คัดลอก บทความ ที่ผมเขียนลง  ในการสัมมนา  QCC ครั้งที่ 21 ของ สมาคมคุณภาพแห่งประเทศไทย

 

QCC  กับ LO & KM

            ตอนนี้เรื่อง  KM  หรือ Knowledge management กำลังฮิต     หลายๆองค์กรทั่วโลกตื่นตัวและนำมาเป็นเครื่องมือสำคัญในการบริหาร    ทำให้ คนหลายคน ที่เคยทำ QCC อยู่ เริ่ม ทั้ง งง  และ สับสน ว่า มันเป็นเรื่องเดียวกัน  คนละเรื่องกัน  หรือ คนละเรื่องเดียวกัน   มันมาทำลาย QCC ของเรา  หรือ  มาเสริม   หรือ ไม่เกี่ยวกับ QCC เลย

            ผมขอให้ ข้อสังเกตเป็นประเด็นง่ายๆ  ดังนี้

1)  KM เป็นแค่เครื่องมือหนึ่ง  ในการนำองค์กรไปสู่ การเป็นองค์กรแบบ LO  (Learning organization)   หรือ  เป็นองค์กรเรียนรู้    จะเรียกว่า  เป็นองค์กรมีชีวิต  องค์กรอมตะ   องค์กรยั่งยืนและพอเพียง  ก็ได้  เพราะ เป้าหมายหลักคือ องค์กร LO คือ  พนักงานทุกคนมีความสุข   ทั้ง กายและใจ      ทีนี้เราลองมาถามตัวเราเองว่า เราทำ TQM / ISO / TPM / QCC  ทำแล้ว  เรามีความสุขไหม 

2) LO & KM  เป็นการบริหาร วัฒนธรรม ครับ   ดังนั้น  จึงเป็น คนละมิติกับ  การบริหารระบบ  เช่น ISO / TQM    เป็นต้น     คนไทยยังไม่คุ้นเคยกับการบริหารวัฒนธรรม  ก็มักจะเอา สันดานนักคิด นักประเมิน  นักหวังผล  บ้าตัวเลข มาใช้กับ LO & KM    ผล ก็คือ ทำให้ LO & KM ในองค์กรของตนเองล้มสลาย  หรือ แข็งกระด้าง  เป็นลักษณะ รูปแบบ (Format)  ไม่เป็นธรรมชาติ

3) LO & KM  เป็นวัฒนธรรม ที่ คนญี่ปุ่น คนฝรั่ง  มีมานานมากแล้ว  เช่น  การล้อมวงคุยกันเป็นวง ที่เรียกกันว่า circles ( QCC มีคำว่า circles อยู่   แต่ เราคนไทย ไม่ซึ่งในคำๆนี้)    มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้   มีสุนทรียสนทนา (dialogue)   มีทักษะการฟังเชิงลึก (Deep listening)  การสำนึกผิด (Hansei)     เป็นต้น  ทำให้  เมื่อเอา เครื่องมือทางสถิติมาใส่ใน วงสนทนา  จึงเท่ากับ ติดปีกให้เขาคิดได้ คิดออก   แต่ ของเรา  ไม่มี  วัฒนธรรมการสนทนาแบบ LO & KM  เราคุยกันไม่เป็น  เราไม่เปิดใจ   เราไม่มีปิยวาจา    ครั้น โยนเครื่องมือสถิติลงไป  ผล คือ  อุปมา  คนป่าได้ปืน    ยิงโดนเป้าก็โชคดีไป  ยิงโดนกันเองก็ซวยไป      ทำให้เกิด การทำ QCC แบบย้อนหลัง  จัดฉาก  และ ซังกะตายทำ 

4)  LO & KM  เป็นวัฒนธรรมพื้นฐาน  ที่เข้ามาช่วยให้การทำ QCC  ดีขึ้น สนุกขึ้น   พนักงานเต็มใจ  เปิดใจ ที่จะทำมากขึ้น  โดยใช้ หลักการทาง LO & KM เช่น Story telling / Show & share / Dialogue เป็นต้น     การสนทนาในกลุ่ม จะอยู่ในระดับ คลื่นสมอง alpha    ไม่มีการทะเลาะเบาะแว้ง   เป็นแบบ สติมาปัญญาเกิด  

5) ทำ LO & KM  วัดผล โดยดูที่พฤติกรรม   ไม่ได้ดูที่ ผลลัพธ์      ดังนั้น ผู้บริหารที่อ่อนแอในหลักการบริหารคน  จะไม่เข้าใจตรงนี้    ผู้บริหารที่ ชอบตรวจสอบ ตรวจตัวเลข   จับผิด  แจก CAR  ฯลฯ  จึงยากที่จะเข้าใจการบริหาร LO & KM   เพราะ จะติด กับดักทางปัญญาเดิมๆของตนเอง   คือ   เอาแต่งานไม่เอาใจ   ทำให้ขาด บารมี ในการปกครองไป    เป็นในทำนองที่ว่า    ได้งานไม่ได้ใจ     ดังนั้น  สมัยนี้  ผู้บริหารควรหัดมาดูด้าน soft management คือ จิตใจของพนักงานได้แล้ว  เพราะ เมื่อ จิตสดใจ  เขาจะเทใจให้องค์กร   ไม่หมกเม็ด  ไม่ซ่อนข่าวร้าย  ฯลฯ

                ลองศึกษา เรื่อง LO&KM บ้างนะครับ   อย่าไปมีอคติ  อย่าไปเห็นเป็นศัตรูต่อการทำ QCC เลย   หลายองค์กร ประยุกต์  เข้าด้วยกัน   และ พัฒนาการสนทนากลุ่มจนได้ ผลงานดีๆ อย่างเต็มใจ    ส่วนจะใช้เครื่องมือทางสถิติหรือไม่   พวกเขาไม่ค่อยสนใจมากแล้ว  แต่ คงไม่ได้หมายความว่าจะทอดทิ้งนะครับ 

                ผู้บริหารที่มาแนวญี่ปุ่น คนต้อง เสริมเขี้ยวเล็บการบริหารแบบ LO &KM ได้แล้วนะครับ  ก่อนที่ ชาติอื่นๆ เริ่มแซงญี่ปุ่นแล้ว  การบริหารแบบโหดๆ อย่างญี่ปุ่น   ทำให้หลายองค์กรอยู่ในช่วง ขาลง แล้ว