ศีล 5

ศีลเป็นเบื้องต้นเป็นที่ตั้งเป็นมารดาผู้ให้กำเนิดคุณความดีทั้งหลายเป็นประมุขแห่งกุศลธรรมทั้งปวง   เป็นรากฐานที่จะรองรับคุณความดีไม่ให้ชีวิตตกต่ำปลอดภัยยิ่งกว่าหลักประกันใดๆ

ศีล   แปลว่า   ปกติ , ความปกติของมนุษย์ , มิเตอร์วัดความเป็นมนุษย์และแยกคนออกจากสัตว์   ศีลห้ามาจากสามัญสำนึกของมนุษย์เพราะเมื่อเรารักตนเองปรารถนาความสุขความปลอดภัยให้กับตนเองคนอื่นย่อมมีเช่นกัน   ศีลห้ามีมาก่อนพุทธกาล   เกิดมาพร้อมกับมนุษย์เป็นสามัญสำนึกว่าอะไรควรทำอะไรควรเว้น   ศีลห้าแยกคนออกจากสัตว์   ส่วนศีลแปดเป็นการแยกมนุษย์เพื่อเป็นเทวดาโดยลดความฟุ้งซ่านและตัดเสบียงกาม

ทำไมต้องรักษาศีล ? การรักษาศีล 5 ยากหรือง่าย ?  

ที่เราต้องรักษาศีลเพราะ  ศีล 5 เกิดจากสามัญสำนึกของมนุษย์ที่มีมาก่อนพุทธกาล   เพราะมนุษย์รักตัวเอง , รักหมู่ญาติและเพื่อนพ้องของตนทำให้เกิดศีล 5 ขึ้นมา   ศีล 5 ทำให้แยกมนุษย์ออกจากสัตว์เดรัจฉาน

1. ไม่ฆ่าสัตว์   เพราะมนุษย์ทุกคนไม่อยากถูกทำร้าย  รวมไปถึงคนที่เรารักด้วย  แต่สัตว์หลายชนิดมีธรรมชาติคือการฆ่า   แต่มนุษย์ไม่ใช่  มนุษย์ต้องไม่ฆ่าเป็นปกติ   ผู้ที่ฆ่ามักได้รับการฆ่าตอบ   ชีวิตที่อยู่ก็หวาดระแวงหวาดกลัว   ถ้าเราแก้ปัญหาโดยการฆ่าปัญหาไม่มีวันจบสิ้น

2. ไม่ลักทรัพย์   เป็นการเคารพในข้าวของฯผู้อื่น   เพราะเราต่างก็รักของๆเรา   ไม่อยากให้ใครเอาของๆเราไป   แต่ธรรมชาติของสัตว์บางประเภทมีการแย่งกันเป็นปกติ   แม้แต่สัตว์เลี้ยงเวลาเราให้อาหารยังแย่งกัน   ศีลข้อนี้ทำให้แยกเราออกจากสัตว์

3. กาเม   หรือไม่ประพฤติผิดในกาม   เป็นการเคารพสิทธิในบุคคลอื่น ( ลูกเมีย )  เพราะเรารักพ่อแม่และหมู่ญาติของเรา   ไม่อยากให้ใครมาล่วงเกิน  ส่วนสัตว์เวลามีความต้องการทางเพศควบคุมไม่ได้   แต่มนุษย์สามารถควบคุมให้อยู่ในกรอบได้ ( กามจะตัดได้ต้องเป็นพระอรหันต์เท่านั้น )  เช่นสุนัขเวลาเป็นสัดแยกพ่อแม่ลูกไม่ได้

พระโพธิสัตว์ในชาติหนึ่งเสวยพระชาติเป็นกษัตริย์ทรงโปรดปรานช้างมาก   ต่อมาได้ช้างเผือกเป็นช้างทรงไว้เสด็จเลียบเมือง   วันหนึ่งช้างมันได้กลิ่นช้างตัวเมียเกิดอาการตกมัน ( กามกำเริบ ) ตามตัวเมียไปโดยมีกษัตริย์อยู่บนหัวด้วย   กษัตริย์โดดขึ้นคบไม้เมื่อกลับถึงโกรธมากให้ตามควาญช้าง   ซึ่งควาญก็กลัวความผิดจึงใช้มนต์เรียกช้างและบังคับให้ช้างหยิบก้อนเหล็กแดง   แม้ช้างจะกลัวความร้อนแต่ก็กลัวมนต์มากกว่า   อำนาจกามมันแรงมากกว่าอำนาจมนต์ที่บังคับให้มันจับก้อนเหล็กแดง   พระโพธิสัตว์เมื่อรู้จึงออกบวช

4. มุสา   เป็นการไม่รังควาญผู้อื่นด้วยคำพูด   ธรรมชาติของเรามักชอบแต่คนที่พูดจาไพเราะ   ซึ่งปกติมนุษย์ก็ต้องพูดไพเราะ   แต่สัตว์มักทำร้ายกันด้วยเสียง   ซึ่งปกติมนุษย์ไม่ทำแต่สัตว์ทำ   เช่น   สุนัขเวลาอยู่ในบ้าน , กรงมักเห่าไล่หรือขู่ตัวอื่น   แต่ธรรมชาติของคนต้องเข้าไปทักทายและกล่าวมธุรสวาจา  และที่สำคัญเรื่องคำพูดเป็นเรื่องสำคัญ สามารถทำให้คนรักเราหรือเกลียดเราได้ง่ายๆ   โดยลงทุนน้อยที่สุด  

5. สุรา   ปกติของมนุษย์ไม่ขาดสติ   มีสติคุ้มครองกายและใจ   เมื่อเอามนุษย์เทียบกับสัตว์ถ้าน้ำหนักเท่ากันคนไม่มีทางสู้ได้แต่ที่เราประเสริฐกว่าเพราะเรามีสติที่จะเปลี่ยนแปลงกำลังให้เป็นความดีได้ซึ่งสัตว์ไม่มี   แต่การกินเหล้าทำให้ขาดสติ   เมื่อขาดสติความเป็นมนุษย์ก็ลดน้อยลง   การกินเหล้าทุกครั้งก็เหมือนกับการที่เราเอาชีวิตไปแลก   เพราะทุกครั้งที่ขาดสติเราสามารถทำอะไรก็ได้หรือมีเรื่องต่างๆเกิดกับเราได้เสมอ  

    สุนัขแม่มันเลี้ยงจนโตแต่มันไม่เคยจะตอบแทนคุณพ่อแม่   แต่มนุษย์มีสติแม้อดข้าวเป็นวันๆแต่ยังนึกถึงบุญคุณพ่อแม่ได้   ถ้ามีอาหารก็ให้แม่ก่อน   คนเราแม้นอนป่วยหนักยังนึกจะสร้างความดีได้แต่มนุษย์เวลาเจอน้ำเปลี่ยนนิสัยสติจะหายไป   เช่น   เจ้าหน้าที่ป่าไม้มาอบรมที่วัดได้คิดถึงโทษของสุราได้นับร้อยข้อโดยไม่ซ้ำกัน ( เคยทำทั้งฯที่ในอดีตแม้จะคิดก็ยังไม่กล้าคิด )  หรืออย่างมีเรื่องแม่ขี้เมาที่อยู่ข้างวัดทับลูกตาย

คนที่เคยดื่มเหล้าเวลาดื่มหน้าตาก็เหมือนกับกลืนยาพิษมันบาดคอ   ไม่อร่อย   แต่ที่กินเพราะกลัวไม่โก้ , ไม่ทันสมัย , กลัวเสียศักดิ์ศรี   สุดท้ายก็ติดเหล้า   อาการเหมือนสัตว์แม้ในชาตินี้ก็มีกรรมมาให้เห็น   คนที่เจ็บจากอุบัติเหตุกว่าครึ่งนอนที่นอนอยู่ที่รพ . มาจากสุรา

  โบราณในยุคที่คนและสัตว์ยังคุยกันได้   มีเรื่องเล่าว่ามีชายคนหนึ่งได้เห็นสุนัขแม่ลูกอ่อนคาบลูกเข้าไปในป่าทีละตัวแล้วก็พาลูกกลับมาไว้ที่เดิมแล้วพาตัวใหม่ไป   ด้วยความสงสัยจึงตามไปดู   แล้วก็พบว่าแม่สุนัขได้พาลูกของมันไปดูอึคนและสอนลูกมันว่า   อึคนเป็นของไม่มีคุณค่า , มีกลิ่นเหม็น   แต่ถ้าไม่มีอะไรกินก็ให้ทนฝืนกิน   เพราะยังพอประทังชีวิตไปได้   แต่ห้ามเด็ดขาด   ห้ามกินเหล้าเพราะจะทำให้เสียชาติหมา

เศษกรรม   คนใบ้คือขี้เหล้าเก่าคุยไม่รู้เรื่อง   คนบ้าคือประสาทหลอน   สัตว์เลื้อยคลานเป็นเพราะเคยเมาแล้วจึงต้องมาคลาน   งูพิษคือเมาแล้วอาละวาดแต่ไม่มีพิษคือไม่อาละวาด   ศีลจึงเป็นมิเตอร์วัดความเป็นคน   ศีลขาดสองข้อเขี้ยวเริ่มงอกหางเริ่มงอก   สามข้อเขี้ยวเป็นคืบหางเป็นศอก   สี่ข้อหางยาวลากดิน   ห้าข้อเอาไปแลกสุนัขบ้านใครก็ไม่ได้

  องค์แห่งศีล   คือ   สัตว์นั้นมีชีวิตอยู่ , เรารู้ว่ามีชีวิต , มีจิตคิดจะฆ่า , ลงมือฆ่าและสัตว์นั้นตายสมใจนึก   ศีลข้ออื่นฯหลักการก็คล้ายฯกัน  

การรักษาศีล   การที่จะทำให้ศีลขาดเป็นเรื่องยากเพราะต้องทำครบทั้งหมดขององค์แห่งศีล   เช่น   ศีลข้อหนึ่งจะขาดได้ก็ต้องมีองค์ประกอบดังนี้   สัตว์นั้นมีชีวิต , รู้ว่าสัตว์นั้นมีชีวิต , มีจิตคิดจะฆ่า , พยายามฆ่าและสุดท้ายต้องฆ่าได้สำเร็จ   จริงๆการรักษาศีลเป็นเรื่องง่าย   จะทำผิดศีลนั้นยากกว่ามาก   เช่น   การที่จะโกหกก็ต้องคิดก่อนว่าจะโกหกว่าอย่างไร   พอถึงเวลาก็ต้องไปโกหกเขาอีก   แล้วก็ต้องคอยจำไว้ว่าโกหกไว้ว่าอย่างไรซึ่งกว่าจะทำให้ครบแต่ละอย่างได้ไม่ง่ายเลย   แต่การไม่โกหกก็แค่อยู่เฉยๆ ซึ่งง่ายกว่ามาก   หรือการจะทำผิดศีลข้อหนึ่งก็ยากเช่นกัน   เช่น   จะไปตีหัวคนอื่นก็ทำได้ยาก   เพราะต้องวางแผน , เตรียมอุปกรณ์ , หาพวก , หลบตำรวจ ฯลฯ   ซึ่งกว่าจะทำได้ก็ยากเต็มที   แต่ถ้าไม่ทำก็แค่อยู่เฉยๆ   ซึ่งการทำผิดศีลนั้นนอกจากทำยากแล้วก็ยังเป็นการนำสิ่งที่ไม่ดีมาใส่ตัว   แต่การรักษาศีลกลับเป็นเรื่องง่ายกว่ามาก   รักษาแล้วก็ยังนำแต่สิ่งดีๆมาให้ด้วย

ผลจากการรักษาศีล   นำความสุขทั้งกายและใจมาให้ , นำโภคทรัพย์สมบัติมาให้และเป็นทางสู่สวรรค์หรือพระนิพพาน   หรืออาจพูดได้ว่าทำให้ได้โภคทรัพย์สมบัติมากมาย , ชื่อเสียงขจรขจาย , เข้าสู่บริษัทใดก็องอาจไม่เก้อเขิน , ไม่หลงทำกาละและตายแล้วไปสวรรค์  

สรุปก็คือมีแต่สิ่งดีๆมาให้ทั้งโลกนี้และโลกหน้า

ในภาวะเศรษฐกิจปัจจุบันคนว่างงานมีมากแต่เรื่องจริงๆคือบริษัทต่างๆหาพนักงานไม่ได้ , หาคนที่ไว้ใจไม่ได้   กรณีแม่บ้าน , คนรับใช้ก็เหมือนกัน   แต่ถ้าเป็นคนมีศีลมีชื่อเสียงขจรขจายเป็นทางมาแห่งโภคทรัพย์ ( ซื่อกินไม่หมดคดกินไม่นาน   เช่น   นมตราหมี ) 

สรุปการรักษาศีล   คือ  สิ่งนั้นทำแล้วไม่เดือดร้อนเราเดือดร้อนเขาทั้งในปัจจุบันและอนาคต   การรักษาศีลทำได้ง่าย   การทำผิดศีลทำได้ยาก   คนที่ทำผิดศีลซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่ดีและทำได้ยากด้วย   อาจเรียกคนนั้นว่าคนโง่   ดังนั้นจึงควรที่พวกเราซึ่งไม่ใช่คนโง่ที่ควรจะต้องมารักษาศีล   เพราะเป็นการทำเพื่อตัวเองและคนที่เรารักและรักเรา   คนที่มักชวนเราไปทำผิดศีลนั้นเวลาที่เราทุกข์เขาก็ไม่มาทุกข์กับเราด้วย   เพราะฉะนั้นให้คิดดีทุกครั้งถ้าเราจะทำอะไรแล้วสิ่งนั้นอาจผิดศีล