Emergent: เกริ่น (2)

ใน Wikipedia มีกล่าวถึงระบบผุดบังเกิด (emergent) ไว้ไม่น้อย แหล่งตั้งต้นที่แนะนำคือ

http://en.wikipedia.org/wiki/Emergence

ตัวอย่างของระบบผุดบังเกิดได้แก่

-ปรากฎการณ์ทางฟิสิกส์ เช่น สี อุณหภูมิ

-ปรากฎการณ์ทางชีววิทยา เช่น เซลล์, metabolic pathway, ชีวิต

-ปรากฎการณ์ทางสังคมศาสตร์-มนุษยศาสตร์ เช่น เงิน, ภาษา, สังคม, การเมือง, technical analysis (หุ้น)

-ปรากฎการณ์ทางจิตวิทยา-ศาสนา เช่น อัตตา, สติสัมปชัญญะ

-ปรากฎการณ์ทางคณิตศาสตร์ เช่น recursive convergence

-ปรากฎการณ์ทางเคมี เช่น autocatalytic process, self-assembled system

-ปรากฎการณ์ทาง IT เช่น WWW, spam

สิ่งที่อาจทำให้เข้าใจผิดก็คือ คนมักมองว่า emergent เกิดโดยไม่ต้องมีเหคุปัจจัย (ดังกรณีตัวอย่างปัญหาโลกแตกเช่น ไก่กับไข่) แต่จริง ๆ แล้วไม่ใช่ เหตุปัจจัยนั้นมีอยู่ แต่ผลที่แสดงออก ไม่ได้ตรงไปตรงมา (nonlinear)

ถ้า emergent เกิดขึ้นโดยไม่มีเหตุปัจจัย ก็คงไม่น่าพูดถึงแล้ว เพราะเท่ากับเราไม่สามารถไปปรับเปลี่ยน แทรกแซง แก้ไข หรือยกเลิกกระบวนการเกิด emergent ได้

เรื่องนี้น่าเรียนรู้เพราะความเข้าใจตรงนี้ จะทำให้เราสามารถชื่นชมความน่าพิศวงของมัน และใช้ประโยชน์จากความเข้าใจตรงนี้ได้

[...ย้อนกลับ...]

สวัสดีครับ คุณ
<div style="padding: 0px 4px 4px 0px"></div><p> tou คนดอย </p><ul><li>ถามง่าย แต่ตอบยากครับ</li></ul><p>แต่มีกรณีตัวอย่าง ที่อาจไม่ใช่การตอบ แต่เป็นการเล่าสู่กันฟัง</p><ul>

จิตวิทยาสาขา phychology of conciousness ตั้งคำถามว่า conciousness เกิดขึ้นมาได้อย่างไร

ประเด็นเดียวกัน ในศาสนาพุทธ ก็มีกล่าวถึงแนวคิดคล้ายกัน แต่ชื่อต่างออกไป ซึ่งสามารถไปหาอ่านได้จากงานของท่านพุทธทาสฯ ซึ่งกล่าวไว้อย่างละเอียด

ทั้งสองส่วนเสริมกันเอง ซึ่งทำให้ผู้ที่มีพื้นด้านหนึ่่ง ข้ามไปศึกษาอีกด้านหนึ่งได้ง่ายขึ้น

ไม่ทราบจะตรงคำถามหรือเปล่านะครับ

</ul><p> </p>

ความเห็น

บทความในวันเดียวกัน