พิธีการทำขวัญข้าว(เรียกขวัญกับบ้าน)

           พิธีการทำขวัญข้าว01/03/61 วันนี้กลุ่มของพวกเราได้ออกเดินทางจากมหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐมเวลา 10:00 น เพื่อไปยังบ้านเพื่อนที่อยู่ไม่ไกลนักจากบ้านนักปราชญ์ นายสำราญ ดอนไพรที เพื่อจะจัดเตรียมของที่จะไปทำพิธีสุดท้ายในการทำขวัญข้าว ของที่ต้องใช้เราได้สอบถามคุณลุงไว้แล้วเมื่อวันที่ 25/02/61 คุณลุงสำราญบอกว่า ของที่ต้องใช้ก็ง่ายมากคือ ก็เหมือนผู้หญิงเราที่ชอบแต่งตัวสวยๆ ของที่ต้องใช้ก็มีพวก เสื้อผ้าถุง แป้ง น้ำอบหรือน้ำหอม กระจก สร้อยคอ กำไล ต่างหู ของสวยๆงามๆทั่วไปที่ผู้หญิงชอบ จากนั้นเราก็ไปหาดอกไม่ดอกไม้ที่ได้มาก็จะคล้ายๆเดิมๆเพราะเราใช้ดอกไม่ตามบ้านที่มีอยู่ ธูปเทียน จากที่พวกเราหาของได้ครบแล้วก็ออกเดินทางจากบ้านเพื่อนไปยังบ้านคุณลุงซึ่งใช้เวลาประมาณ 10 นาที พวกเราก็ถึงบ้านคุณลุงสำราญ ดอนไพรที คุณลุงกำลังนั่งรอพวกเราอยู่พอดี พวกเราก็นำของลงมาจัดเตรียมคุณลุงราญถามว่าได้เอาถาดหรือพานอะไรมารองมั้ย พวกเราก็ยิ้มแล้วบอกคุณลุงว่าหนูลืมค่ะคุณลุงหัวเราะอย่างใจดีแล้วบอกไม่เป็นไร ไม่เป็นไร บ้านลุงมีเยอะเดี๋ยวลุงไปหยิบมาให้ จากนั้นคุณลุงก็เดินขึ้นไปบนบ้านแล้วเดินลงมาพร้อมถาดสีเงินขนาดกลาง1ใบ เพื่อใส่ของที่พวกเราเตรียมมา จากนั้นเราก็ทำการจัดเรียงของให้พอเป็นระเบียบ จากนั้นคุณลุงก็ถามทำการยกถาดที่มีของที่วางไว้นั้นขึ้นและ พูดว่าขอให้ขวัญเจ้าแม่โพสพที่ตกหล่ออยู่ในแห่งใดในนาในน้ำหอยปูปลา แต่อย่างใดก็ขอให้ขวัญแม่จงกลับมาเข้าบ้านเข้าเรือนมาพักผ่อน ลูกได้จัดเตรียมเสื้อผ้าเครื่องหอมของใช้ไว้รับขวัญแม่แล้วของให้แม่จงรับ และมอบแต่สิ่งดีๆให้ลูกหลานด้วยเถิด…… จากนั้นลุงก็วางถาดลงเป็นการเสร็จพิธี แล้วคุณลุงก็เล่าเรื่องความเป็นมาต่อให้ฟังว่า แต่ก่อนเคยมียุ้งข้าว เวลานวดข้าวเสร็จก็นำข้าวขึ้นไปเก็บไว้บนยุ้ง แต่สมัยนี้เกี่ยวข้าวเสร็จก็นำข้าวไปโรงสีข้าว แถวนั้นจะมีโรงสีข้าวใกล้ๆก็คือ โรงสีโชคถาวร คุณลุงบอกเดี๋ยวนี้ทำข้าวหลายคนที่เป็นหนี้เป็นสินกันทั้งนั้น แต่คุณลุงไม่ได้ใช้จ่ายอไรเยอะแยะเลยพอเหลือกินเหลือใช้บ้าง วันๆก็ไม่ค่อยได้ใช้ตังค์ซักเท่าไหร่ บางวันก็ไม่ใช้เลยด้วยซ้ำ

ภาพของทำพิธีทำขวัญข้าว หรือรับแม่โพสพเข้าบ้านเข้าเรือน

ภาพคุณบอกเล่าพระแม่โพสพ 

          ซึ่งพวกเราได้ตามหาบ้านนักปราชญ์ชาวบ้านที่พอรู้เรื่องราวในการทำขวัญข้าวอีก1คนจากข้อมูลที่สอบถามจากชาวบ้านและลุงสำราญ ดอนไพรที นักปราช์ชาวบ้านของเรา พวกเราก็ได้รู้จักบ้านของคุณลุงนักปราชญ์ชาวบ้านคนนี้อยู่บริเวณหลังวัดห้วยม่วงไม่ไกลมากนัก พวกเราก็ออกเดินทางตามหาจากที่เราได้สอบถามจากชาวบ้านระแวกหมู่2 จึงได้พบกับบ้านและคุณลุงเกลี้ยง หรือ คุณลุงนิพล ดอนไพรที พอได้ยินนามสกุลก็เอะใจว่าทำไมนามสกุลเดี๋ยวกับคุณลุงสำราญ ดอนไพรที นักปราชญ์ชาวบ้านคนแรก ลุงเกลี้ยงเล่าว่า มีพี่น้อง3คน แต่คนล่ะนามสกุลกัน  ลุงเกลี้ยงที่จริงแล้วไม่ได้นามสกุลดอนไพรที แต่นามสกุลเดิมคือ เอี่ยมสะอาด แต่มีผู้มีพระคุณคนหนึ่งเค้าไม่มีลูกเลยขอคุณลุงไปเป็นลูกและให้เปลี่ยนนามสกุลเป็นดอนไพรที ตั้งแต่นั้นมา   จากนั้นกลุ่มเราเลยสอบถามข้อมูลการทำนาของคุณลุงเกลี้ยง เลยทราบว่าคุณลุง ทำนาตั้งแต่อายุ12 เพราะพ่อกับแม่มีอาชีพทำนาและได้เห็นพิธีการทำขวัญข้าวจากพ่อแม่ เลยพอจะจำได้บ้าง คุณลุงเกลี้ยงเป็นพี่ชายคนโต เห็นพ่อแม่ทำนามาตลอด จนพ่อกับแม่เลิกทำนา คุณลุงเลยได้พื้นที่ทำนาเป็นของตัวเองและมีอาชีพเสริมคือเลี้ยงกุ้ง  จนกะทั้งถึงทุกวันนี้ 

ประวัติส่วนตัวนักปราชญ์

ชื่อ นายนิพล ดอนไพรที     ชื่อเล่น เกลี้ยง

วันเกิด 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2504 อายุ 54

ที่อยู่ปัจจบัน 28/1 หมู่2 ตำบลห้วยม่วง อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐ

มีบุตรบิดา 3 คน 1. นายชูศักดิ์ ดอนไพรที 2. นางสาวปานิสา ดอนไพรที 3. นางสาวสุพิชชา ดอนไพรที

การศึกษา เข้าเรียนประถมศึกษาตอน อายุ 7 ขวบ ป.1-ป.4 เรียน โรงเรียนวัดห้วยม่วง 

เริ่มทำนาตั้งแต่อายุ 12 งานอดิเรกเลี้ยงกุ้ง คติประจำใจ ประหยัด อดออม อดทน

เบอร์โทรศัพท์ 0827260608

ภาพสอบถามประวัติและพูดคุยกับคุณลุง

แผนทีี่บ้านลุงเกลี้ยง

บันทึกนี้เขียนที่ GotoKnow โดย  ใน วิชาวิจัยในงานพัฒนาชุมชน

คำสำคัญ (Tags)#ภูมิปัญญา#วิจัยชุมชน#ปราชญ์ชาวบ้าน#การทำขวัญข้าว

หมายเลขบันทึก: 645188, เขียน: 01 Mar 2018 @ 22:16 (), แก้ไข: 06 Mar 2018 @ 13:14 (), สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการ, ดอกไม้: 1, ความเห็น: 1, อ่าน: คลิก


ความเห็น (1)

เขียนเมื่อ 

ดีมากเลย

หาดูยากแล้ว

เรียกขวัญกลับบ้าน ใช่ไหมครับ