เช้าวันที่ ๒๗ มกราคม ๒๕๖๔ ผมไปเตรียมบันทึก คลิป ๒ นาที รำลึกถึงศาสตราจารย์ นายแพทย์ อะเด ลูคัส (Adetokunbo Lucas) แพทย์ชาวไนจีเรียผู้ยิ่งใหญ่ ที่นอกจากทำงานรับใช้โลก สร้างความก้าวหน้าด้านสาธารณสุข โดยเฉพาะอย่างยิ่ง แก่ประชากรยากจน แล้ว ยังมาช่วยงานของมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล โดยทำหน้าที่กรรมการรางวัลนานาชาติ (IAC – International Award Committee) อยู่ ๑๘ ปี จนสุขภาพที่เสื่อมโทรมไม่อนุญาตให้เดินทางระยะไกลมาร่วมประชุมที่กรุงเทพ
ท่านได้รับรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล สาขาสาธารณสุข ปี ๒๕๔๒ จากผลงานส่งเสริมการวิจัยด้านโรคเขตร้อน และในปี ๒๕๔๔ ก็เป็นกรรมการตัดสินรางวัล จนถึงปี ๒๕๖๑
ผมโชคดีที่ได้ร่วมเป็นกรรมการชุดนี้ร่วมกับท่าน ตลอดเวลาที่ท่านเข้ามาทำงานให้แก่มูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล เพราะท่านสูงส่งด้านปัญญาและความดีงาม ผมได้เรียนรู้จากท่านมากมายทั้งด้านสาระวิชาการ และด้านวิธีคิด และที่เด่นมากคือด้านอารมณ์ขัน
คณะกรรมการรางวัลนานาชาติ รางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดล ถกเถียงเกณฑ์เชิงน้ำหนักของผลกระทบของผลงาน ของบุคคลที่เราประเมินว่าเป็นบุคคลที่น่าจะพระราชทานรางวัล แต่คนแบบนั้นมีหลายคน จึงต้องการเกณฑ์สำหรับพิจารณาเปรียบเทียบ คณะกรรมการเถียงกันทุกปี กว่าสิบปีมาแล้ว ศ. ลูคัส จึงเตรียมมาเสนอเกณฑ์สามมิติ คือ Depth, Length, Breadth
Depth หมายถึงประเด็นผลงานนั้นมีความลึก หรือมีน้ำหนัก หรือนวภาพ ด้านวิทยาศาสตร์ Length หมายถึงผลงานนั้นก่อผลดีต่อสุขภาพของผู้คนมานานพอสมควร จนเห็นผลชัดเจน Breadth หมายถึงผลงานนั้นก่อผลดีต่อคนในหลายประเทศ หลายภูมิภาค และต่อคนจำนวนมาก เราใช้เกณฑ์นี้เรื่อยมากว่าสิบปี
ผมจึงรู้สึกยินดีและเป็นเกียรติ ที่ลูกสาวของท่านขอให้บันทึกคลิป ๒ นาที รำลึกถึงท่าน และได้เตรียมคำพูดดังต่อไปนี้
It is my great honor and pleasure to give tribute to this great man, Professor Adetokunbo Lucas. I speak from my capacity as chairman of the International Award Committee (IAC) of Prince Mahidol Award. Professor Lucas received the award in 1999 from his great achievement in supporting research on tropical diseases. Two years later served as member if the Award Committee. He served from 2001 till 2018 when his health did not permit long haul travel any more.
He is a man of wisdom, virtue and humor. He helps invented the Three Dimension Criteria for IAC to compare the strength of the strong candidates of the award. The three dimensions are depth, length and breadth in which I will not elaborate. We have been using this criteria for more than ten years till nowadays.
After this term as IAC member ended in 2018. In the foundation governing board meeting in June 2019 Her Royal Highness Princess Maha Chakri Sirindhorn mentioned that she was planning to visit Uncle Lucas in Nigeria. She refered to him as Uncle Lucas.
I would like also to speak on behalf of many Thai friends of him who adore him for his wisdom, friendship, and humor. Thai people believe that good men end up his life in heaven. We wish him happy life in heaven.
Thank you.
ผมส่งคลิปไป ดัง (๑) เป็น home-made VDO clip ที่คุณผึ้งช่วยจัดการ ตอนบันทึกเสียงต้องตัดให้สั้นลงเพื่อให้ไม่เกิน ๒ นาที
วิจารณ์ พานิช
๒๗ ม.ค. ๖๔
