Take Home1 ทำไมเราต้องเข้าใจวิถีชีวิตชุมชนและนักศึกษามีความเข้าใจระบบสุขภาพชุมชนที่นักศึกษาไปเรียนรู้อย่างไร

ในการลงสู่ชุมชน ทำไมเราต้องเข้าใจวิถีชีวิตชุมชนที่เราต้องเข้าใจวิถีชุมชน 

   เพราะว่า สิ่งสำคัญที่เราต้องมีก่อนที่เราจะได้ทำกิจกรรมบำบัดให้กับคนในชุมชนก็คือความไว้วางใจจากคนในชุมชน ดังนั้นการที่เราได้ศึกษาและทำความเข้าใจกับวิถีชีวิตของคนในชุมก่อนนั้น จะทำให้เมื่อเราได้เข้าไปพูดคุยกับคนในชุมชนแล้วเค้าจะไม่คิดว่าเราเป็นคนนอกที่จะเข้ามาเปลี่ยนแปลงในสิ่งที่เค้าไม่ต้องการ แต่จะทำให้เค้าเกิดความเชื่อใจว่าเราจะมาช่วยพัฒนาสุขภาพและคุณภาพชีวิตของพวกเค้า โดยที่ยังคงวิถีชีวิตแบบเดิมอยู่ หรือพูดให้เข้าใจง่ายๆคือเพื่อให้คนในชุมชนแน่ใจว่าเราไม่ได้จะเข้าไปครอบงำความคิดของเค้า และการที่เราได้เข้าใจถึงวิถีชีวิตในชุมชน จะทำให้เรารู้จุดอ่อนและจุดแข็งของชุมชน ซึ่งส่งผลให้เราสามารถคิดและเตรียมกิจกรรมไปจัดได้อย่างตรงจุดที่คนในชุมชนต้องการ จนสุดท้ายกิจกรรมนั้นๆอาจจะสามารถทำให้จุดอ่อนนั้นดีขึ้นหรือหายไปได้ และนอกจากการที่เราจะได้รู้วิถีชีวิตของคนในชุมชนแล้ว การที่เราได้ศึกษาข้อมูลนี้ ยังจะทำให้เราได้รู้ถึงทรัพยากรในชุมชนซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับวิถีชีวิตของคนในชุมชนนั้นๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านการใช้ทรัพยากรในการดำรงชีพหรือแม้แต่การประกอบอาชีพ ทำให้เราสามารถนำทรัพยากรในชุมชนมาประยุกต์ใช้ในงานกิจกรรมบำบัดที่เราจะนำไปจัดให้กับคนในชุมชนได้ เพราะการที่เราทำกิจกรรมบำบัดโดยใช้ทรัพยากรและอยู่ในบริบทของชุมชนจะเพิ่มแรงจูงใจให้กับผู้รับบริการด้วย ซึ่งจะตรงกับวัตถุประสงค์ของเราที่ได้กล่าวมาข้างต้นว่าเราจะไม่ทำให้คนในชุมชนรู้สึกว่าเราจะเข้ามาเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของเค้า และอีกเหตุผลสำคัญที่จะอธิบายได้ว่าทำไมเราถึงต้องเรียนรู้วิถีชีวิตในชุมชน ก็คือ ในแต่ละชุมชน มักจะมีความเชื่อ ความคิด ค่านิยม วัฒนธรรมที่คนในชุมชนได้ปฏิบัติสืบเนื่องกันมา การที่เราได้รู้ถึงข้อมูลเหล่านี้จะช่วยทำให้เราวางตัวและเข้าหาคนในชุมชนได้อย่างถูกต้องเหมาะสม และป้องกันการต่อต้านที่จะเกิดจากคนในชุมชนเนื่องจากเราอาจจะปฏิบัติตนขัดกับวัฒนธรรมของคนในชุมชนโดยที่เราไม่ทันได้รู้ตัว และจากที่กล่าวมาทั้งหมดในข้างต้น จะเห็นได้ว่าการที่เราจะต้องเรียนรู้วิถีชีวิตของคนในชุมชนก่อนที่จะเข้าไปมีบทบาทในชุมชนนั้นๆมีความสำคัญเป็นอย่างมาก เพราะถ้าเราเข้าไปในชุมชนด้วยความสัมพันธ์ที่ไม่ดีนัก เราก็จะไม่ได้รับความร่วมมือจากคนในชุมชนแบบระยะยาว หรืออาจต้องใช้เวลานานมากกว่าที่ควรจะเป็น แต่ถ้าเราเข้าไปในชุมชนแบบเข้าใจวิถีชีวิตก็จะทำให้ความสัมพันธ์ของเราซึ่งเป็นนักกิจกรรมบำบัด กับคนในชุมชนดีได้ จนสุดท้ายกลายเป็นเรากับคนในชุมชนร่วมกันพัฒนาคุณภาพชีวิตได้อย่างเต็มประสิทธิภาพในที่สุด 

  นักศึกษามีความเข้าใจระบบสุขภาพชุมชนที่นักศึกษาไปเรียนรู้อย่างไร

     ระบบสุขภาพที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคลองใหม่ (รพ.สต.คลองใหม่)ที่นักศึกษาได้เข้าไปเรียนรู้ เป็นรพ.สต. 5 ดาวซึ่งจะประกอบไปด้วย5ดี ได้แก่ 1.บริหารดี เป็นการนำองค์กรและการจัดการดี 2.ประสานงานดี ภาคีมีส่วนร่วม คือเป็นการให้ความสำคัญกับประชากรกลุ่มเป้าหมาย ชุมชน และผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย ทำให้ได้มาถึงปัญหาของชุมชน 3.บุคลากรดี มีการจัดอัตรากำลังด้านสุขภาพ สร้างความผาสุข ความพึงพอใจ มีระบบพัฒนาการเรียนรู้ มีการเสริมพลังประชาชนและครอบครัวในการดูแลตนเอง 4.บริการดี มีการจัดบริการครอบคลุมประเภทและประชาชนทุกกลุ่มวัย จัดบริการตามปัญหาพื้นที่ การให้บริการในและนอกสถานบริการ ซึ่งจะเห็นได้ว่ามีการออกไปตามบ้านของคนในชุมชน และ 5.ประชาชนสุขภาพดี โดยระบบการจัดการสุขภาพชุมชนของรพ.สต.คลองใหม่ จะเป็นลักษณะที่ทำงานกันเป็นเครือข่ายสุขภาพ โดยรพ.สต.คลองใหม่จะไม่ได้ทำงานที่เดียวเป็นอิสระ แต่จะมีการแบ่งความรับผิดชอบเป็นพื้นที่ไป โดยจะเห็นจากแผนภาพเครือข่ายสุขภาพที่นักศึกษาทำขึ้นเพื่อประกอบการอธิบาย โดยจะเริ่มจากสาธารณสุขจังหวัดนครปฐม แล้วส่งต่อลงมาที่สาธารณสุขอำเภอสามพราน จากนั้นจึงมาถึงที่ระดับโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลคลองใหม่ โดยจะมีการประสานงานจากทั้งองค์การบริหารส่วนตำบลคลองใหม่ เทศบาลเมืองสามพราน ผู้นำชุมชนกลุ่มองค์กรสถานประกอบการ รวมถึงวัด โรงเรียน ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก กศน. เกษตรตำบล และพัฒนาชุมชน อีกทั้งยังมีอสม.และอาสาดูแลผู้สูงอายุมาเป็นอีก1ในเครือข่ายของโรงพยาบาล และที่สำคัญ ยังมีเครือข่ายจากหน่วยงานอื่นเข้ามาร่วมด้วยได้แก่มหาวิทยาลัยมหิดลศายาลา และวัดบางช้างเหนือ ซึ่งหากท่านที่กำลังอ่านมาถึงตรงนี้อาจสงสัยว่าทำไมวัดถึงมีบทบาทเข้ามาอยู่ในเครือข่ายสุขภาพ เหตุผลก็เพราะว่าคนในชุมชนมีความเชื่อและความผูกพันต่อศาสนาอย่างมาก และยังได้ใช้พื้นที่วัดบางช้างเหนือในการประกอบกิจกรรมต่างๆมาโดยตลอดเนื่องจากวัดมีพื้นที่กว้างและไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายในการขอใช้พื้นที่ หรือแม้แต่สิ่งของและอาหารที่ทางวัดได้จากการทำบุญ ทางวัดก็ยังได้มีการนำสิ่งของเหล่านั้นไปมอบต่อให้ผู้ที่มีความลำบากที่อยู่ในชุมชน โดยเริ่มแรกเกิดจากการที่ทางวัดมีคนมาถวาย บริจาคสิ่งของเครื่องใช้รวมทั้งอาหารเป็นจำนวนมากจนเกินความจำเป็นที่วัดต้องการ จึงได้มีการนำสิ่งของออกไปบริจาคให้คนภายนอก จากนั้นวัดก็ได้กว่าในชุมชนก็น่าจะต้องมีคนที่ลำบากอยู่พอสมควร จึงเริ่มนำสิ่งของไปบริจาคคนในชุมชนจนถึงปัจจุบัน

แผนภาพเครือข่ายสุขภาพรพ.สต.คลองใหม่
ขอบคุณข้อมูลจากรพ.สต.คลองใหม่


บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน กิจกรรมบำบัดในชุมชน



ความเห็น (0)