะเดินไปทางไหน " ...บางองค์กรต้องการมี Web site ก็ไม่ยากหา Web master มาคนหนึ่งแล้วก็ให้คนในองค์กรรวบรวมความรู้มาใส่ๆๆๆๆ  เข้าไป..ส่วนจะขยายผล หรือเกิดเป็นเกลียวความรู้ได้มากแค่ไหนนั้นก็ขึ้นอยู่กับว่าคนในองค์กรนั้นๆ  เข้าไปเรียนรู้มากน้อยแค่ไหน...การจัดการความรู้..ก็บอกชัดอยู่แล้วว่า "จัดการ" ฉะนั้นหากถ้าเราจะนำรูปแบบไหนมาใช้ ถ้าเราเรียนรู้หรือดูจากที่อื่นมา เราได้รูปแบบมา เราก็ต้องมา "จัดการ" เหมือนกันครับ จัดการให้เหมาะสม และสอดคล้องกับวัฒนธรรมในองค์กรของเรา...ผมเชื่อว่าเรื่องของรูปแบบและวิธีการ ไม่มีใครผิดหรือใครถูกครับ..แต่ผมเชื่อว่า น่าจะเลือกรูปแบบให้เหมาะกับองค์กรของเรามากกว่า...

       หลายๆท่านครับที่แลกเปลี่ยนกับผมแล้วจะถามว่า "วัดผลอย่างไร" บ้าง หรือไม่ก็ " ใช้ตำราเล่มไหน"  ต้องเรียนอย่างนี้ครับว่า การวัดผล ที่เราใช้นั้นเรายังไม่วัดผลว่า เรามีจำนวนองค์ความรู้เท่าไหร่ แต่เราวัดที่ " พนักงานทำงานอย่างมีความสุขหรือเปล่า" โดยดูจากบรรยากาศในการทำงาน ดูจากความร่วมมือกันในทีม มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้กันหรือเปล่า ซึ่งเราจะดูจากการประเมินสุขภาพองค์กร ที่มีหน่วยงานภายนอกมาเป้นผุ้ประเมินครับ..ใช้ตำราเล่มไหน ใช้เยอะมากครับ เราไม่ได้ยึดติดกับรูปแบบหรือตำรา แต่รูปแบบหรือตำราจะเป็นแนวทางให้เราดำเนินการเท่านั้นเอง ส่วนการจัดกิจกรรมหรือ เครื่องมือกระบวนการต่างๆ จะดูจากความเหมาะสมหรือจริตของกลุ่มคนที่เราเข้าไปร่วมสร้างกระบวนการมากกว่าที่จะยึดกรอบตามตำรา แต่สุดท้ายเราจะดึง หรือเชื่อมโยงกิจกรรมสู่หลักวิชาการ...

      โดยสรุปแล้วการจัดการความรู้ในองค์กร ควรเลือกใช้รูปแบบที่เหมาะสมกับสภาพขององค์กรเราครับ ถึงแม้จะดูงาน หรือศึกษาจากที่อื่นมา ก็คงเป็นได้แค่แนวทางหรือแนวคิดในการดำเนินการ ซึ่งเราต้องนำมาประยุกต์ให้เหมาะสมอีกครั้ง..และ ไม่มีรูปแบบไหนผิดหรือถูกครับ..เพราะการจัดการความรู้ก็ไม่น่าจะมีสูตรสำเร็จที่ลอกเลียนแบบกันได้ แต่น่าจะเป็นการเรียนรู้ไป พร้อมๆกับการปฏิบัติครับ..