ผู้สูงวัยบ้านมุจลินทร์ : แค่ขยับกาย-ใจก็มีสุข
ลานกว้างกลางหมู่บ้านมุจลินทร์ ต.มุจลินทร์ อ.ท่าวุ้ง จ.ลพบุรี ถูกใช้เป็นสถานที่ออกกำลังกายของผู้สูงอายุในหมู่บ้าน ในวันนี้ก็เช่นกัน ผู้สูงอายุกว่า 30 คน รวมตัวกันเพื่อเรียกเหงื่อ โดยใช้อุปกรณ์ทำเองอย่างง่ายๆ ด้วยการร้อยหนังยางหลายๆ เส้นเข้าด้วยกัน ปลายทั้งสองข้างผูกด้วยกะลามะพร้าว ใช้เป็นอุปกรณ์ยืดเส้นยืดสาย อันเป็นที่มาของชื่อ “ยางยืดกะลาพาสุข”
การชวนผู้สูงอายุออกกำลังกาย เป็นกิจกรรมหนึ่งที่ รพ.สต.มุจลินทร์ ร่วมกับชุมชน ต้องการให้ผู้สูงอายุได้มีโอกาสออกกำลังกาย หลังจากพบว่าผู้สูงอายุในหมู่บ้านทั้งหมด 80 คน ต่างประสบปัญหาด้านสุขภาพทุกราย ทั้ง เบาหวาน ความดัน โรคหัวใจ และโรคฮิตเป็นกันมากที่สุด คือ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ อันเป็นผลต่อเนื่องมากจากการทำงานหนักเมื่อครั้งหนุ่ม-สาว
นายจตุรงค์ น้อยนันตา สาธารณสุขอำเภอท่าวุ้ง กล่าวว่า ปัญหาสุขภาพส่วนใหญ่ของผู้สูงอายุที่พบบ่อยๆ เช่น ปวดข้อ ปวดกระดูก โดยมีการคัดกรองเป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มปกติ กลุ่มติดบ้าน และกลุ่มติดเตียง จะเป็นกลุ่มเป้าหมายของเราที่ต้องไปให้การช่วยเหลือ เพื่อเตรียมพร้อมการเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ
ขณะเดียวกันคนในครอบครัวถือเป็นผู้ที่มีบทบาทอย่างยิ่งในการช่วยดูแลผู้สูงอายุ ซึ่งในส่วนนี้ได้มีการจัดอบรมให้ความรู้การดูแลผู้สูงอายุ โดยเฉพาะเรื่องการควบคุมตามหลัก 3 อ. คือ อารมณ์ อาหาร และออกกำลังกาย ซึ่งจะทำให้ผู้สูงอายุมีสุขภาพดีขึ้นได้
น.ส.รัตนมณี บุญเลิศ พยาบาลวิชาชีพชำนาญการ รพ.สต.มุจลินทร์ กล่าวว่า ผู้สูงอายุทั้ง 80 คน เกินครึ่งจะป่วยเป็นโรคเบาหวานความดัน และแทบทุกคนจะมีอาการป่วยเมื่อยกล้ามเนื้อเรื้อรังร่วมด้วย ทาง รพ.สต. ก็ได้มีการดูแลผู้สูงอายุตามระบบปกติ จาก อสม. ทั้งการคัดกรอง การรักษา การส่งเสริมดูแลสุขภาพ และจัดกิจกรรมพิเศษในการลงชุมชนบ้าง โดยในปี 2560 นี้ได้จัดทำโครงการสร้างเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชนบ้านมุจลินทร์ ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากของสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)
“ผู้สูงอายุมีข้อจำกัดทางร่างกาย จะให้เต้นออกกำลังกาย หรือด้วยวิธีอื่นๆ ก็จะไม่ค่อยเหมาะ เราใช้กะลายางยืดนี่แหละ เป็นอุปกรณ์เสริมในการออกกำลังกาย เพราะยางยืดมีความยืดหยุ่นต่อร่างกาย ไม่ทำให้เกิดการบาดเจ็บ เมื่อได้ยืดเส้นผ่อนคลาย เผาผลาญร่างกาย ลดความดัน ร่างกายที่เคยปวดเมื่อยก็จะค่อยๆ ดีขึ้น ซึ่งต่อไปเราจะส่งเสริมให้ทางชมรมทำกะลายางยืดไปจำหน่ายเพื่อให้มีรายได้ส่วนหนึ่งใช้บริหารจัดการชมรมต่อไป” น.ส.รัตนมณี กล่าว
นอกจากนี้แล้ว ด้านอาหารการกินถือเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้สูงอายุต้องใส่ใจควบคู่กับการออกกำลังกาย “ยำขนมจีน” คือ เมนูอาหารสุขภาพซึ่งมีวัตถุดิบอุดมไปด้วยโปรตีน และวิตามินจากผักหลายชนิด ที่ทาง รพ.สต.นำมาฝึกสอนให้สามารถนำไปทำกินเองที่บ้านได้ และยังส่งเสริมให้มีการปลูกผักปลอดสาร เพื่อให้เป็นแหล่งอาหารปลอดภัยสำหรับไว้บริโภคในครัวเรือน
ด้าน นายณรงค์ ชูจันทร์ ผู้ใหญ่บ้านบ้านมุจลินทร์ กล่าวว่า ผู้สูงอายุบางรายเดินไม่ไหว เพราะไม่ได้ออกกำลังกายมาเป็นเวลานาน ลูกหลานห้ามไว้ กลัวลำบาก กลัวจะเป็นนั่นเป็นนี่ แต่กลายเป็นผลเสีย เพราะเส้นสายไม่ได้ยืดเหยียด
“จนกระทั่งมีกิจรรมนี้ ก็เห็นว่าบางคนเดินได้เองโดยไม่ต้องใช้ไม้เท้าพยุง ได้เห็นรอยยิ้มจากทุกคน เห็นความสามัคคี จากคนที่ไม่ค่อยพูดกันก็มาพูดมาคุยดีต่อกัน เราอยากให้ชมรมยังอยู่และขับเคลื่อนต่อไปได้ ซึ่งต่อไปจะหาแนวทางในการส่งเสริมอาชีพเพื่อให้มีรายได้เพิ่มเติม เช่นการปลูกผักปลอดสาร ไว้กินเองเหลือก็ขาย ทุกเย็นเราจะเห็นกลุ่มผู้สูงอายุกว่า 20 คน พร้อมเพียงใจกันมาพบปะกันที่ลานกิจกรรมหมู่บ้าน เหมือนเพื่อนได้มาเจอเพื่อน ได้มาพูดคุยได้มาออกกำลังกายร่วมกัน” ผู้ใหญ่ณรงค์ กล่าว
ส่วน คุณยายสังเวียน หอมหวาน อายุ 81 ปี บอกว่า ตอนแรกเดินไม่ไหว ต้องใช้ไม้เท้า หลังจากมาร่วมกิจกรรมมากิจกรรมได้ออกกำลังกายได้ทำอะไร ได้คุย อาการก็ดีขึ้น สามารถเดินเองได้ ทุกวันนี้จึงอยู่อย่างมีความสุขถ้าเราไม่ออกมาทำอะไรอยู่แต่บ้านก็เบื่อ จะไปคุยอะไรกับใคร ยิ่งเกิดความเครียดหนักเข้าไปอีก
ภายหลังได้รับการดูแลทั้ง อารมณ์ อาหาร และออกกำลังกาย วันนี้เราจึงเห็นใบหน้าของผู้สูงวัยบ้านมุจลินทร์ เต็มไปด้วยรอยยิ้ม ทุกคนได้มาเจอกัน ได้มาพูดมาคุย มาทำอะไรร่วมๆ กัน สุขภาพกายและสุขภาพจิตจึงดีขึ้นเป็นลำดับ ซึ่งคงไม่ต้องบอกว่าทุกคนมีความสุขมากเพียงใด
