เช้าวันที่ ๓ กุมภาพันธ์๒๕๖๑ วันสุดท้ายของการประชุม PMAC 2018ผมไปถ่ายรูปทำป้ายผูกกระเป๋าที่มีบริการให้ฟรี   แล้วเดินไปชมนิทรรศการภูมิปัญญาไทยที่ศูนย์ศิลปาชีพระหว่างประเทศ(องค์การมหาชน) นำมาจัดแสดง 

การประชุม PMAC ให้ประโยชน์แก่ประเทศไทยด้านการท่องเที่ยวและด้านการเผยแพร่เกียรติคุณด้านต่างๆ ของประเทศ เป็นของแถมนอกเหนือจากบทบาทด้านความสัมพันธ์ต่างประเทศด้านสุขภาพ (globalhealth)   

และที่ไปเห็นคือคุณยายสองคน  คนแรกเป็นครูศิลป์ของแผ่นดิน ปี ๒๕๕๗  ชื่อนางระยอง แก้วสิทธิ์ (๑)  ๙/๑ หมู่ ๔ ต. บ้านใหม่  อ. บ้านแพรก  จ. พระนครศรีอยุธยา  ๑๓๒๔๐  โทร ๐๘๙ ๐๘๖ ๓๑๙๕ มีความสามารถพิเศษด้านการสานพัดไม้ไผ่เป็นลวดลาย และรูปร่างต่างๆ สวยงามมาก  ท่านนี้อายุ ๖๑

อีกท่านหนึ่ง อายุ ๘๑คุณประภาส เรืองกิจ (๒)    เป็นสมาชิกกลุ่มสตรีสหกรณ์จักสานปลาตะเพียนใบลาน   ๑๓ ม. ๑ ต. ภูเขาทอง  อ. เมือง  จ. พระนครศรีอยุธยา  ๑๓๐๐๐ โทร ๐๘๑ ๕๐๖ ๓๑๖๐   ที่น่าสนใจสำหรับผมคือ ท่านยังสายตาดีมาก    และร่างกายแข็งแรง 

ทั้งสองท่านเป็นตัวอย่างของผู้ทรงภูมิปัญญาด้านศิลปะพื้นบ้านที่ทรงคุณค่า    และนำมาอวดชาวต่างประเทศได้เวลามีการจัดการประชุมนานาชาติ   ที่คนชอบมาประชุมที่ประเทศไทยอยู่แล้ว

คำอธิบายเรื่องปลาตะเพียนใบลานเป็นที่มาของชื่อบันทึกนี้   และตรงกับชีวิตวัยเด็กของผม  ที่ต้องเลี้ยงน้อง และปลาตะเพียนใบลานเป็นสิ่งที่แม่ซื้อมาผูกเหนือเปลให้น้องที่ยังนอนแบเบาะดู และยิ้มเอิ้กอ้ากกับปลาสีสดใสที่แกว่งไปมา    ตรงกับคำอธิบายที่นำมาจัดแสดงว่า “ความเชื่อของคนไทยโบราณถ้านำปลาตะเพียนใบลานมาแขวนเหนือเปลให้เด็กดู  ลูกหลานจะเลี้ยงง่าย โตเร็วและมีความเจริญรุ่งเรือง ...”   ความเชื่อนี้ได้จากการสังเหต   แต่เวลานี้มีความรู้ที่อธิบายได้ว่า ปลาตะเพียนใบลาน (หรือสิ่งอื่น)ที่ช่วยให้เด็กฝึกใช้สายตา เป็นเครื่องกระตุ้นสมองให้พัฒนา เกิดการเชื่อมโยงเครือข่ายใยสมอง    ดีกว่าให้เด็กนอนอยู่เฉยๆ     ผมเดาว่าเด็กอาจเกิดจินตนาการตีความตัวปลาเป็นพวงที่แขวนอยู่เป็นอะไรๆ ก็ได้ตามพัฒนาการของสมอง    เขาจึงมองเห็นแล้วแสดงความสนใจ       

 ผมและน้องๆ ได้รับประโยชน์จากปลาตะเพียนใบลานอย่างแน่นอน

ฝรั่งที่ถ่ายรูปกับผู้ทรงภูมิปัญญาทั้งสองคือศาสตราจารย์RogerGlass  ผู้อำนวยการ ForgartyInternational Center, NIH, สหรัฐอเมริกา   

ผู้นำสตรีภูมิปัญญาสูงอายุทั้งสองมาแสดงคือคุณวิทยา อึ้งมณีวรรณ แห่งศูนย์ศิลปาชีพระหว่างประเทศ ๐๘๑ ๙๒๗ ๒๔๔๗  vitya2550(at)gmail.com  บอกไว้เพื่อประโยชน์แก่ผู้ต้องการติดต่อ

วิจารณ์ พานิช

๔ ก.พ. ๖๑

ห้อง ๔๙๑๔ โรงแรมเซนทารา เซ็นทรัลเวิร์ล 

 



1 คุณประภาส เรืองกิจ กับลูกชาย

2 คนซ้ายมือคือคุณระยอง แก้วสิทธิ์