การศึกษาขั้นพื้นฐานของไทย..ผู้ปกครองต้องรับรู้และทำความเข้าใจ..เป้าหมายก็คือเมื่อเข้าใจแล้ว..ความเห็นอกเห็นใจจะตามมา ท้ายที่สุดก็ขอให้เข้ามาร่วมมือกันพัฒนาลูกหลานของเรา
ณ วันนี้..คงมิอาจเอ่ยอ้าง..โควิด๑๙..ที่มีส่วนทำให้การศึกษาเปลี่ยนแปลงไป..โรงเรียนต้องมีภาระงานมากขึ้น..ผู้บริหารและครู..ต้องทำงานหนักขึ้น อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ มิใช่เพียงตั้งรับแต่ต้องสู้ศึกครั้งนี้อย่างมีสติและอดทน..
โดยเนื้อแท้ที่ก่อนหน้านี้..ย้อนไป ๑ ทศวรรษหรืออาจมากกว่านั้น..งานจิปาถะ..ทั้งงานเล็กงานใหญ่..งานปกติธรรมดา..งานด่วน ด่วนมากถึงด่วนที่สุด ถาโถมลงมาสู่โรงเรียน ที่มีอยู่ทุกอำเภอ ทุกตำบลและทุกหมู่บ้าน..
ถาโถมเหมือนพายุฝนพัดกระหน่ำ เหมือนสายน้ำที่ไหลซ้ำๆจากต้นน้ำบนภูเขาลูกใหญ่ ไหลแรงและเชี่ยวกรากลงสู่ลำคลองหนองบึง..
น้ำจากฟากฟ้าหรือเทือกเขา ก็เหมือนกับงานที่หลั่งไหลมาจากกระทรวงศึกษาธิการ จากสพฐ.ที่มีหลายสำนักหลายแผนก ยังมีอีกที่มาจากคุรุสภา, สกสค..จากสำนักงานศึกษาธิการจังหวัด..และเขตพื้นที่การศึกษาฯ
จากหน่วยงานพิเศษที่เรียกตัวเองว่า สมศ.ที่ทำเรื่องประกันคุณภาพ และ สทศ.ที่ทำเรื่องการประเมินผล ยังไม่รวมถึงองค์กรการศึกษาที่มีอยู่มากมายซึ่งตั้งอยู่ในแต่ละจังหวัด
เท่านั้นยังไม่พอ..โรงเรียนยังต้องรองรับงานจากหน่วยงานสาธารณสุข..ในอีกหลายเรื่อง ยังต้องประสานการทำงานเครือข่ายกับชุมชน วัด เทศบาลหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น...
จึงทำให้ผมคิดถึงโรงเรียนขนาดใหญ่ ที่เปรียบเหมือนโอ่งมังกรหรือไหทองคำ ที่มีความสามารถ มีศักยภาพหรือมีความจุที่มากพอ ไร้ขีดจำกัด น้ำหรืองานจะไหลมาเทมาขนาดไหน ก็เอาอยู่ รับได้หมดไม่มีรั่วไหล กักเก็บไว้ได้ใช้ประโยชน์เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลสูงสุด
โรงเรียนเล็กๆ หากไม่เล็กจนเกินไป ก็คงมีขวดใบเล็กหลายใบ แต่ปากขวดแคบเหลือเกิน น้ำหรืองานที่ถาโถมมาแรง ก็มีโอกาสกระฉอกหรือไหลเลยไปไม่ลงขวด ไม่ทันได้ใช้ อาจเกิดอาการเสียดายหรือเสียใจที่ไม่สามารถรองรับไว้ได้..ส่งผลกระทบต่อโรงเรียนมากบ้างน้อยบ้างก็ว่ากันไป
แล้วโรงเรียนที่เล็กมาก เปรียบเสมือนขวดใบเดียว ย่อมจะเก็บน้ำหรือเก็บงานได้ไม่เต็มที่ น้ำส่วนใหญ่หรือหัวใจของงานจะไหลผ่านเลยไปไม่ลงขวดใบเล็ก..หรือไหลลงก็เต็มเร็วเหลือเกินแล้วก็ล้นออกไป เพราะน้ำในขวดเล็กจะมีความจุได้ไม่มากเท่าที่ควร...
อย่างไรก็ตาม..ผมคิดว่าน้ำในขวดใบเล็ก จะมากจะน้อย ขอให้เป็นน้ำดีมีคุณภาพที่ใสสะอาด ประดุจน้ำทิพย์ชโลมใจครูและบุคลากรทางการศึกษาในโรงเรียนขนาดเล็ก ให้มีพลังที่จะใช้หัวใจ ใฝ่เรียนรู้ สู้สิ่งยากได้ในทุกสถานการณ์..
น้ำใสเย็นที่บริสุทธิ์และหอมหวาน คือสายธารน้ำใจของครู..ที่จะช่วยชูชุบหัวใจของนักเรียนให้สดชื่นและกระตือรือร้นในการเรียน เป็นเด็กดีมีคุณลักษณะที่พึงประสงค์ตามหลักสูตร เป็นเด็กดีที่คิดดีทำดี เพื่อตนเอง ครอบครัว และสังคม
อย่าเสียดายหรือเสียใจที่เป็นได้แค่ขวดใบเล็ก ขอแต่เพียง..ให้เป็นขวดคุณภาพก็พอ
ชยันต์ เพชรศรีจันทร์
๒๖ มิถุนายน ๒๕๖๓
