สวัสดีครับ พี่น้องชาว   GotoKnow             จากผลการดำเนินงานการจัดมหกรรมการจัดการความรู้แห่งชาติครั้งที่ที่ผ่านมานั้น KM Thesis Forum ประสบผลสำเร็จด้วยดี จึงใคร่นำเสนอเพื่อร่วมเรียนรู้ด้วยกันครับ วันนี้เป็นตอนที่ 5  ต่อจากเมื่อตอนบ่ายครับครับ...

เมื่อตอนบ่าย.. ได้เล่าถึงแรงบันดาลใจของ  คุณธันยพร  และตอนนี้ใคร่นำเสนอ ประเด็น KM Thesis Sharing ขอเชิญติดตามได้เลยครับ...

5. ประเด็น KM Thesis Sharing   ประเด็นที่ 1 ในการ Review Literature ทั้งภาคทฤษฎี และ Model จะ Review ขนาดไหนจึงจะ เพียงพอ

·       Review Literature พยายามทำให้ได้มากที่สุด แล้วค่อยนำมาเขียนภายหลัง

·       พยายามดูว่าอันไหนที่มีคนพูดถึงมากที่สุดแล้วค่อยนำมาเป็นแนวทางในการสร้าง Model

·       บางครั้งการ Review Literature Model บาง Model อาจจะมีคนพูดถึงน้อย แต่เราสามารถนำมาใช้ได้ เช่นกันเพียงแต่ว่าสามารถตอบคำถามการวิจัยของเราได้มากน้อยแค่ไหน อย่างไร

·       การหาข้อมูล พยายามหาให้มากไว้ก่อน ดูว่างานใดที่เกี่ยวข้องดึงออกมาไว้ สำหรับอันใดยังไม่ตรงแยกไว้ก่อน แล้วเราค่อยกลับมาดูอีกครั้งหนึ่ง

·       Model เราต้องดูว่าเป็น Model เชิงองค์ประกอบ หรือ Model เชิงกระบวนการ ถ้าเป็น Model เชิงองค์ประกอบจะบอกว่าในเรื่องนั้นๆ  มีองค์ประกอบอะไรบ้าง นั่นแสดงว่าเป็น Paper ธรรมดา แต่ถ้าเป็นงานวิจัยจะบอกว่าแต่ละตัวแปรจะมีน้ำหนักเท่าไหร่

·       เมื่อดูว่าเป็นข้อมูลในเรื่องเดียวกัน มีคนกล่าวถึงหรืออ้างถึงในเรื่องนั้นๆ ที่มีชื่อซ้ำๆ กันก็ควรหยุดได้แล้วเพื่อเริ่มเขียนงานต่อไป

·       ไม่ควรใช้เวลาในเรื่องใดเรื่องหนึ่งเป็นเวลานานเกินไป  

 ประเด็นที่  2 KM กับกระบวนการเรียนรู้ต่างกันอย่างไร และนำไปใช้ในการพัฒนาชมชนได้อย่างไร

·       KM เป็นกระบวนการซึ่งมีขั้นตอน และมีองค์ประกอบ การที่จะทำให้ KM ประสบความสำเร็จนั้นหากจะยกตัวอย่าง Model ปลาทู ซึ่งจะเน้นในเรื่องของ Share & Learn ต้องอาศัยกระบวนการเรียนรู้ ดังนั้นกระบวนการ KM ทั้งหมดคือหัวปลา ตัวปลา และหางปลา ทั้งหมด ถ้าเป็นของ Mar cross จะพูดปัจจัยอยู่ 5 หลัก หรือ 5 ด้าน นั่นคือกระบวนการของ LO มี KM อยู่ 1 ด้าน  4 ขั้นตอน และ Mar cross ก็จะมีอยู่ด้านหนึ่งที่เรียกว่ากระบวนการออกแบบการเรียนรู้ ดังนั้นกระบวนการเรียนรู้จึงเป็นส่วนย่อยแต่เป็นจิตวิญญาณ ที่จะทำให้เกิด KM

·        การนำทฤษฎีไปใช้ในการเรียนรู้ของชุมชน ระหว่างของ Marquart และ KM  นักวิจัยต้องทำความเข้าใจว่าแต่ละทฤษฎีมีความแตกต่างกันอย่างไร ของ  Marquart จะเป็นในลักษณะของ Unit of Analysis ก็คือองค์กร เป็น Global Organization แต่ในเวลานี้เรากำลังจะไปศึกษาในชุมชน ซึ่งกระบวนการเรียนรู้ในชุมชนก็ได้มีการถอดออกมาแล้วว่าชุมชนที่ยั่งยืนมีกระบวนการเรียนรู้อะไรบ้าง มีลักษณะเป็นอย่างไร ซึ่งอยู่ในงานของอาจารย์อมรวิทย์ ซึ่งได้อธิบายไว้พอสมควร ในหลายเล่มที่ได้พูดถึงความสำเร็จขอชุมชน ซึ่งเราจะเอากระบวนการเรียนรู้ใดไปใช้ หรือคงต้องดูว่าเราจะเอาแว่นอะไรไปส่องจึงจะมีความเหมาะสม  สำหรับในกระบวนการเรียนรู้กับกระบวนการชุมชนนั้นจะต้องกำหนด Definition ให้ชัดเจน ว่าในการเรียนรู้มีอะไรบ้างซึ่งต้อง อาศัยการวิเคราะห์และสังเคราะห์เป็นอย่างมาก แล้วจึงจะมาโยงถึงประเด็นที่ว่าจำเป็นหรือไม่ว่าจะมีองค์ประกอบครบไหม  สิ่งต่างๆ เหล่านี้ต้องอาศัยการค้นคว้าให้มาก และมองภาพให้ชัดเจน อีกทั้งการปฏิสัมพันธ์กับชุมชนจะทำให้เราสามารถที่จะรู้ได้ว่าชุมชนต้องการอะไร เราก็สามารถที่จะเลือกรูปแบบที่มีความเหมาะสมได้

·       สำหรับเทคนิคของอาจารย์ที่ปรึกษาบางท่านอาจจะให้นักศึกษาได้ไปทำรูปแบบ ( Model)ความสำเร็จของงานที่เราอยากจะเห็น (Dream) ซึ่งการที่นักศึกษาจะทำร่าง Model ออกมาได้นั้นแสดงว่านักศึกษาต้องไปสืบค้นหรือไป Review Literature มาค่อนข้างมาก ซึ่ง Model ที่ได้ในเบื้องต้น จะเป็นแนวทางในการทำงานได้อย่างดี   

ประเด็นที่ 3 การเลือกพื้นที่ในการวิจัยควรเลือกอย่างไร และควรทำขนาดไหน

·       การทำเรื่องที่มันใหญ่มาก เราควบคุมตัวแปรไม่ได้ ดังนั้นอาจจะหยิบในเรื่องของ KM มาส่วนใดส่วนหนึ่งก็ได้ โดยดูว่าเราสามารถทำได้แค่ไหนอย่างไร ดูตนเองและสอบถามอาจารย์ที่ปรึกษา

·       เกณฑ์ในการเลือกชุมชนต้องมีคำอธิบายที่ชัดเจน และต้องตอบกรรมการให้ได้พร้อมกับมีความน่าเชื่อถือ

·       เลือกพื้นที่ที่เรารู้จัก คุ้นเคย จะทำให้เราสามารถเก็บข้อมูลได้ง่ายสะดวกในการปฏิบัติงาน  

ประเด็นที่ 4 จะสร้างความตระหนักถึงความปลอดภัยในโรงงานอุตสาหกรรมได้อย่างไร

·       ต้องไปดูว่า Training กับ Learning Outcome เกิดจากอะไร ต้องไปดูในรายละเอียดของลักษณะงาน

·       จะทำอย่างไรที่จะทำให้เกิด Safety First ขึ้นในหัว ในจิตใจ (Effective Domain) ของพนักงาน.ได้อย่างไร

·       ใช้หลัก Lesson Learn เข้ามาร่วมในการสร้างความตระหนักของความปลอดภัยได้อย่างไร แล้วจะวัดได้อย่างไร ผู้วิจัยต้องออกแบบให้ได้

·       กระบวนการศึกษาดูงาน จะส่งเสริมให้เกิดความตระหนักได้มากขึ้น

·       เทคนิคในการประชาสัมพันธ์ สร้างความรู้ ความเข้าใจในการทำงานและเพิ่มความตระหนักได้          

โปรดติดตามตอนที่ 6 ตอนสุดท้ายครับ

ขอบคุณครับ

อุทัย   อันพิมพ์