จากการวิจัยพบว่า นักเรียนที่เห็นคุณค่าตนเองสูง จะมีปัญหาทางพฤติกรรมน้อยและ จะเติบโตเป็นผู้ใหญ่ที่มีความรับผิดชอบสูง
ครูเป็นบุคคลสำคัญยิ่ง ในการที่จะสร้างเสริมให้นักเรียนเห็นคุณค่าของตนเอง ในการเสริมสร้างให้นักเรียนเห็นคุณค่าของตนเองนั้น นอกจากจะสร้างความเชื่อมั่นในตนเองให้นักเรียนแล้ว ยังทำให้การสอนของครูมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เพราะครูสามารถสร้างสัมพันธภาพ ที่อบอุ่นและใกล้ชิดกับนักเรียนได้ โดยอาศัยคุณลักษณะ 3 ประการของครู คือ
1. การยอมรับความเป็นตัวตนของนักเรียน
2. ความจริงใจ
3. ความร่วมรู้สึก
การยอมรับ หมายถึง การชอบผู้นั้นอย่างจริงใจ ให้การยกย่อง และยึดถือความเชื่อที่ว่า “คนเราสามารถเปลี่ยนแปลงได้” “คนแต่ละคนต่างกันเพราะเขามีที่มาที่แตกต่างกัน”
ความจริงใจ หมายถึง การเป็นตัวตนที่แท้จริงโดยไม่เสแสร้ง
ความร่วมรู้สึก หมายถึง การที่เราสามารถจะเข้าใจว่าเราจะรู้สึกอย่างไรถ้าเราเป็นอีกบุคคลหนึ่ง โดยการพยายามทำความเข้าใจอารมณ์ ความรู้สึก ที่แฝงอยู่ภายใต้คำพูดของคนๆนั้น เมื่อนักเรียน รู้ว่า ครูเข้าใจความรู้สึกของตน นักเรียนจะยอมรับการชี้นำของครู นักเรียนมีแนวโน้มอยากทำอะไรให้ดีขึ้นเมื่อนักเรียนชอบครูและนักเรียนรู้ว่า ครูก็ชอบนักเรียน <h2 style="margin: 0in 0in 0pt">
ครูควรสำรวจพฤติกรรมของตนในการเสริมสร้างการเห็นคุณค่าในตนเองของนักเรียน ดังนี้
</h2><h2 style="margin: 0in 0in 0pt">
* ท่านสบตากับนักเรียนหรือไม่
* ท่านยิ้มแย้มแจ่มใสเป็นประจำหรือไม่
* น้ำเสียงของท่านแข็งกระด้างหรือไม่
* ท่านใจลอย ว้าวุ่นใจหรือไม่
* ท่านคาดเดาความรู้สึกของนักเรียนขณะพูดคุยอยู่กับท่านได้หรือไม่
</h2><h2 style="margin: 0in 0in 0pt">
* ท่านถอดความจากคำพูดของนักเรียนเพื่อช่วยให้เกิดความรู้สึกร่วมได้หรือไม่* นักเรียนรู้ว่าท่านเป็นคนแบบใดหรือไม่
* ท่านสื่อให้รู้ว่าท่านให้ความสนใจ และยอมรับตัวตนของนักเรียนในฐานะ
บุคคลคนหนึ่งหรือไม่
*ท่านเปลี่ยนความคิดเชิงลบให้เป็นเชิงบวกได้หรือไม่
</h2><h2 style="margin: 0in 0in 0pt">
* ท่านใช้ถ้อยคำในเชิงบวกอย่างหลากหลายหรือไม่* ท่านสื่อให้นักเรียนรู้ว่า ท่านมั่นใจในความสามารถในการเรียนของนักเรียน
หรือไม่
* ท่านสื่อว่าท่านคาดหวังว่านักเรียนจะประพฤติตนอย่างเหมาะสมหรือไม่
* ท่านสื่อให้รู้ถึงความคาดหวัง โดยไม่ใช่ “การออกคำสั่ง” และ “การสั่งสอน”
</h2><h2 style="margin: 0in 0in 0pt">
ได้หรือไม่* ท่านกระตุ้นให้นักเรียนคิดอย่างอิสระได้หรือไม่
ถ้าครูหมั่นสำรวจตนเอง ปรับปรุงแก้ไขข้อบกพร่อง พัฒนาตนเองอย่างสม่ำเสมอ มีความใกล้ชิดกับนักเรียน รู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล ไม่ละเมิดสิทธิส่วนตัวของนักเรียน เปิดโอกาสให้นักเรียนได้เล่ารายละเอียดเกี่ยวกับบ้านของนักเรียน โดยครูทำให้นักเรียนไว้วางใจว่าครูสามารถรักษาความลับของเขาได้ ครูได้พบนักเรียนทุกวัน (มีกิจกรรมในการพบที่ไม่ซ้ำซาก)
ครูที่จะสามารถทำให้นักเรียนเห็นคุณค่าของตนเองได้นั้น สัมพันธภาพ ระหว่างครูและนักเรียนจะต้องเป็นไปอย่างดีเยี่ยม ครูจะต้องใช้ศักยภาพของตนอย่างรอบด้าน ประกอบกับความเสียสละ แรงกาย แรงใจ อย่างเต็มที่ จนกระทั่งนักเรียนเห็นว่าครูยอมรับในคุณค่าของพวกเขา ผลตอบแทนที่ครูจะได้รับก็คือ การได้เห็นพัฒนาการของนักเรียนทั้งด้านพฤติกรรม ความคิด ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ตลอดจนความรู้สึกดีๆที่นักเรียนมีต่อครู และนักเรียนพร้อมที่จะทำให้ความคาดหวังของครูเป็นผลสำเร็จ ************************* แนวคิดจากหนังสือ เสริมสร้างการรู้ค่าตน…ในห้องเรียน (Enhancing Self-Esteem in the Classroom) เขียนโดย เดนิส ลอว์เรนซ์ แปลโดยนักแปลเครือข่ายกรมวิชาการ
</h2>
ครูมีความรักความจริงใจต่อนักเรียนหรือไม่เพียงใด เป็นสิ่งที่นักเรียนสัมผัสได้ทางความรู้สึกส่วนลึก พฤติกรรมของครูที่ปฏิบัติต่อนักเรียนจึงไม่สามารถปกปิดเขาได้เลย ถ้าเขาได้สัมผัสความรัก ความเมตตา จะเป็นความอบอุ่นที่เขาจะตราตรึงและรักคุณครูเชื่อฟังคุณครูคนนั้นตลอดไป ในทางตรงกันข้ามถ้าเขาสัมผัสกับความเสแสร้งเขาก็จะจารึกทางด้านลบกับคุณครูท่านนั้นเช่นกัน
เห็นด้วยอย่างยิ่ง ว่ามีนักเรียนจำนวนไม่น้อยที่สับสน ไม่สามารถรับรู้และมองเห็นคุณค่าของตนเอง อันเนื่องมาจากสภาพแวดล้อมทางครอบครัว และประสบการณ์ส่วนตัว ซึ่งมีแนวโน้มที่จะทำลายตนเอง ทำลายสังคมและสิ่งแวดล้อมทางสังคมโดยไม่รู้ตัว และรู้เท่าไม่ถึงการ มีพ่อแม่ผู้ปกครองจำนวนมากไม่เข้าใจเรื่องของคุณค่าทางความรู้สึก ได้ทำร้ายและทำลายความรู้สึกเคารพคุณค่าตนเองของเด็กๆที่รัก โดยเข้าใจผิดว่าเป็นวิธีการที่ทำด้วยความหวังดี เช่นการเปรียบเทียบเด็กกับคนอื่นให้เขารู้สึกด้อย โดยหวังว่าเด็กจะมีแรงฮึดแข่งขัน โดยลืมไปว่าเด็กได้สูญเสียความศรัทธาในตนเองไป และยิ่งกว่านั้นผู้ปกครองทำลายความรุ้สึกที่ดีของเด็กเพื่อระบายอารมณ์ส่วนตัว ครูเป็นที่พึ่งทางหนึ่งของเด็ก แต่ครูจำนวนมากก็รู้เท่าไม่ถึงการ เช่นเดียวกับผู้ปกครอง เด็กไทยจำนวนมากจึงสับสน และมีพฤติกรรมเบียงเบนไปหลายๆทาง ทั้งการพึ่งสิ่งเสพติด ความรุนแรง และความฟุ้งเฟ้อทางสังคม
ประเด็นนี้ เป้นประเด็นปัญหาสำคัญที่สุดที่เราควรเอาใจใส่
ดีใจที่มีผู้พูดเรื่องนี้ ผู้เขียนโดยส่วนตัวเห็นว่า เรื่องการสร้างความศรัทธาในตนเอง และการเห็นคุณค่าในตนเองเป็นทางแก้ปัญหาเยาวชนที่ถูกทาง และจำเป็นต้องได้รับการดำเนินการให้เป้นจริงเป็นจังที่สุด