PLC มหาสารคาม : อ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ (ขยายผลครูตุ๋ม) _๖ : รวมกันอีกครั้ง สพป.มค.๑

อ.ต๋อย
ติดตาม ผู้ติดตาม 
ติดต่อ

วันที่ ๒๗ สิงหาคม ๒๕๖๑ สำนักงานการศึกษาขั้นพื้นฐาน มหาสารคาม เขต ๑ (สพป.มค.๑) จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้กลุ่มครูผู้ดูแลนักเรียนอ่านไม่ได้เขียนไม่ออก โดยเฉพาะนักเรียนพิเศษเรียนร่วม จำนวนประมาณ ๕๐ ท่าน ผมไปช่วยครูตุ๋ม (ศิริลักษณ์ ชมภูคำ) และอาจารย์ดารุณี ผอ.กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา (ผู้ทำงานหนักมาก) เป็น "คุณอำนวย" ช่วยให้ครูได้แลกเปลี่ยนกัน 

วงการศึกษาในพื้นที่ฯ ไม่ได้กว้างใหญ่อะไรเลย ผมมีโอกาสได้เจอ ท่านรองผู้อำนวยการ สพป.มค.๑ ซึ่งผมเคยทำงานร่วมกับท่านที่ สพป.มค.๓ คือ รองฯ สายทอง ไตรยะวิภาค  ท่านมาเป็นประธานเปิดงานนี้  ขอขอบพระคุณในความเมตตาของท่าน แม้เวลาจะผ่านไป ก็ยังให้โอกาสเสมอ 

กิจกรรม PLC ครั้งนี้เป็นการจัดต่อเนื่องครั้งที่ ๓ หลังจากที่เรา อบรมถ่ายทอดกระบวนการ ๖ ขั้นของครูตุ๋มไปเมื่อกลางปี ๒๕๖๐ (ผมบันทึกไว้ที่นี่) และอบรมเชิงปฏิบัติการให้ครูพี่เลี้ยง (ผมบันทึกไว้ที่นี่)


๑) BAR (Before Action Review)


เป็นวัฒนธรรม "นำเรียนรู้" แล้ว สำหรับกิจกรรม ทบทวนก่อนการปฏิบัติงาน (Before Action Review) หรือ BAR  โดยการตั้งคำถาม ๒ ข้อ (ปกติจะถาม ๔ คำถาม) ได้แก่ ๑) คาดหวังอะไรในวันนี้ ๒) หากบรรลุผลเลิศ จะเกิด/จะได้ อะไร (๓) อุปสรรคอะไรจะทำให้ไม่บรรลุ และ ๔) จะป้องกันอุปสรรคนั้นอย่างไร) .... ผมบรรยายเล่าความเป็นมาของ BAR สร้างความสนใจและกระตุ้นให้นำกิจกรรมนี้ไปใช้บ้าง ผมเขียนบันทึกแนะนำไว้ที่นี่

เราวางและออกแบบกระบวนการที่จะทำกิจกรรม แลกเปลี่ยนเรียนรู้ แบบ Show & Share ด้วยการเล่าเรื่อง (Story Telling) ในกลุ่มเล็ก แต่พอได้เห็นคำเขียนจากครูจากิจกรรม BAR ผมเปลี่ยนปรับกิจกรรมเป็น อบรมเชิงปฏิบัติการทันที  ด้วยที่เหตุที่ ครูส่วนใหญ่ต้องการ "วิธีการ" และ "เทคนิค" การแก้ปัญหานักเรียนอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ และกว่าครึ่งของคุรครูเป็นผู้มาใหม่

๒) วิเคราะห์สภาพและความรุนแรงของปัญหา

เราพากันวิเคราะห์ผู้เรียนแบบ "ครูเพื่อศิษย์" แบบ "รายบุคคล" คือ ให้คุณครูระลึกถึงลูกศิษย์ (นักเรียน) ทีละคนที่ตนรับผิดชอบ ว่า เขามีปัญหาอยู่ในระดับใด โดยใช้ ๖ เหลี่ยมความรุนแรงของปัญหา ๖ ระดับ คือ ๑) อ่านไม่ออก ๒) อ่านออกแต่เขียนไม่ได้ ๓) อ่านออก เขียนได้ แต่ลายมือไม่สวยเลย ๔) อ่านออกเขียนได้ลายมือสวย แต่ทำได้ในปริมาณคำที่น้อยกว่าจำนวนที่ควรจะเป็น ๕) อ่านออก เขียนได้ ลายมือสวย รวยศัพท์คำ แต่นำมาแต่งประโยคไม่ได้ และ ๖) อ่านออก เขียนได้ ลายมือสวย รวยศัพท์คำ นำมาแต่งประโยคได้ แต่แต่งเป็นเรื่องไม่ได้ (เขียนอิสระไม่ได้) นักเรียนคนนั้นอยู่ขั้นไหน พิจารณาไปทีละคนๆ โดยบันทึกไว้โดยใช้ชื่อ ลงในรูปนี้


ผลการสำรวจบอกว่า นักเรียนส่วนใหญ่ที่มีปัญหาอ่านไม่ออกเขียนไม่ได้ เป็นนักเรียนบกพร่องด้านการเรียนรู้ ส่วนนักเรียนส่วนใหญ่ที่ไม่จัดว่าเป็น LD จะมีปัญหาอยู่ในระดับที่ ๔ - ๕ -  ๖ ซึ่งก็สอดคล้องกลับนักเรียนกลุ่มเป้าหมายหนึ่งของเพื่อนครู จ.เลย ที่เคยสำรวจไว้ที่นี่

๓) อบรมเชิงปฏิบัติการ "การแก้ปัญหาอ่านไม่ออก เขียนไม่ได้โดยใช้กระบวนการ ๖ ขั้น และนักเรียนจิตอาสา 

เราใช้วิธีการอบรมเชิงปฏิบัติการไปที่ขั้นๆ เพื่อให้เข้าใจไปทีละขั้นๆ ตั้งแต่ ฝึกอ่าน ฝึกเขียน คัดลายมือ จำแนกคำ แต่งประโยค และเขียนอิสระ  โดยสาธิตการทำแบบฝึก โดยเน้นให้เข้าใจไปพร้อมกันเป็นขั้นตอน


ขอแนะนำให้คุณครูอ่านบันทึกเกี่ยวกับกระบวนการแก้ปัญหาด้วยกระบวนการ ๖ ขั้นของครูตุ๋มที่นี่ และอ่านปัจจัยแห่งความสำเร็จที่เป็นหลักการสำคัญที่ต้องทำในบันทึกนี้ 


  • แบบฝึกเล่ม ๑ เรื่อง อักษรไทย จะทำไปถึงขั้นตอนที่ ๓ เท่านั้น ไม่ต้องครบ ๖ ขั้นตอน เพราะเป็นการปูพื้นฐานที่จำเป็นเรื่องการอ่านการเขียน 
  • แบบฝึกเล่มที่ ๒-๔ แม่ ก.กา คำประสมฯ ทำไปถึงขั้นตอนที่ ๔ ถึงการจำแนกคำ 
  • ส่วน แบบฝึกเล่มที่ ๕ ซึ่งมีลำดับขั้นตอนถึง ๑๕ เล่มย่อย สามารถทำไปถึงขั้นตอนการเขียนอิสระได้เลย คือ ครบทั้ง ๖ ขั้นตอน 


  • แบบฝึกเล่มที่ ๖ อาจแบ่งออกเป็น ๔ เล่มย่อย ขั้นตอนนี้เตรียมง่าย เพราะสามารถนำหนังสือเรียนมาพาน้องอ่านได้เลย  


เนื่องจากเวลาที่มีจำกัดมาก จึงเป็นการจำลองเหตุการณ์อย่างรวดเร็ว โดยบอกให้ไม่ต้องสนใจความสวยงาม ลงในกระดาษ A4  มีคุณครู ๒-๓ ท่านที่ทำผลงานได้ดีมาก แม้จะต้องทำภายในเวลาจำกัด  สามารถแสดงให้เห็นชิ้นงานที่ต้องกลับไปฝึกให้เด็กจิตอาสาพาน้องทำได้ต่อไป

ผลงานคุณครูภาพร ศรีบุญเรือง โรงเรียนบ้านเหล่าตามาอุดมชัย


ผลงานคุณครูคนที่ ๒ ครูลัดดาวัลย์ รัตนพล



คุณครูท่านที่ ๒ คุณครูรัตนา บุญหล้า จากโรงเรียนบ้านใคร่นุ่น

เสียดายที่ผมติดภาระการสอนตอนบ่าย จึงไม่ได้อยู่ร่วม AAR แต่จากการสอบถามครูตุ๋ม ครูตุ๋มส่งข้อสะท้อน AAR มาให้ดังภาพ อ่านแล้วก็ชื่นใจครับ ... ขอเป็นกำลังใจให้คุณครูทุกท่านครับ



ข้อสะท้อนของครู ที่ครูตุ๋มส่งมาให้ มีท่านหนึ่งสะท้อนปัญหาหน้างานของท่านมาน่าสนใจมาก ขอนำแชร์ไว้เป็นภาพสุดท้าย และตีความตามความหมายและความเห็นของผม ดังนี้ 

ผมตีความ/เสนอว่า 

  • ครูพี่เลี้ยงไม่มี หรือไม่มีเพียงพอ ... เท่าที่ผมฟัง เข้าใจว่า ต้องมีนักเรียน LD ถึง ๒๐ คน ถึงจะได้งบจ้างครูพี่เลี่้ยง ๑ คน  ผมตกใจมากเมื่อทราบเรื่องนี้  ... ระหว่างรอผู้ใหญ่จัดสรรมา  อย่ารอนะครับคุณครู เพราะรอไม่ได้  ครูตุ๋มได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า ไม่ต้องมีครูพี่เลี้ยงที่เพียงพอ เราก็ทำได้
  • ครูยังขาดความเข้าใจว่า เด็กพิเศษแต่ละประเภทเป็นอย่างไร และอยากให้ผู้เกี่ยวข้องทุกคนมีความรู้ความเข้าใจเรื่องนี้ด้วย  ... ข้อนี้ก็อย่าไปรอเช่นกันครับ เรียนรู้เองเลยครับ อ่านเอง ศึกษา ลองทำเอง เรียนรู้จากกัลยาณมิตรในเขตเรา ครูตุ๋ม เป็นต้น  มาศึกษาอย่างจริงจัง ลองทำแล้วก็พูดอธิบายกับคนรอบข้าง บ่อย ซ้ำ ย้ำ ทวน เขาจะเริ่มเข้าใจเองครับ 
  • ต้องการสื่อการสอนสำหรับเด็ก LD แบบเอาไปใช้ได้เลย  ....  เพียบเลยครับ เริ่มจากที่ครูตุ๋มแชร์ให้ก็เยอะมาก  สื่อที่ดีที่สุดคือ "ครู" คือท่านนั่นเองครับ 
  • ยังไม่มีหลักสูตรสถานศึกษาที่ดีมีหลักสูตรเรียนร่วม ... ก็ดีครับ ท่านคงอยากจะสะท้อนไปถึงผู้ใหญ่ผู้บริหาร  สำคัญที่สุดคือครูผู้อยู่กับเด็กครับ ลงมือเลยครับ เพื่อเด็ก หลักสูตรที่ดีที่สุดคือ "ครูเพื่อศิษย์"
  • ไม่ทราบมาตรฐาน  ท่านอยากรู้ว่ามีกี่มาตรฐาน....   มาตรฐานใดๆ ไม่สำคัญ สำคัญที่ทำให้เด็กอ่านออก เขียนได้ คิดเลขเป็น คือสำคัญที่ตัวเด็ก  ไม่ต้องถามหาให้มากดอกครับ ลุยครับ 
  • แบบคัดกรอง ใช้แบบใด มีสืบค้นได้ไม่ยาก ... แต่วิธีการง่ายๆ คือ ท่านคัดคำศัพท์ออกมาจากหนังสือเรียน แล้วนำมาให้นักเรียนอ่าน อ่านผิดกี่คำ อ่านถูกกี่คำ ท่านก็รู้เองว่า อ่านออกเขียนได้หรือไม่ 
  • ข้อสุดท้าย มาร่วมกันครับ ทำ PLC ครูอย่างต่อเนื่อง เทอมละครั้ง  ทำเต็มที่ เอาผลที่ทำมานำเสนอแลกเปลี่ยนกัน ผมจะพยายามสร้างเรื่องนี้ตามศักยภาพครับ 

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน ชุมชนเรียนรู้ครูเพื่อศิษย์



ความเห็น (0)