ภาวะผู้นำของอดีตผู้ว่าเชียงราย นายณรงค์ศักดิ์ โอสถธนากร
เหตุการณ์การกู้ภัยที่ถ้ำหลวงที่ผ่านมา หลายคนคงติดตามใจจดใจจ่อ เช่นกันกับดิฉัน บทเรียนจากการกู้ภัยในถ้ำหลวง ถ้าให้ถอดบทเรียนเป็นหลักสูตรการกู้ภัย คงประเมินค่ามิได้ เรื่องภาวะผู้นำของผู้บัญชาการเหตุการณ์คนสำคัญ ท่านผู้ว่าณรงค์ศักดิ์ โอสถธนากร ก็เช่นเดียวกัน ทำให้เราได้เรียนรู้ภาวะผู้นำของท่าน ที่มีส่วนทำให้การกู้ภัยที่ท้าทายระดับโลก เป็นไปได้ แม้จะมีโอกาสระหว่างความเป็นความตายก้ำกึ่งกันเหลือเกิน ต่างชาติไม่คิดด้วยซ้ำว่าจะทำได้ แต่มาดูกันว่าท่านทำได้อย่างไร
- ความรอบรู้ ท่านชอบดูโคนัน เป็นแฟนพันธ์แท้โคนัน เชอร์ล็อกโฮม ยอดนักสืบ นวนิยายแนว sci-fi ชอบอ่าน ชอบศึกษาหลายแขนง ทำให้ทำงานอย่างมีหลักการ ดุ แต่รับฟัง ชอบดูภาพยนต์ที่ให้ข้อคิดที่นำมาใช้ในการบริหารจัดการ เรียนจบ 4 ปริญญาตรี และ 1 ปริญญาโท เหตุการณ์ครั้งนี้คงบอกด้วยตัวมันเองว่าท่านผสานความรอบรู้กับการจัดการสถานการณ์ที่ต้องแข่งกับเวลา ความเป็นความตาย และอุทกภัยที่เกิดในถ้ำที่แสนจะยากลำบากในการเข้าถึงได้ อย่างไรบ้าง เรารอบรู้ในงานที่ทำแค่ไหน น่าคิดนะคะ
- ความทุ่มเท ไม่ติดต่อทางบ้านเลย ใครจะกลับไม่รายงาน ทำให้เห็นว่าเป็นภารกิจที่ต้องเต็มที่ เต็มใจ ใช้สปิริต
- ความรอบคอบ คำนึงความปลอดภัยของคนทำงาน เท่ากับความปลอดภัยของกลุ่มผู้ประสบภัย
- ความเด็ดขาด ให้มีการยกรถที่กีดขวาง เมื่อซ้อมแผนไม่ผ่าน เทคโนโลยีจะล้ำแค่ไหนก็ไม่สน ถ้าใช้ไม่ได้จริง กล้ายืนยัน
- ความโปร่งใส ไม่ต้องบอกใคร แต่ในที่สุดแต่ทุกคนจะรู้เอง
- ความสามารถในการสื่อสาร ชัดเจน ตรงไปตรงมา เด็ดขาด จัดระบบการสื่อสาร ประชาสัมพันธ์ ตามข้อเท็จจริง อะไรที่จะมีผลต่อการกู้ภัย ไม่บุ่มบ่ามผลีผลามให้ข้อมูล
- คิดเป็นระบบ แผนชัด ปฏิบัติได้ ซักซ้อมให้เกิดผล ทำได้จริง
- เป็นนักแก้ปัญหา พยายามลองหลาย ๆ วิธีการ ทำไปพร้อม ๆ กัน
- Put the right man to the right job ให้คนเชี่ยวชาญที่สุดทำงานที่วิกฤติและยากที่สุด เช่น กรณีให้นักดำน้ำระดับโลกหลายคนมาร่วมภารกิจ เพราะท่านประเมินสถานการณ์แล้ว ว่าภาวะวิกฤติเช่นนี้ ต้องผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น
- ด้านจริยธรรม สิทธิมนุษยชน คำนึงถึง Human right คนทำงานต้องปลอดภัย หนึ่งชีวิตก็ต้องช่วย
- ตัดสินใจบนพื้นฐานข้อมูล และไม่รีรอ
- เอาใจเขามาใส่ใจเรา เห็นความทุกข์ของชาวบ้านเสมือนความทุกข์ของตนเอง “ใครที่บอกว่าไม่เสียสละพอที่จะทำงาน ใครจะกลับบ้านไปนอนกับลูกกับเมีย เชิญเซ็นชื่อแล้วออกไปเลย ผมไม่รายงานใครทั้งสิ้น ใครจะทำงาน วันนี้ขอให้พร้อมทุกนาที ให้คิดว่าเขาเป็นลูกเรา”
- ผู้นำต้องพร้อมเผชิญกับทุกอย่าง ต้องอยู่แถวหน้าในการแก้ปัญหา“มีคนถามว่า ทำไมผมต้องมายืนอยู่ตรงนี้ตลอด…มันเหมือนแม่ทัพ รบแล้วเรากำลังจะพ่ายแพ้ เราจะเสียพื้นที่ ถ้าแม่ทัพไม่ยืนอยู่ข้างหน้า ใครจะไปช่วยแม่ทัพรบ นั่นคือเหตุผลที่เราต้องสู้กันตลอด เราจะเหน็ดเหนื่อย อ่อนล้ายังไง เราก็จะสู้กันตลอด”
- พิสูจน์ด้วยการกระทำมากกว่าคำพูด บางอย่างต้องพูดอธิบาย แต่บางอย่างท่านเน้นทำให้เห็น คือ ให้เด็กปลอดภัย แล้วค่อย ๆ พูด
- หาภาคีเครือข่าย ผู้รู้จริงในแต่ละด้าน แต่ต้องเลือกให้เหมาะกับบริบท ถ้าอะไรไม่ใช่ ใช้ไม่ได้จริงก็ต้องยืนยัน
- ไม่โอ้อวด ท่านให้เครดิตทุกคน นอบน้อมถ่อมตน ว่าเป็นเพียงจิ๊กซอร์ชิ้นหนึ่งเท่านั้น บางคนอยากได้หน้า แต่ท่านอยากได้ความปลอดภัยของเด็ก ๆ และโค้ชเท่านั้น ภารกิจจบยกความดีให้ทุกภาคส่วน
สรุปลักษณะผู้นำที่พึงประสงค์ จากกรณีเหตุการณ์นี้ คือ “รอบรู้ หาเครือข่าย เป้าหมายชัดเจน คิดเป็นระบบ แยบยล วางแผนชัด ปฏิบัติได้ ทุ่มเท กล้าชน อดทน สื่อสารชัด ยืนหยัด สู้ไม่ถอย ทดลองซ้ำบ่อย รอบคอบ นอบน้อม เด็ดขาด” ไม่รู้ครบหรือเปล่า แต่เชื่อว่าอธิบายยังไม่หมด
คำจำกัดความนี้ คงไม่มีข้อโต้แย้ง ด้วยผลลัพธ์เชิงประจักษ์ นี่คิือ ผู้นำที่จะสอนคนทั้งโลกว่า ผู้นำแบบนี้มีจริง ทำได้จริง จนทั่วโลกยอมรับ ท่านผู้ว่า ณรงศักดิ์ โอสถานุเคราะห์ จากการกู้ภัยที่ท้าทายที่สุด ทำให้เราได้เห็นภาวะผู้นำของท่าน และเป็นบทเรียนสำหรับผู้นำได้ทั่วโลกโดยเฉพาะในภาวะที่อยู่กับความเป็นความตายของเพื่อนมนุษย์ ที่สุดเลย !! นี่คือผู้นำ ที่ทำให้ งานระดับ The Impossible Job! เช่น ภารกิจช่วยชีวิต 13 หมูป่าจากถ้ำหลวง เป็นงานที่ Mission Possible! ได้ในที่สุด
…………….…….ขอบคุณข้อมูล และภาพจากสื่อต่าง ๆ ด้วยค่ะ….
ขอบคุณครับ..สำหรับการสรุปได้ชัดเจนและเป็นประโยชน์สำหรับผู้สนใจศึกษาบทบาทและภาวะผู้นำของผู้บริหาร..ยิ่งอ่านก็ยิ่งได้เห็นความแตกต่างระหว่าง..อดีตและปัจจุบัน..จนน่าฉงนและเศร้าใจต่อกระบวนการเลือกสรรบุคคลากรภาครัฐ..เสียดายมากๆที่นักบริหารระดับสูง ยังขาดความเข้าใจสถานการณ์ และปล่อยให้มันผ่านไปโดยไม่แม้แต่จะกล่าวถึง สักคำ……..
ขอบคุณมากครับ จะนำไปเผยแพร่ในโอกาสต่อไปครับ