บทที่ 1 เข้าใจธรรมชาติของผู้เรียน : ไม่อยากเรียน หรือ ไม่เข้าใจความหมายของบทเรียน

"การไม่อยากเรียน" ไม่ใช่เพราะเด็กไม่มีวินัย หรือไม่มีใจเสมอไป แต่เพราะเด็กไม่เห็นความหมายของบทเรียนในชีวิตจริงของตนเอง

 

1. ความหมาย คือรากฐานของแรงจูงใจ

ความหมายมาก่อนความสนุก ความสนุกทำให้เด็กอยากรู้อยากลอง แต่ความหมายทำให้เด็กก้าวข้ามความยากไปได้ 

ความหมายที่ชัด และความหมายที่เด็กเชื่อว่าใช่ จะทำให้เกิดแรงจูงใจภายใน และอยากเรียนเองโดยไม่ต้องอาศัยแรงผลักดัน

1.1 Meaningful Learning คือ การเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับสิ่งที่มีคุณค่าต่อชีวิต

1.2 Viktor Frankl's Logotherapy คือ การเห็นคุณค่าของสิ่งที่ทำ จะทำให้มีแรงต่อสู้แม้ในยามยากลำบาก

1.3 Relevance คือ ความเชื่อมโยงกับชีวิตจริงของผู้เรียน ถือเป็นตัวเร่งแรงจูงใจภายใน

ความหมายที่ไม่ต้องยิ่งใหญ่ แค่ให้เด็ก รู้สึกว่าเกี่ยวข้อง ก็เปลี่ยนห้องเรียนได้

 

2. "เรียนไปทำไม" คำถามที่ยังคงมี

การทราบว่าเรื่องที่กำลังศึกษาอยู่มีความสำคัญต่อชีวิตอย่างไร 

การเรียนที่ขาดความหมาย เหมือนการเดินทางที่ไม่มีเป้าหมาย

เด็กจะสามารถเห็นคุณค่าของบทเรียนได้ หากได้รับการสื่อสารถึงคุณค่าของบทเรียนให้ชัด

 

3. เชื่อมบทเรียนกับเป้าหมายของผู้เรียน

การสอนที่มีความหมาย ไม่ได้เริ่มจาก "เนื้อหา" แต่เริ่มจาก "ตัวตนของผู้เรียน"

ประโยชน์ที่เกิดจากการเชื่อมโยง มีดังนี้

3.1 เด็กจะมีแรงใจในการเรียนรู้ทันที เพราะรู้ว่าบทเรียนนี้เกี่ยวข้องกับสิ่งที่เค้าอยากทำในอนาคต

3.2 ความยากจะค่อยๆหายไป เพราะเด็กเห็นว่าจำเป็นต่อความฝันของเค้า

3.3 การเรียนจะกลายเป็นเรื่องของเค้าทันที ไม่ใช่เพียงเรื่องของครูที่ต้องเตรียมตัว

 

4. เชื่อม "วิชากับชีวิต"

ให้เด็กฟังแล้วรู้สึกว่า เรื่องนี้มันคือเรื่องของฉันชัดๆเลย ความรู้จะไม่ฝังลึก ถ้าไม่มีชีวิต ดังนี้

4.1 เชื่อมกับสิ่งที่เด็กสนใจอยู่แล้ว

4.2 เชื่อมกับปัญหาจริงที่เด็กเจอ

4.3 เชื่อมกับสถานการณ์ในสังคม

4.4 เชื่อมกับเป้าหมายและความฝัน

 

5. ความหมายไม่จำเป็นต้องมีประโยชน์ แต่คือ การรู้สึกว่าใช่

5.1 ความหมายเชิงเป้าหมาย : สิ่งที่ทำให้เด็กไปถึงความฝัน

5.2 ความหมายเชิงตัวตน : สิ่งที่ช่วยให้เด็กรู้ว่าเราเป็นใคร

5.3 ความหมายเชิงอารมณ์ : สิ่งที่ทำให้เด็กเข้าใจความรู้สึกตนเอง

5.4 ความหมายเชิงความสัมพันธ์ : สิ่งที่เชื่อมโยงเขากับผู้อื่น

5.5 ความหมายเชิงความรู้ : สิ่งทีทำให้เด็กเข้าใจโลกได้ลึกขึ้น

 

ควรเริ่มจากครูผู้สอนก่อน เด็กจะซึมซับ ..พลัง.. และ ...ความเชื่อ... จากผู้สอน

ความเหนื่อยล้าบางครั้งอาจไม่ใช่แค่ภาระงาน แต่อาจเพราะเราลืมไปแล้ว "ว่าเราสอนไปเพื่ออะไร"