นสพ. เดอะ เนชั่น ฉบับวันอาทิตย์ที่ ๔ มี.ค. ๕๐ ลงบทความ review หนังสือเล่มใหม่ของนักเขียนนามอุโฆษ Sir Richard Dawkins ชื่อ The God Delusion     ชื่อบอกชัดว่าเป็นหนังสือที่บอกว่าพระเจ้าไม่มี   อ่าน review หนังสือนี้ใน amazon.com ได้ที่นี่ http://www.amazon.com/gp/product/product-description/0618680004/ref=dp_proddesc_0/002-1307564-2496839?ie=UTF8&n=283155&s=books    review นี้บอกชัดว่า Richard Dawkins เขียนหนังสือนี้เพื่อเล่นงานวงการศาสนา (คริสต์) ที่บอกว่าในจักรวาลมีพระเจ้า เป็น super intelligent body ที่ทำหน้าที่สร้างโลก สร้างจักรวาล

         ทำให้ผมคิดย้อนกลับไปตอนเด็กๆ ปู่และพ่อจะพูดถึงเรื่องเหล่านี้อยู่บ่อยๆ ในลักษณะของความไม่เชื่อ เห็นเป็นเรื่องเหลวไหล ไร้สาระ     ปู่ผู้บวชพระถึง ๒ หน และเรียนสูงพอสมควร (เรียนบาลี ขอม พยากรณ์ หมอแผนโบราณ) ถึงกับเผาตำราหมอดูทิ้ง      และมักจะพูดบ่อยๆ ว่าพระเครื่ององค์ไหนศักดิ์สิทธิ์ให้ลองอธิษฐานให้ขึ้นจากน้ำ แล้วโยนลงน้ำ     ดูซิว่าจะขึ้นจากน้ำเองได้ไหม

          ผู้ใหญ่สอนว่า ผีไม่มี เทวดาไม่มี สิ่งศักดิ์สิทธิ์ไม่มี      แต่พวกเราเด็กๆ กลัวผีกันทุกคน     โตขึ้นผมฝึกตัวเองให้ไม่กลัวผีโดยเดินผ่านห้องเก็บศพของโรงพยาบาลตอนดึก     บอกตัวเองว่าถ้าพบผีก็ถือว่าโชคดี จะได้คุยกัน     แต่ก็ไม่เคยได้พบ แม้จะทำอย่างนี้กว่า ๑๐ ปี

          อายุมากเข้า ผมเกิดความคิดว่า ผี เทวดา และสิ่งศักดิ์สิทธิ์อยู่ในตัวเรานี่เอง     อยู่ในใจของเรา     ยิ่งมีความเชื่อร่วมกันหลายๆ คนหรือทั้งหมู่บ้าน ก็จะยิ่งศักดิ์สิทธิ์มาก     ถามว่าที่ว่าศักดิ์สิทธิ์นั้นใบ้หวยหรือบันดาลให้ฝนตกได้ไหม     ผมมองว่าเป็นคำถามที่เหลวไหล เป็นคำถามที่อยู่บนฐานของความโลภหรือผลประโยชน์     ผมมองความศักดิ์สิทธิ์ที่ประโยชน์ในการอยู่ร่วมกัน     ประโยชน์ของความมั่นใจในตนเอง เชื่อมั่นในความดี ความพอดี      ไม่ใช่เพื่อความโลภหรือเอาเปรียบคนอื่น

           ผมไม่มองความศักดิ์สิทธิ์เพื่อผลประโยชน์อันมิพึงได้     ไม่ใช่เพื่อลาภจากการอยู่เฉยๆ จากการบนบาน     แต่มองความศักดิ์สิทธิ์เพื่อหนุนความพากเพียรอดทนมานะพยายาม        

           นักวิทยาศาสตร์ตะวันตกมองพระเจ้าคนละแบบกับคนตะวันออก     ยิ่ง Richard Dawkins ยิ่งมองจากมุมของนักชีววิทยาวิวัฒนาการ      ซึ่งบอกว่าจักรวาลเกิดจากปรากฏการณ์ธรรมชาติ เริ่มจาก บิ๊กแบง     แล้วพลังงานก็รวมตัวกันเกิดสสาร     เกิดสิ่งมีชีวิต วิวัฒนาการเป็นชีวิตที่ซับซ้อนขึ้นเรื่อยๆ     ทั้งหมดเป็นไปตามกฏของธรรมชาติ หรือวิทยาศาสตร์      ไม่ใช่เกิดจากมีพระเจ้าเป็นผู้สร้าง

            คนไทยถือพุทธครึ่งและผีครึ่ง     เราไม่เชื่อว่ามีพระเจ้า แต่เชื่อผี     พูดอย่างนี้อาจจะผิด  เราเชื่อว่ามีเทวดาจำนวนมาก     ไม่เชื่อในพระเจ้าองค์เดียวแบบคริสต์และอิสลาม    

            คุยกันเรื่องความเชื่อต้องมีกติกา หรือจริยธรรมในการคุย     คือต้องเคารพในความเชื่อที่แตกต่าง      ผมเขียนบันทึกนี้เพื่อบอกว่าผมมีความเชื่อ (และไม่เชื่อ) อย่างไร     ไม่ยืนยันว่าความเชื่อของผมถูกต้อง      แต่ยืนยันได้ว่า ในรายละเอียด ความเชื่อของผมเปลี่ยนไปเรื่อยๆ     และไม่เรียกร้องให้คนอื่นเชื่อตามผม

วิจารณ์ พานิช
๔ มี.ค. ๕๐