มีคำที่ใช้อธิบายความสำคัญของประวัติศาสตร์ต่อการพัฒนาว่า “ไม่มีอดีต ย่อมไม่มีอนาคต” ที่สะท้อนถึงความสำคัญของการสร้างฐานทรัพยากร และความรู้ในการที่จะพัฒนาต่อเนื่องไปข้างหน้า
เมื่อวันก่อน เมื่อเพื่อนชาวต่างชาติมาติดตามงานที่ผมทำกับชุมชนนั้น เขามีคำถามมากมายเกี่ยวกับการพัฒนาประเทศและพัฒนาระบบสังคมของไทย
ผมต้องใช้เวลายาวนานในการอธิบายที่มาและที่ไปในแต่ละเรื่อง จนกว่าเพื่อนจะเข้าใจว่างานที่ผมทำนั้น สอดคล้องกับความเป็นจริงของสังคมไทยอย่างไรบ้าง และทำไมระบบการทำงานของผมจึงแตกต่างจากการทำงานของคนอื่นๆ ทั้งในระดับประเทศและระดับเครือข่ายในโครงการที่ทำอยู่หลายทวีปทั่วโลก
ในอดีต ผมไม่ค่อยชอบเรียนวิชาประวัติศาสตร์ เพราะไม่ชอบท่องปี พ.ศ. ที่เป็นเรื่องหลักในการเรียนวิชานี้ แต่ผมกลับชอบการเรียนประวัติศาสตร์ที่ทำความเข้าใจสถานการณ์ การเปลี่ยนแปลง และเหตุการณ์สำคัญก่อนการมาเน้นความจำด้านปี พ.ศ. ซึ่งเป็นความผิดพลาดของวิธีการสอนในโรงเรียน
การเรียนและทำความเข้าใจประวัติศาสตร์ ทำให้ผมเข้าใจถึงความเป็นมา ความสำคัญในแต่ละเหตุการณ์ที่นำมาเป็นบทเรียน พัฒนาเป็นตัวอย่างในกระบวนการเรียนรู้ ที่นำไปสู่การสร้างหลักการและทฤษฎีแบบต่างๆในการเรียนของตนเองและสอนให้ผู้เรียนได้เรียนรู้
ตั้งแต่นั้นเรื่อยมาผมได้ถือการทบทวนอดีตเป็นวิธีการสำคัญในการสรุปบทเรียน และการเรียนรู้ที่นำไปสู่การพัฒนาด้านต่างๆ
จนมาถึงทุกวันนี้ ที่ผมสามารถกำหนดชุดความรู้ในการสอนวิชาต่างๆได้นั้น ส่วนใหญ่ก็มาจากประสบการณ์ ในการทำงานด้านต่างๆ อย่างครอบคลุม และไม่รังเกียจที่จะเรียนรู้ด้านต่างๆ แม้จะมีอัตราเสี่ยงอยู่บ้างก็ตาม
ผมจึงขอสนับสนุนให้ผู้เรียน นักศึกษา และนักพัฒนาการความรู้ทุกท่าน ทำความเข้าใจความเป็นมา หรือ ประวัติศาสตร์ ของเรื่องที่กำลังเรียน กำลังศึกษา ก่อนการทำงานในขั้นต่อไป แล้วท่านจะมีโอกาสพลาดน้อยมากเลยครับ
ด้วยความเคารพ
อุทัย
อาจารย์ที่บ้าทฤษฎี โดยไม่มองความดีให้ชัด จะอยู่ในโลกความดี หรือโลกของทฤษฎี ยังจะขายทฤษฎีที่ตัวเองไม่ได้คิดและทำกับมือสักกะหน่อย
ตรงนี้แหละคือความตื้นเขินทางวิชาการ ของนักวิชาการไทย พูดให้ตายก็ฟังไม่เข้าใจ สังสัยว่าอาจารย์เมืองไทยจะต้องตายคาทฤษฎีของตะวันตก
มัน ต้องมีทฤษฎีไทย ไปแลกหมัดกับทฤษฎีของต่างประเทศ พวกที่ไปเจอกลิ่นเนยเข้าหน่อยเก็บเอามาฝังหัวสุดฤทธิ์สุดเดช มันจึงเกิดอาเภทในระบบการพัฒนาสังคมและระบบการศึกษา เป็นทาสทางวิขาการ ให้ต่างชาติจูงจมูก จะว่าควายก็หยาบ
ฝรั่งไม่มีควาย เขาเลี่ยงไปใช้ ลา ลาโง่ ลาหงี่ ลา ฯลฯ
การเรียนไช่ว่าจะเรียนได้ในห้องเรียนเสมอไปมีสิ่งต่างๆที่ให้เรียนรู้นอกห้องเรียน บ้างครั้งการที่เรานั่งเรียนในห้องเรียนอย่างเดียวก็ไม่ทำให้เราเข้าใจมากกว่าเดิมถ้าเราไม่รู้จักคิดไม่รู้จักสงสัยในสิ่งทีอาจารย์สอนในห้องเรียนแบบว่าคิดตามไม่ทัน
อาจารย์สอนแบบนี้ก็ถือว่าดีมากเลยค่ะทำให้นักศึกษาบางคนที่เขาเข้าเรียนไม่ได้ได้รู้ในสิ่งที่อาจารย์จะสอนซึ่งเขาอาจไม่สบายหรือไม่ก็มีธุระ เข้าเรียนไม่ได้และสามารถสอบถามอาจารย์ผ่านบล็อกนี้ได้
และบ้างคนเขาอาจไม่กล้าแสดงความคิดเห็นในห้องเรียนเพราะถ้าตอบผิดแล้วเพื่อนหัวเราะทำให้อายแต่เขาอาจกล้าที่จะแสดงความคิดเห็นในนี้ก็ได้
ขอบคุณค่ะ
ขอบคุณค่ะที่มีสิ่งดีๆให้ได้เรียนรู้นอกห้องเรียนไม่ไช่เเต่เรื่องของอาจารย์มีอีกมากมายหลายเรื่องที่น่าอ่าน
ขอบคุณครับที่มาแลกเปลี่ยน