แนวคิดและผลการทำงานที่ไม่ค่อยตรงกับประเด็นการทำงานเพื่อแก้ไขปัญหาทรัพยากรน้ำในหลายเรื่องด้วยกัน

 วันนี้ผมเข้าร่วมประชุมกับกรมทรัพยากรน้ำฯในโครงการความร่วมมือไทยลาวในการพัฒนาลุ่มน้ำโขงที่มีคณะที่ปรึกษาทั้งคนไทย และต่างชาติ ก็มีการรายงานแนวคิดและผลการทำงานที่ไม่ค่อยตรงกับประเด็นการทำงานเพื่อแก้ไขปัญหาทรัพยากรน้ำในหลายเรื่องด้วยกัน สาเหตุที่สำคัญที่ได้มีการวิพากษ์กันมาก ก็คือสมมติฐานในการทำงานที่เริ่มต้นก็ไม่ถูกในความคิดเสียแล้ว  ทั้ง ๕ ประการคือ <ol style="margin-top: 0cm">

  • แม่น้ำโขงมีน้ำเหลือเฟือ ไม่มีใครใช้ต้องหาวิธีใช้น้ำจากแม่น้ำโขงให้ได้ทำให้เกิดปัญหาทางด้านผลกระทบต่างๆที่ต้องป้องกันและแก้ไขค่อนข้างมาก
  • ภาคอีสานขาดแคลนน้ำ ต้องแก้ปัญหาด้วยการเติมน้ำทำให้มีแต่โครงการเติมน้ำ จัดหาน้ำ แทนที่จะเน้นประเด็นการจัดการน้ำที่มีอยู่ให้มีประสิทธิภาพและคุ้มค่า ทั้งในเชิงทรัพยากรและเศรษฐศาสตร์
  • คนอีสานเป็นเกษตรกรต้องพัฒนาการเกษตรทั้งๆที่คนอีสานมีการอพยพแรงงานกันมาก จนขาดแลนแรงงานภาคเกษตร
  • คนอีสานต้องการน้ำเพิ่มจากที่มีอยู่ทั้งๆที่มีปัญหาน้ำท่วมอยู่ทุกปี และการเพิ่มน้ำทำให้เกิดการขยายตัวของปัญหาดินเค็ม
  • ผลกระทบของการพัฒนาสามารถแก้ไขได้ด้วยเทคโนโลยี ทำให้เน้นการใช้เทคโนโลยีที่เกิดผลกระทบในทางลบทั้งทางทรัพยากร สังคม และสิ่งแวดล้อมและยังไม่มีเทคโนโลยีใดที่ไม่มีผลกระทบดังกล่าวทั้งต่อทรัพยากร สังคม และสิ่งแวดล้อม

    • </ol> ในที่ประชุมได้มีผู้เสนอให้ปรับกรอบความคิดใหม่เพื่อการพัฒนาที่ถูกต้องและเป็นประโยชน์อย่างแท้จริงกับประชากรในภาคอีสาน นอกจากนี้กลุ่ม NGO กับ ภาคประชาชนยังมีประเด็นที่ฝากไว้กับระบบราชการก็คือ   <p style="margin: 0cm 0cm 0pt" class="MsoNormal">การมีส่วนร่วมนั้นชาวบ้านขอให้เริ่มจากร่วมคิด ร่วมวางแผนได้ไหม </p> และไม่อยากเพียงมีส่วนร่วมรับชะตากรรมของผลของความผิดพลาดของการวางแผนพัฒนา ประเด็นสำคัญที่หารือกันในที่ประชุมยังโยงถึงการพัฒนาชุดความรู้ โดยการประสาน และพัฒนาภูมิปัญญาท้องถิ่นให้สอดคล้องกับทรัพยากร สังคม และวิถีชีวิตของชุมชน <p> </p>