" ดินจากปุ๋ยหมักใบไม้ ให้ธาตุอาหารไนโตรเจนอย่างเดียว การนำมาทำเป็นส่วนผสมของทำปุ๋ยหมักแบบนี้..จะช่วยเป็นตัวเร่งในการย่อยสลาย แต่ต้องใช้น้ำหมักชีวภาพ(EM) เป็นตัวช่วยสุดท้ายด้วย โดยราดรดให้ทั่ว..ยิ่งรดทุกวันได้ก็ยิ่งดี "

        ปัจจุบันข้อมูลและข่าวสารในยูทูป คือการศึกษา..ค่อนข้างจะแน่นอนไปแล้ว เพียงแต่ต้องเลือกที่จะเรียนรู้ พินิจพิเคราะห์ ก่อนที่จะเชื่อแล้วนำไปใช้..

    สำหรับครู..การนำไปใช้ คือถ่ายทอดสู่ผู้เรียน เพื่อสาระที่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ปลายทาง กลมกลืนกับตัวชี้วัด ซึ่งนักเรียนต้องมีโอกาส ได้ร่วมกิจกรรมจากสื่อดังกล่าว เพื่อนำไปสู่การคิดวิเคราะห์..ให้เกิดคุณค่าต่อการเรียนรู้

        ผมติดตามเรื่องราวในยูทูปบ่อยมาก จึงรู้ว่า..ข้อมูลข่าวสารด้าน”โศกนาฎกรรม” และข่าวสังคม ตลอดจนข่าวการเมือง บางเรื่องราวไม่นิ่งพอ หาข้อยุติไม่ได้และบางครั้งก็ไม่เที่ยงธรรม ครูจึงไม่ควรนำข้อวิพากษ์วิจารณ์บนความขัดแย้งไปสอนนักเรียน..

        ยกเว้นอยู่เรื่องหนึ่งในยูทูป ซึ่งผมเพิ่งเล็งเห็นเมื่อไม่นานมานี้ ว่าถูกต้องดีงาม ผ่านประสบการณ์ที่พิสูจน์แล้วโดยนักคิด ที่เป็นภูมิปัญญาของชาติและนักปราชญ์หลายท่าน

        คือ..เกษตรทฤษฎีใหม่ ที่มีภาพและเรื่องราวเชิงประจักษ์ มีอยู่จริง คือปฏิบัติได้จริงๆ มาอย่างยาวนานและต่อเนื่อง หลายเรื่องในยูทูป รวมกันแล้วเหมือนโรงเรียนหลังหนึ่ง ซึ่งสอนให้เข้าใจและเข้าถึงศาสตร์พระราชา อย่างน่าศรัทธาเป็นอย่างยิ่ง

        ผมจึงเข้าโรงเรียนหลังนี้ทุกวัน และหลายวันมานี้ เฝ้าติดตามเพื่อศึกษาการทำ “ปุ๋ยหมัก” จากแนวคิดที่หลากหลายของวิทยากร หลายขั้นตอนมีความแตกต่างกันไปตามบริบทของแต่ละภูมิภาค..

        คุณโจน จันได..สรุปไว้ชัดเจนว่า “ปุ๋ยหมัก” ทำไม่ยาก และไม่มีสูตรสำเร็จ ขึ้นอยู่กับว่าเราจะใช้อะไรเป็นส่วนผสม...ทำที่ไหน? และทำเสร็จแล้วจะใช้กับต้นไม้อะไร ..?

        ผมจึงนำนักเรียนลงสู่ภาคสนาม เพื่อปฏิบัติทันที เพราะที่โรงเรียนมีวัสดุอยู่พอสมควร เริ่มจากกองมูลวัวที่มีเศษฟางและใบไม้ทับถมอยู่ที่โคนต้นไม้

        นักเรียนช่วยกันรวบรวมแกลบและฟางจากเล้าไก่ ในปริมาณที่ไม่ต้องมากนัก จากนั้นเทแกลบใหม่เข้าไปแทนที่ ผมสังเกตเห็นไก่คุ้ยเขี่ยกันยกใหญ่และมีความสุข

        ผมให้นักเรียนนำเศษผักตบชวามากองรวมกัน  ตามด้วยมูลไก่ แล้วเทแกลบปกคลุมให้ทั่ว เกือบสุดท้ายให้นักเรียนนำดินจากปุ๋ยหมักใบไม้ เททับถมลงไปเป็นชั้นบนสุด

        ดินจากปุ๋ยหมักใบไม้ ให้ธาตุอาหารไนโตรเจนอย่างเดียว การนำมาทำเป็นส่วนผสมของทำปุ๋ยหมักแบบนี้..จะช่วยเป็นตัวเร่งในการย่อยสลาย แต่ต้องใช้น้ำหมักชีวภาพ(EM) เป็นตัวช่วยสุดท้ายด้วย โดยราดรดให้ทั่ว..ยิ่งรดทุกวันได้ก็ยิ่งดี

        ที่โรงเรียนมีน้ำหมักชีวภาพอย่างมากมาย จึงเพียงพอที่จะใช้ในกระบวนการและขั้นตอนการทำปุ๋ยหมักอย่างง่ายๆ ที่ทำได้จากวัสดุที่โรงเรียนมีอยู่แล้วนั่นเอง

        การทำปุ๋ยหมักเป็นการล่วงหน้า เพราะกว่าจะใช้ได้คงใช้เวลานานนับเดือน ทำก่อนที่ฝนจะตก หรือทำไว้เพื่อใช้ในโอกาสที่มีกิจกรรมเพาะปลูกพืชผักเป็นจำนวนมาก

        ผมกับนักเรียนมีแรงบันดาลใจทำ “ปุ๋ยหมัก”สำเร็จได้เพราะยูทูป ยังมีกิจกรรมอื่นๆอีกที่น่าสนใจ หากผมเรียนรู้แบบค่อยเป็นค่อยไป แล้วปฏิบัติได้จริง..ผมคงมีความภาคภูมิใจและมั่นใจ..มิใช่น้อย

        อย่างน้อยก็ได้บริหารโรงเรียน..ให้เป็นโรงเรียน..เกษตรทฤษฎีใหม่..ได้จริงๆ

ชยันต์  เพชรศรีจันทร์

๑๑  กุมภาพันธ์  ๒๕๖๓