วรรณกรรมคำสอย คืออะไร ?
วรรณกรรมคำสอย คืออะไร ?
ดร.ถวิล อรัญเวศ
ก่อนอื่นต้องขออนุญาต
และโปรดใช้วิจารณญาณในการอ่าน
เพราะไม่ได้ประสงค์จะพูดเรื่อง
ลามากอนาจารแต่อย่างใด
แต่เป็นเพียงเขียนงานวรรณกรรมคำสอย
เท่านั้น.....
“ อันว่าคำสอยนี้ มีมาหลายอย่าง
อย่าได้คิด หยาบช้า ในหั่นบ่ดี
เป็นคำเว้า โบฮาน เพิ่นกล่าว
เสริมกล่าวต้าน ผญาให้ ม่วนยิน...”
เด้อพี้น้องเดอ...
คำว่า “สอย” เป็นคำพูดที่ตลกโปกฮา
คำสอยถือกันว่า เป็นมรดกทางวัฒนธรรมด้าน
ภาษาของภาคอีสาน ซึ่งมีมานมนาน
คำสอย เป็นวรรณกรรมมุขปาฐะ
(คือภาษาปากพูดตลก) แฝงไปด้วยคำอารมณ์ขัน
ก่อให้เกิดความสนุกสนานของชาวอีสาน
มีมากับหมอลำ โดยเฉพาะหมอลำซิ่ง
ภาคกลางจะเป็นเพลงฉ่อยก็ว่า........
แม้คำสอยจะเน้นหนักคำทางเพศก็ตาม
แต่คนอีสานก็จะไม่ถือสากัน คิดเสียว่า
เป็นการให้ความสนุกสนาน หรือ
ให้ความสุขทางใจ (ปล่อยผี)
ผู้หญิงเขาก็ไม่ว่า ไม่ถือสา ไม่รังเกียจกับคำสอยนี้
หรือคำสอยแม้จะเป็นคำหยาบคาย
หรือลามก
จกกะเปรตก็ตาม...........
แต่ก็เห็นเป็นเพียงเรื่องคำขันและสนุกสนาน
มากกว่าข้อเท็จจริง ดังคำที่ว่า
“ทุกข์อยู่ที่ถือ
สุขอยู่ที่ การรู้จักปล่อยวาง”
คำสอย ไม่ปรากฏว่ามีหลักฐาน
เกิดขึ้นที่ไหน เมื่อไร อย่างไร แต่ก็เล่ากันมา
ต่อปากเป็นทอด ๆ นมนาน หรืออาจจะมี
การเสริมสร้อยเวลาฟังหมอลำ
โดยเฉพาะลำซิ่ง แต่บางคนก็กล่าวว่า
เกิดขึ้น “บนตำนานแม่น้ำฮวงโห และ
แม่น้ำแยงซีเกียง”ก็มี
คือเกิดกับชนเผ่าอ้ายลาว เวลามี
อารมณ์ขันจะพูดตลกเวลาฟังหมอลำ
คนที่จะพูดคำสอยให้คนอื่นมี
อารมณ์ขันเฮฮาได้นั้น ไม่ใช่ว่าใคร
ก็สอยได้ แต่คนผู้จะพูดสอยได้เก่งหรือ
สอยให้คนฮา สอยให้คนสนุกสนานได้นั้น
ต้องมีไหวพริบ ปฏิภาณ หรือมีมุขตลก
พอสมควร คือสอยหน้าตายด้าน
ไม่ใช่สอยเอง แล้วก็ขำเอง จะดูดีนะครับ
คำสอยส่วนใหญ่ มักจะใช้
คำพื้นบ้านอีสาน แต่ก็มีคำภาษาไทย
กลางก็มี
ประเภทของคำสอย
คำสอย แบ่งได้ 5 รูปแบบ คือ
1. สอยแบบสนุกสนานเฮฮา
วัตถุประสงค์ก็เพื่อความหรรษาเฮฮา
คลายเครียด สนุกสนาน
มักเป็นคำเกี่ยวกับทางเพศ เช่น
(บางทีเป็นคำหยาบคาย
จึงมักจะไม่ปล่อยให้พูดเต็มที่
เวลาเขียนก็เลี่ยง ไม่ให้เขียน
ภาษาไทย กลัวคนจะแซ่งว่าเป็นคนลามก
จกกะเปรต ตัวอย่าง เช่น
1.1 “สอย สอย ลิงกินกล้วย
มันกินหมดหวี บัด
HEE KIN KUAY
MUN DOOD GIN TAE NAM”
(สอย สอย ลิงกินกล้วย
มันกินหมดหวี ....
บัดหีกินควาย... มันดูดกินแต่น้ำ”
อันนี้ก็คือคำสอยเด้อครับพี่น้องเด้อ...
1.2 สอย สอย สาวเอกภาษาไทยบ่รู้จัก
กลอนแปด บัดฮา
“Koy khow Taed (โคยเข่าแตด)
ก็ฮ้องว่า “โอ้ นี้หรือสัมผัสนอก
สัมผัสใน”
อันนี้ก็คือคำสอยเด้อครับพี่น้องเด้อ
1.3 สอย สอย สอย พี่น้องฟังสอย
บัดลูกเยี่ยวใส่บอน เทิ่งด่า เทิ่งตี...
บัดผัวเยี่ยวใส่หี
เพิ่นคั่นว่า มีแฮง…
อันนี้ก็คือคำสอยเด้อครับพี่น้อง….เด้อ...
สอย... สอย...สอย...
ซ้ำเข่า มันพี ซ้ำหี มันจ่อย...
(เตือนให้ประเมินกำลังของตนเอง)
สอย... สอย...สอย พี่น้องฟังสอย...
เฒ่าสิตายปีนขึ้นต้นหมาก …
บัดเหลียวเบิ่งดาก ว่าแม่นครกตำหมื่อ
(คนแก่ไม่รู้จักประเมินสถานภาพของตนเอง)
สอย... สอย...สอย พี่น้องฟังสอย...
สาวส่ำน้อยเพิ่นอยากได้ผัวดี ...
บัดเหลียวเบิ่งหีบ่ล้างจักเทื่อ...
(เช่นเดียวกับคำสอยข้างบน
แต่ล้อเลียนหนักไปหน่อย)
• สอย... สอย...สอย พี่น้องฟังสอย...
สาวส่ำน้อยบ่ฮู้จักเหยี่ยวถลาลม
บัดเขาขึ้นโคม ช่วยด้วย ช่วยด้วย พี่หลี่ถัง....
• สอย... สอย...สอย...พี่น้องฟังสอย..
สาวส่ำน้อยบ่ฮู้จักโรคปานดง...
บัดเขาฮูดซิบลง นี่หรือดำอำมหิต...
• สอย... สอย... สาวส่ำน้อย
บ่ฮู้จักกระทิงแดง บัดห่าเขาแทง
กระทิงแดงซู่ซ่าส์....
• สอย... สอย...สอย..พี่น้องฟังสอย...
สาวส่ำน้อยบ่เคยเบิ่งทีวี ..
บัดห่าโคยเข้าหี ก็ฮ้องว่า
“ช่องเจ็ดสี..ทีวีเพื่อคุณ....”
• สอย... สอย...สอย.พี่น้องฟังสอย
สาวส่ำน้อยบ่ฮู้จักบานเย็น (หมอลำ)
บัดห่าเอ็นเข้าท้อง ก็ฮ้องว่า
“อย่าติงคีงน้อง อย่าติงคีงน้อง....”
• สอย... สอย...สอย พี่น้องฟังนสอย...
สาวส่ำน้อยบ่ฮู้จักเป๊บซี่
บัดห่าโคยเข้าหี ...
เป๊บซี่ดีที่สุด...
• สอย... สอย...สอย พี่น้องฟังสอย...
สาวส่ำน้อยบ่ฮูจักแล็คตาซอย ...
บัดห่าเขาดึงหมอย
ก็ฮ้องว่า “อาหารเสริมสำหรับคุณ...”
• สอย... สอย...สอย พี่น้องฟังสอย...
ช้างตื่นช้าง ไปลี่ใต้สังกะสี
บัดโคยตื่นหี ไปลี้อยู่ใต้หน่อแตด...
• สอย... สอย...สอย พี่น้องฟังสอย...
คนสี่ดู๋ เขาว่ากะหรี่ ...
คนบ่สี่ เขาว่ากะเทย ...
คนบ่สี่ซะเลย ...
เขาว่า “มีโคยไว้เยี่ยวอย่างเดียวบ้อ....”
• สอย... สอย...สอย พี่น้องฟังสอย...
ปุ๋ยของเข่า คือ ปุ๋ยเคมี ...
ปุ๋ยของหี คือ บักโคยเสียก ...
อันนี่กะแม่นคำสอยเด้อพี่น้อง เด้อ...
• สอย... สอย...สอย พี่น้องฟังสอย
สาวเอกอังกฤษบ่ฮู้จัก เอ บี ซี ...
บัดห่าถืกเขาสี่
เพิ่นกะฮ้องว่า
Do it again เด้ออ้าย.....
2. สอยแบบล้อเลียน
มีวัตถุประสงค์จะล้อเลียนใคร
สักคน แต่ก็ไม่ระบุตัว เช่น
“สอย สอย สอย พี่น้องฟังคาสอน
ครูบ้านเผิ่น บ่คือครูบ้านโต
ครูบ้านเผิ่น สอนแต่วิชาการโก้ ๆ
บัดฮาครูบ้านโต ล้อแต่ลูกศิษย์”
อันนี้ก็คือคำสอย เด้อครับพี่น้อง...
(ไม่ใช่ข้อเท็จจริงแต่อย่างไร)
3. แบบเตือนสติ คำสอยประเภทนี่มี
วัตถุประสงค์เพื่อจะพูดเตือนใครสักคนหนึ่ง
ให้ระวังตัว ตัวเองอาจเดินทางผิด เช่น
“สอยสอย พี่น้องฟังสอย
พระบ้านเผิ่น บ่คือพระบ้านโต
พระบ้านโตปิด ผักกะตูคุยสาว
บัดฮาเกิดเรื่องเกิดราว
เขาซิเอาสากมองบังสุกุล”
อันนี้ก็คือคำสอย เด้อพี่น้องเดอ.........
4. แบบประสานเสียง
คำสอยประเภทนี้มี
วัตถุประสงค์จะให้คนสนใจมากกว่าเดิม
หรือเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า การสอยเป็นทีม
เช่น
“สอย สอย สอย พี่น้องฟังสอย
ครูบ้านเผิ่น บ่คือครูบ้านโต..
ครูบ้านโตในตารางสอน
มีแค่สองวิชา คือ
“ เลข คัด แล้วก็เลิก”
เวลานอกนั้น ครูเผิ่นเอาไปใสหมด...
อันนี้ก็คือคำสอย เด้อพี่น้องเด้อ..........
5. สอยแบบแก้กลอนกัน
คำสอยประเภทนี้มี
วัตถุประสงค์เพื่อสร้างความสนุกสนาน
ครื้นเครงเช่นกัน แต่จะเล่นวาทะโต้ตอบกัน
คือมีฝ่ายเสนอ และฝ่ายสนอง หรือเสริมกัน
กับฝ่ายชาย และฝ่ายหญิง เช่น
ฝ่ายชายสอย
“สอย สอย สอย พี่น้องฟังสอย
ถามข่าวน้อง ถามข่าวขอแข
ถามคอแค ข่อยอยู่ดีบ่คอแค้....
ถามว่า HEE (หี) เจ้าแหล่ ....
หรือว่าแดงจายหว่าย”....
ฝ่ายหญิงก็สอยตอบบ้าง เช่น
“สอย สอย สอย พี่น้องฟังสอย...
ถามข่าวอ้าย ถามข่าว ขอขอ
ถาม คอคอ ข่อยอยู่ดี บ่คอค้อ ...
ถามว่าโคยเจ้าเสียกพ้อว้อ ...
หรือว่าบานเปิงเซิง”
อันนี้ก็คือคำสอยเด้อพี่น้องเอ้ย....
ข้อคิด
คำสอยนี้ จะเอาผิดใครก็ไม่ได้
เพราะคำสอย จะเป็นคำกลาง ๆ ไม่ไป
ว่าร้ายหรือใส่ร้ายให้ใคร............
คนสอย ก็สอยได้ทุกเพศหรือ
อาจทุกวัย (เว้นนักบวช ห้ามสอย)
และอย่าสอยโดยระบุชื่อใคร
เป็นอันขาด..สิบอกไห่....
-----------------------------------------------
แหล่งข้อมูล
https://www.facebook.com/groups/757143097643481/
https://www.isangate.com/new/paya-soi/236-soi-soi-isan.html
