ครูปาด (ศีลวัต ศุษิลวรณ์) แห่งโรงเรียนเพลินพัฒนาส่งแนวคิดการวิจัยระยะยาว ๕ ปี แบบ Participatory Action Research and Development  เรื่อง “การเรียนรู้ภาษาอังกฤษเพื่อเป็นภาษาที่สองสําหรับนักเรียนไทยโดยเฉพาะ”   

ผมจึงตั้งคำถามต่อสหายเอไอทั้งห้าว่า  “หลักการเรียนรู้ Threshold Concept ของภาษาอังกฤษ คืออะไร  สำคัญต่อสําหรับคนไทยที่ต้องการเรียนภาษาอังกฤษให้แตกฉานอย่างไร”  และขอนำคำตอบของ Gemini มาลงไว้   

 

Gemini :

“Threshold Concept (แนวคิดเกณฑ์ตัดสิน) เป็นแนวคิดที่พัฒนาโดย Jan Meyer และ Ray Land โดยอธิบายว่าเป็น "ประตูสู่ความเข้าใจใหม่" หรือ "จุดเปลี่ยนในการเรียนรู้" ซึ่งเมื่อผู้เรียนเข้าใจแนวคิดนี้แล้ว จะทำให้มุมมอง ความเข้าใจ และวิธีการคิดเกี่ยวกับเรื่องนั้นๆ เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง และไม่สามารถกลับไปคิดแบบเดิมได้อีกต่อไป เหมือนการข้ามธรณีประตูไปสู่ห้องใหม่ที่เปิดโลกทัศน์

ลักษณะสำคัญของ Threshold Concept

  • Transformative (เปลี่ยนแปลง): เมื่อเข้าใจแล้วจะเปลี่ยนมุมมองและวิธีคิดเกี่ยวกับสิ่งนั้นๆ โดยสิ้นเชิง
  • Irreversible (ย้อนกลับไม่ได้): ยากที่จะ "ไม่เข้าใจ" หรือ "ลืม" เมื่อเข้าใจแล้วจะฝังแน่น
  • Integrative (เชื่อมโยง): ช่วยเชื่อมโยงแนวคิดต่างๆ ที่เคยดูเหมือนแยกจากกันให้มารวมกันเป็นภาพที่สมบูรณ์ขึ้น
  • Troublesome (ยุ่งยาก/ลำบาก): มักเป็นแนวคิดที่ยากต่อการทำความเข้าใจในตอนแรก ผู้เรียนอาจรู้สึกสับสน ท้อแท้ หรือ "ติดอยู่" ในช่วงการพยายามทำความเข้าใจ
  • Bounded (มีขอบเขต): เมื่อเชี่ยวชาญแนวคิดนี้แล้ว จะเปิดประตูสู่ความเข้าใจในแนวคิดอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องในสาขาวิชานั้นๆ

Threshold Concept ของภาษาอังกฤษคืออะไร?

สำหรับภาษาอังกฤษ Threshold Concept ไม่ได้มีเพียงแค่หนึ่งเดียว แต่เป็นชุดของแนวคิดสำคัญที่เมื่อคนไทยเข้าใจและ "ก้าวข้ามผ่าน" มันไปได้ จะทำให้การเรียนรู้ภาษาอังกฤษก้าวกระโดดจากผู้เรียนที่แค่ "พอรู้" ไปสู่ผู้ที่ "เข้าใจอย่างลึกซึ้งและใช้ได้อย่างเป็นธรรมชาติ" ตัวอย่างแนวคิดเกณฑ์ตัดสินในภาษาอังกฤษอาจรวมถึง:

  1. "ภาษาไม่ได้เป็นแค่ชุดของไวยากรณ์และคำศัพท์ แต่เป็นเครื่องมือในการสื่อสารและสร้างความสัมพันธ์" (Language as Communication and Social Interaction):
    • ผู้เรียนจะเปลี่ยนจากการท่องจำกฎไวยากรณ์และคำศัพท์ไปสู่การมุ่งเน้นการใช้ภาษาเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์ในการสื่อสารจริง เช่น การแสดงความคิดเห็น การโน้มน้าวใจ การสร้างความเข้าใจร่วมกันในบริบทที่หลากหลาย
    • การก้าวข้ามผ่าน: จากการตอบถูกตามหลักไวยากรณ์ไปสู่การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสมกับสถานการณ์ แม้จะไม่สมบูรณ์แบบทางไวยากรณ์ 100% ก็ตาม
  2. "ความสำคัญของบริบทและวัฒนธรรมในการทำความเข้าใจความหมาย" (Context and Culture in Meaning-Making):
    • ผู้เรียนจะตระหนักว่าความหมายของคำ วลี หรือประโยคไม่ได้ขึ้นอยู่กับตัวคำศัพท์เองเท่านั้น แต่ขึ้นอยู่กับบริบทที่ใช้ ใครเป็นผู้พูด พูดกับใคร พูดที่ไหน และวัฒนธรรมของเจ้าของภาษา
    • การก้าวข้ามผ่าน: จากการแปลตรงตัวไปสู่การเข้าใจความหมายแฝง นัยยะ และความเหมาะสมทางวัฒนธรรมในการใช้ภาษา
  3. "การใช้ภาษาอย่างเป็นธรรมชาติไม่ได้มาจากการคิดเป็นภาษาไทยแล้วแปล แต่มาจากการคิดและใช้ภาษาอังกฤษโดยตรง" (Thinking in English):
    • ผู้เรียนจะเริ่มฝึกฝนที่จะไม่แปลกลับไปกลับมาระหว่างภาษาไทยกับภาษาอังกฤษในหัว แต่พยายามคิดและประมวลผลข้อมูลเป็นภาษาอังกฤษโดยตรง
    • การก้าวข้ามผ่าน: จากการแปลในหัวไปสู่การตอบสนองได้ทันทีและลื่นไหลมากขึ้น
  4. "การเรียนรู้ภาษาคือกระบวนการที่ต่อเนื่องและไม่สมบูรณ์แบบ" (Language Learning as a Continuous, Imperfect Process):
    • ผู้เรียนจะเข้าใจว่าการทำผิดพลาดเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ และไม่จำเป็นต้องรอให้สมบูรณ์แบบก่อนถึงจะกล้าใช้ภาษา การสื่อสารคือสิ่งสำคัญกว่าความถูกต้อง 100% ในทุกประโยค
    • การก้าวข้ามผ่าน: จากความกลัวที่จะผิดพลาดไปสู่ความกล้าที่จะลองผิดลองถูกและเรียนรู้จากข้อผิดพลาดเหล่านั้น
  5. "โครงสร้างภาษาอังกฤษมีตรรกะและความยืดหยุ่น" (Logic and Flexibility of English Structure):
    • ผู้เรียนจะเริ่มมองเห็นรูปแบบและตรรกะที่ซ่อนอยู่ในไวยากรณ์และโครงสร้างประโยคภาษาอังกฤษ แทนที่จะมองว่าเป็นกฎเกณฑ์ที่ตายตัวและจำยาก
    • การก้าวข้ามผ่าน: จากการท่องจำกฎไปสู่การเข้าใจหลักการที่ซ่อนอยู่ ทำให้สามารถสร้างประโยคใหม่ๆ หรือเข้าใจประโยคที่ซับซ้อนได้ง่ายขึ้น

ความสำคัญต่อคนไทยที่ต้องการเรียนภาษาอังกฤษให้แตกฉาน

การทำความเข้าใจ Threshold Concept มีความสำคัญอย่างมากสำหรับคนไทยที่ต้องการเรียนภาษาอังกฤษให้แตกฉาน เพราะ:

  1. ช่วยให้การเรียนรู้มีทิศทางที่ชัดเจนขึ้น: เมื่อรู้ว่ามี "ประตู" สำคัญที่ต้องข้ามไป การเรียนรู้ก็จะมุ่งเป้าไปที่การทำความเข้าใจแนวคิดเหล่านั้นอย่างลึกซึ้ง แทนที่จะเรียนไปเรื่อยๆ อย่างไม่มีจุดหมาย
  2. ลดความรู้สึก "ติดขัด" หรือ "ไม่เข้าใจ": คนไทยจำนวนมากอาจรู้สึกว่าเรียนภาษาอังกฤษมานานแต่ก็ยังไม่ก้าวหน้า เพราะติดอยู่กับแนวคิดบางอย่างที่ยังไม่ทะลุ เมื่อเข้าใจว่านี่คือ "Troublesome knowledge" ก็จะมีความอดทนและพยายามมากขึ้น
  3. เปลี่ยนวิธีคิดและมุมมองต่อภาษา: การเรียนรู้ Threshold Concept ทำให้ผู้เรียนมองเห็นภาษาอังกฤษในมิติที่กว้างขึ้น ลึกซึ้งขึ้น และเป็นธรรมชาติมากขึ้น ไม่ใช่แค่ชุดของตัวอักษรและกฎ
  4. กระตุ้นการเรียนรู้แบบ Active Learning: เมื่อผู้เรียนพยายามทำความเข้าใจแนวคิดเกณฑ์ตัดสิน พวกเขาจะต้องคิดวิเคราะห์ เชื่อมโยงข้อมูล และทดลองใช้จริง ซึ่งเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพมากกว่าการท่องจำ
  5. สร้างความมั่นใจในการใช้ภาษา: เมื่อก้าวข้าม Threshold Concept ได้ ผู้เรียนจะรู้สึกมั่นใจในการใช้ภาษามากขึ้น เพราะมีความเข้าใจที่ลึกซึ้งและเป็นธรรมชาติมากขึ้น
  6. เพิ่มประสิทธิภาพในการเรียนรู้ด้วยตนเอง: เมื่อเข้าใจแนวคิดเหล่านี้ ผู้เรียนจะสามารถเรียนรู้จากประสบการณ์จริงและปรับปรุงตนเองได้ดีขึ้น เนื่องจากมีกรอบความคิดที่แข็งแรง

การที่คนไทยสามารถ "แตกฉาน" ภาษาอังกฤษได้นั้น ไม่ใช่แค่การสะสมคำศัพท์หรือไวยากรณ์ให้มากพอ แต่คือการก้าวข้ามผ่านแนวคิดเกณฑ์ตัดสินเหล่านี้ เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางความคิดและมุมมองต่อภาษา จนสามารถใช้ภาษาอังกฤษได้อย่างเป็นธรรมชาติ เข้าใจบริบท และสื่อสารได้อย่างมีประสิทธิภาพในสถานการณ์จริง

คุณเคยรู้สึกว่า "เข้าใจแจ่มแจ้ง" ในเรื่องภาษาอังกฤษเรื่องไหนเป็นพิเศษบ้างไหมครับ? การระบุช่วงเวลาเหล่านั้นอาจช่วยให้เราเข้าใจ Threshold Concept ของตัวเองได้ดียิ่งขึ้นครับ”

ผมตีความว่า การก้าวข้าม threshold ในเรื่องภาษานั้น  ต้องเรียนทั้งภาษาและวัฒนธรรมของคนที่เป็นเจ้าของภาษาไปพร้อมๆ กัน   และต้องเรียนรู้ผ่านการปฏิบัติ    มีคนบอกว่า เมื่อไปอยู่ที่อังกฤษหรืออเมริกา ที่ใช้ภาษาอังกฤษเป็นประจำ   การพูดภาษาอังกฤษคล่องดูได้จากคิดเป็นภาษาอังกฤษเลย ไม่ใช่คิดเป็นไทยแล้วแปลเป็นภาษาอังกฤษ   วัดโดยฝันเป็นภาษาอังกฤษเวลาคุยกับฝรั่ง   

วิจารณ์ พานิช

๒๘ ก.ค. ๖๘