หนังสือ The Rebirth of Education : Schooling Ain’t Learning เป็นหนังสือที่คนในวงการศึกษาควรอ่านอย่างยิ่ง และสาระตรงกับ World Development Report 2018 ซึ่งผมตีความออกเผยแพร่ที่ (๑)
มนุษย์เราคิดระบบการศึกษาเพื่อมวลชน (mass education) ขึ้นมาใช้เมื่อไม่กี่ร้อยปีมานี่เอง ของประเทศไทยเราอายุยังไม่ถึงสองร้อยปี มาบัดนี้พบว่าระบบการศึกษาเพื่อมวลชนที่คิดกันขึ้นในโลกตะวันตกและแพร่ไปทั่วโลกนั้น ใช้การไม่ได้ เป็นระบบเข้าโรงเรียนโดยไม่ค่อยได้เรียนรู้
ความพิการของระบบ เกิดจากออกแบบระบบผิด ที่หนังสือเรียกว่า “ระบบ แมงมุม” (Spider) ในขณะที่ระบบที่ได้ผลเรียกว่า “ระบบ ปลาดาว” (Starfish) ระบบ Spider เป็นระบบรวมศูนย์อำนาจ ในขณะที่ระบบ Starfish เป็นระบบกระจายอำนาจ ระบบการศึกษาไทยอ่อนแอเพราะเป็นระบบรวมอำนาจ และยังคงต่อสู้เพื่อรวมอำนาจไว้ที่ส่วนกลางในขณะนี้
เราวิวัฒน์ระบบการศึกษาช้าไป และเวลานี้ติดหล่มการต่อสู้เพื่อยึดกุมอำนาจของผู้มีผลประโยชน์ในระบบ
วิจารณ์ พานิช
๑๘ พ.ย. ๖๒
