การจัดการความรู้เพื่อป้องกันโรคไข้หวัดนกในชุมชน

วิจารณ์  พานิช

7 มิ.ย.48

 

          เราตกลงกันว่า มสช. (มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ) จะจัด KM Workshop  หรือตลาดนัดความรู้เพื่อป้องกันโรคไข้หวัดนกในชุมชน   ในวันที่ 18 19 ก.ค.48   โดยมี ศช. (ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ) เป็นเจ้าของงบประมาณ   และ สคส. จัดวิทยากร

 

          หัวปลา หรือเป้าหมายของ workshop คือ ความสามารถของคนในชุมชน   ในการเลี้ยงสัตว์ปีก   โดยไม่ติดโรคไข้หวัดนก

 

            วันนี้ (6 มิ.ย.48) ผมพบคุณหมอสมศักดิ์  ชุณหรัศมิ์   เลขาธิการ มสช.   ผมจึงย้ำว่า workshop นี้จะไม่มีประโยชน์   ถ้าไม่มีหน่วยงาน เจ้าภาพ จัดกลไกต่อเนื่องเพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้ความรู้จากประสบการณ์ของชาวบ้าน,   เกษตรตำบล,   อสม.,   และผู้มีส่วนเกี่ยวข้องอื่น ๆ ในชุมชน   ในการเลี้ยงสัตว์ปีกโดยไม่เป็นโรคหวัดนก   ไม่ติดเชื้อ

 

          คือเรื่องการจัดการความรู้เป็นเรื่องที่ต้องทำต่อเนื่อง   ต้องมีกลไกและการจัดการให้เกิดความต่อเนื่อง

 

          หมอสมศักดิ์บอกว่า   เรื่องนี้ทาง ศช. คงจะไม่รับ   เพราะ ศช. สนใจ การจัดการความรู้ เฉพาะด้านการเอาความรู้เชิงวิทยาศาสตร์ไปสู่การกำหนดนโยบาย   ไม่มีหน้าที่ส่งเสริม การจัดการความรู้ ในลักษณะของการแลกเปลี่ยนความรู้ระดับชาวบ้าน

 

          หมอสมศักดิ์ถามผมว่า ถ้ามีคนเอาเงิน 1 ล้านบาทมาให้ สคส. ดูแลการจัดการความรู้เพื่อป้องกันโรคไข้หวัดนกในชุมชน   อาจารย์จะรับไหม

 

          ผมตอบว่า ไม่รับ   เพราะผมไม่มีความสัมพันธ์กับคณะกรรมการป้องกันโรคไข้หวัดนกแห่งชาติ   การดำเนินการจัดการความรู้ระดับชุมชนโดยไม่เชื่อมโยงเป็นส่วนหนึ่งของกลไกภาพรวมระดับชาติ   เป็นเรื่องที่จะไม่ได้ผล

 

 

          หมอสมศักดิ์บอกว่า   คณะกรรมการหรือหน่วยงานที่ดูแลการป้องกันหวัดนกระดับชาตินั้น  ไม่มี

 

          ถ้าเป็นเช่นนี้จริง   ก็แสดงว่ามาตรการป้องกันโรคไข้หวัดนกของไทยยังหละหลวมมาก

 

          และคำว่า ความรู้เพื่อการป้องกันโรคไข้หวัดนก ก็มีการตีความในหมู่นักการเมือง   ผู้กำหนดนโยบาย   ข้าราชการ   และนักวิชาการ   ว่าหมายถึงความรู้เฉพาะที่เป็นด้านวิทยาศาสตร์   หรือเทคโนโลยีสมัยใหม่   ไม่มีคนนึกถึงความรู้จากการปฏิบัติของชาวบ้าน   ผมสรุปอย่างนี้ไม่ทราบว่าถูกหรือผิด

 

          แต่ที่ถูกแน่ ๆ คือ   ประเทศไทยไม่มีกลไกค้นหาและดูดซับความรู้ของชาวบ้านหรือความรู้ในระดับชุมชน   สำหรับป้องกันโรคไข้หวัดนกไม่ให้ติดสัตว์ปีกที่ชาวบ้านเลี้ยงไว้

 

          นอกจากไม่มีกลไกแล้ว   ผู้รับผิดชอบเรื่องการป้องกันโรคไข้หวัดนกระดับประเทศยังไม่มีความเชื่อ   ว่าชาวบ้านมีความรู้เรื่องนี้แล้ว

 

          ถ้าไม่มีเจ้าภาพดำเนินการต่อ   KM Workshop เพื่อป้องกันโรคไข้หวัดนกในชุมชนที่นัดกันไว้ว่าจะจัดในวันที่ 18 19 ก.ค.48   ก็ควรจะงด   เพราะในเรื่อง KM การยิงปืนนัดเดียวไร้ประโยชน์

 

                                                                                                วิจารณ์  พานิช

                                                                                                   6  มิ.ย.48